Alabama Türk Göçmenlik Avukatı

Üç belge var, ve dördüncüsü yok

Ehliyet işlerini yürüten kurum Alabama Law Enforcement Agency; ehliyet birimi Department of Public Safety, Driver License Division.

Kurumun kendi üç cümlesi

Aşağıdaki üç alıntı resmî sürücü el kitabından geliyor ve üçü de doğrulandı. Bunları ne vaat ne tehdit olarak sunuyoruz; kurumun kendi sözleri bunlar.

• İzinli bulunuş şartı: All applicants for an original Alabama driver license or identification card must submit proof of authorized presence in the United States as authorized under federal law. Türkçesi: Alabama ehliyeti ya da kimlik kartı için ilk kez başvuran herkes, federal hukuka göre izinli bulunuşunun kanıtını sunmak zorundadır.
• Varsayım cümlesi: ...the Alabama Law Enforcement Agency presumes their status in the United States to be unauthorized until the applicant presents documents evidencing, to the satisfaction of the Department, that their presence in the United States is authorized. Türkçesi: kurum, çalışmayan izinli yabancı uyruklu başvuruculara ehliyet ve kimlik kartı verilmesi bakımından, başvuran bulunuşunun izinli olduğunu idareyi tatmin edecek biçimde belgeleyene kadar statüsünü izinsiz varsayar.
• Sınır dışı edilmiş kişi için: yukarıdaki kimlik şartlarına ek olarak, Amerika Birleşik Devletleri'nden sınır dışı edilmiş bir başvuranın, yasal bulunuş statüsünün geri verildiğine dair federal göçmenlik idaresinden belge sunması isteniyor.

Nevada ile buradaki fark okuru doğrudan vuruyor. Orada kurumun kendi yayınında, kart için kullanılan bilginin yasal bulunuşu ya da göçmenlik durumunu belirlemek için kullanılmayacağını söyleyen bir cümle vardı. Alabama'da böyle bir koruma cümlesi araştırmada bulunamadı ve kurumun gizlilik sayfası açılmıyor. Yoktur demiyoruz, bulunamadı diyoruz.

İstenen belgeler

Kurumun yabancı uyruklu başvurucular için saydığı üç kalem:

• Geçerli yabancı pasaport, kabul edilen bir vizeyle ya da daimî oturum kartıyla birlikte.
• Sosyal Güvenlik numarasının doğrulanması, ya da Sosyal Güvenlik idaresinden alınacak uygun olunmadığına dair yazı. Numarası olmayan okur için asıl yol bu ikincisidir.
• İkincil listeden bir belge, bulunuşu belirli bir süreden fazlası için yetkilendiren.

İkincil listede sayılanlar arasında geçerli Sosyal Güvenlik kartıyla birlikte çalışma izni belgesi, destekleyici belgeleriyle geçerli vize, geçerli giriş çıkış kaydı, ve statü değişikliği ya da süre uzatımının onaylandığını gösteren işlem bildirimi ile süresinde yapılmış uzatma başvurusunu belgeleyen işlem bildirimi var. Birincil belgeler arasında okurun elinde olabilecekler: geçerli bir göçmenlik belgesiyle birlikte geçerli yabancı pasaport ve daimî oturum kartı.

Çelişkiyi basıyoruz, taraf seçmiyoruz. Aynı kurumun üç yayınından ikisi 30 gün, biri 160 gün diyor. Gitmeden önce ofisi arayın ve elinizdeki belgenin adını söyleyerek sorun.

Kabul edilen vize sınıfları

El kitabı, kabul edilen göçmen olmayan kategorileri adıyla sayıyor: A, B (B-1 hariç), E, F, G-4, H, I, J, K, L, M, NATO, O, P, Q, R, S, T, TN, TD, TPS, U, V. Üç nokta okura doğrudan dokunuyor:

• B-1 listeden çıkarılmış.
• F ve M sahiplerinden ayrıca I-20, J-1 ve J-2 sahiplerinden ayrıca DS-2019 ya da IAP-66 isteniyor.
• Geçici korunmalı statü listede sayılıyor.

Sınav dili: Türkçe yok, ama sözlü sınav var

El kitabı yazılı sınavın şu on bir dilde verildiğini yazıyor: Arapça, Çince, Farsça, Fransızca, Almanca, Japonca, Korece, Rusça, İspanyolca, Tayca ve Vietnamca. Türkçe bu listede geçmiyor. Ama aynı el kitabı ikinci bir yol sayıyor: bilgi sınavlarını okuyup anlayamayan başvuranlar için sözlü sınav veriliyor ve kurumun otomatik sınav donanımıyla uygulanabiliyor. Sözlü sınavın hangi dillerde verildiği araştırmada bulunamadı; randevudan önce ilçe ofisine sorun.

Ücretler ve süreler

Kart yönlendirilmiyor: kurumun kendi cümlesi, ehliyet ve kimlik kartlarının başka bir adrese yönlendirilmeyeceğini söylüyor. Taşındıysanız kartı beklerken adresi güncellemeyi geciktirmeyin.

Statüye bağlı kısa süre uyarısı: kartın yüzünde görünen, statü süresine bağlı bir damga araştırmada bulunamadı; ama bu, verilen sürenin statünüze göre kısaltılmadığı anlamına gelmiyor. Bu kalem doğrulanamadı, ofise sorun.

Kanun kitabındaki metin, ve neden bunu avukat uyarısıyla yazıyoruz

Alabama kanun kitabında, 2011 tarihli kanundan gelen bir bölüm duruyor ve doğrudan bu kapıya değiyor. Metin, plaka başvurusu ve yenilemesi ile ehliyet ya da sürmeyene verilen kimlik kartı başvurusu ve yenilemesini kamu kayıt işlemi sayıyor, işlemi yapandan vatandaşlığını ya da yasal bulunuşunu göstermesini istiyor ve doğrulamayı federal bir sisteme bağlıyor. Aynı bölümde iki sınır da yazılı: kurumlar bu maddeyi uygularken ırkı, rengi ve ulusal kökeni dikkate alamıyor, ve hiçbir eyalet ya da yerel görevli bir yabancının yasal bulunuşu hakkında nihai belirlemeyi kendi başına yapamıyor.

Burada çok dikkatli olun ve biz de oluyoruz. Bu metin kanun kitabında bugün bu şekilde duruyor. Metnin orada durması, hükmün bugün uygulanabilir olduğu anlamına gelmiyor. Eyaletin kendi yasama sunucusu yürürlükten kaldırmaları gösteriyor ama mahkeme kararıyla durdurulmuş maddeler hakkında hiçbir işaret vermiyor; durdurulmuş metinler tam hâliyle ve uyarısız basılı duruyor. Bu maddenin bugünkü durumu doğrulanamadı. Bu yüzden burada size bir usul ipucu vermiyoruz: ehliyet başvurusu yapmadan önce kendi durumunuzu bir avukatla konuşun.

Mahkeme kararından bağımsız olarak kesin olan ve kapıda karşılaşacağınız şey ayrı: kurum kendi yayınında yasal bulunuş kanıtı istiyor. Randevuya giderken hesabınızı buna göre yapın.

Nerede başvurulur

Kurumun ilçe ilçe ehliyet ofisi dizini var ve ofis takvimleri ilçeden ilçeye çok farklı. Bazı küçük ilçelerde ofis haftada yalnız bir gün açık ve son sınav saati gün bitiminden epey önce kapanıyor. Yerel saatleri ve günleri kendi ilçenizin sayfasından alın, bu sayfadaki genel bilgiyle yola çıkmayın.

Yabancı uyruklu işlemi her ofiste yapılmıyor, ve ilçe gişesinde hiç yapılmıyor

Bu, bu sayfadaki en pratik kalem ve kurumun kendi ofis veri setinden okundu (203 ofisin tamamı, 12 Ekim 2026). Okurun ilk haftasını doğrudan belirliyor.

Birinci sonuç ve bu seride ender: ilçe gişesi tarafında bulamadık değil, hiçbirinde yapılmıyor diyebiliyoruz. Kurumun kendi ofis katmanında yerel türdeki 124 ofisin 124'ünde de yabancı uyruklu işlemi kapalı. Yani zarfınızdaki şehrin gişesine gidip sıra beklemek kayıp bir gündür.

İkinci sonuç ve bunu da yazıyoruz: her eyalet ofisi yapar diye bir cümle kurulamaz. Eyalet ofisi türündeki altı ofiste yabancı uyruklu işlemi yapılmıyor; bunlardan biri eyalet başkentindeki ofis. Doğru kelime çoğu, hepsi değil.

Tek soru değil, iki soru: vermek ve yenilemek ayrı alanlar

Kurumun veri setinde ilk verme ile yenileme iki ayrı alan ve ikisi birbirinden ayrılabiliyor. Bir eyalet ofisinde verme kapalı ama yenileme açık.

Bu yüzden telefonda tek bir soru sormayın. İki ayrı soru sorun ve cevapları ayrı ayrı not edin:

1. İlk kez alacağım: yabancı uyruklu bir başvurana bu ofiste ilk ehliyet ya da kimlik kartı veriliyor mu?
2. Yenileyeceğim: yabancı uyruklu bir sahibe bu ofiste yenileme yapılıyor mu?

Birinin cevabı evet diye diğerinin de evet olduğunu varsaymayın.

Ofisin adı cevabı yanlış veriyor

Bu bölümdeki en kolay yapılacak hata bu ve ikisi de para ve zaman kaybettiriyor. İşlemin yapılıp yapılmadığını belirleyen şey ofisin türü; adı değil. Ve dört ofiste ad ile tür uyuşmuyor:

• Adında eyalet kurumunun kısaltmasını taşıyan bir ofisin türü yerel olabiliyor. Okur eyalet ofisi sanıp gidiyor, işlem yapılmıyor.
• Adı yalnızca License Office olan bir ofisin türü eyalet olabiliyor. Okur ilçe gişesi sanıp hiç gitmiyor, oysa işlem orada yapılıyor.

Okura kestirme vermiyoruz: ofisin adına bakarak karar vermeyin. Türü kurumun kendi ofis bulucusundan teyit edin, sonra telefonla yukarıdaki iki soruyu sorun.

Ve bu kalemi bu sayfanın çekirdeğiyle karıştırmayın; ikisi ayrı meseleler. Hangi belgenin isteneceği bir mesele (yukarıdaki izinli bulunuş şartı ve varsayım cümlesi), hangi kapının o işlemi hiç yapmadığı ayrı bir mesele. Belgeleriniz eksiksiz olsa bile yanlış kapıya giderseniz işlem yapılmıyor.

Üç ayrı soru, üç ayrı cevap

Otuz gün kuralı kanunun kendi metninde

Kanun şöyle diyor: kanunla açıkça muaf tutulanlar dışında herkes, bu eyaletin yollarında araç kullanmadan önce ehliyet almak zorunda; ve Alabama'nın her yeni sakini, eyalette ikamet kurduktan sonra 30 gün içinde bir Alabama ehliyeti almak zorunda.

El kitabında bu süreye ilişkin bir cümle daha geçiyor ama sayfa kırılımında bölünüyor ve yurt dışından doğrudan gelen biri için aynı sürenin yazıldığı net bir kurum cümlesi okunamadı. Yani otuz günlük şart ikamet kurmaya bağlı; ne zaman ikamet kurmuş sayıldığınızı ve o güne kadar Türk ehliyetinizle sürüp süremeyeceğinizi ofise yazılı sorun.

Gerçekçi bir takvim

1. Türkiye'den çıkmadan uluslararası sürücü belgenizi alın ve ehliyetinizin bir fotokopisini ayrı bir klasörde tutun.
2. İlk hafta doğru ofisi bulun ve arayın. Yerel ilçe gişelerinde yabancı uyruklu işlemi yapılmıyor, bu yüzden bir eyalet ofisi arayın ve ilk verme ile yenilemeyi ayrı ayrı sorun; ayrıca hangi belgeler isteniyor ve sözlü sınav hangi dillerde diye sorun.
3. İkinci hafta Sosyal Güvenlik tarafını başlatın: numaranız yoksa uygun olunmadığına dair yazı için randevu alın.
4. Üçüncü hafta yazılı ve direksiyon sınavlarına hazırlanın. Muafiyet beklemeyin.

Önce emisyon: bu kalemde yok diyebiliyoruz

Eyalet vergi idaresinin kendi soru cevap sayfası, soruyu birebir soruyor ve birebir cevaplıyor: No. Alabama law does not provide for emissions testing of motor vehicles. Yani Alabama kanunu motorlu araçlarda emisyon testi öngörmüyor. Bu seride çok ender olarak bulamadık değil yok diyebildiğimiz bir kalem, ve ilçe ayrımı bile yok.

Dönemsel güvenlik muayenesi için aynı cümleyi kurmuyoruz. Doğru ifade şu: kurumun yayımladığı tescil ön koşulları listesinde dönemsel bir güvenlik muayenesi geçmiyor. Var olan tek inceleme, her mülkiyet değişikliğinde lisans görevlisinin yaptığı şasi numarası ve mülkiyet belgesi incelemesi, ve yenilemede o da istenmiyor. Hasarlı ya da yeniden yapılmış araçlar için ayrı bir inceleme rejimi var; ayrıntısı araştırmada okunmadı.

Yıllık değer vergisi: hesabın yapısı

Vergi idaresinin kendi formülü üç çarpandan oluşuyor:

1. Piyasa değeri. İdari kural, piyasa değerinin, belirlenen ortalama perakende değerin yüzde 89'u olacağını yazıyor; sebep olarak emisyon donanımı, amortisman ve aracın durumu gösteriliyor. Değerleme 1 Ekim tarihine göre yapılıyor ve ertesi takvim yılının vergisinde kullanılıyor.
2. Sınıf oranı. Araç özelindeki kurum sayfası özel binek araçları, station wagon'ları, ağırlığı ne olursa olsun arazi araçlarını ve 8.000 librenin altındaki pikapları bir sınıfa koyuyor; ticari amaçla kullanılan araçlar, motosikletler, römorklar ve 8.000 librenin üstündeki kamyonlar başka bir sınıfta; kamu hizmeti şirketlerinin işlerinde kullandığı araçlar üçüncü sınıfta.
3. İlçenizin millage oranı. Bu oran ilçeden ilçeye, ve ilçe içinde belediyeye göre değişiyor.

Bir çelişkiyi basıyoruz ve taraf seçmiyoruz: kurumun genel emlak vergisi sayfasındaki sınıflandırma ile araç değerleme sayfasındaki sınıflandırma, özel binek araçların oranında aynı rakamı vermiyor. Araç için araç özelindeki metin daha yerinde görünüyor, ama tek bir oranı kesinmiş gibi sunmuyoruz.

Ve bu sayfada rakam yazmamamızın sebebi: ilçe oranları bu araştırmada doğrulanamadı. Üstelik bazı şehirler birden fazla ilçeye yayılıyor, yani aynı şehirde oturan iki kişi aynı araç için farklı tutar ödeyebiliyor. Bir ilçe lisans idaresinin kendi uyarısı bunu açıkça söylüyor: vergi bölgeniz değişmiş olabilir ve yenileme bildiriminizin üzerindeki tutar yanlış olabilir. Kendi ilçenizin oranını ilçe ofisinden sorun.

Satış, hurda ya da eyaletten çıkış

Araç satılır, takas edilir, tamamen hasar görür, Alabama'dan kalıcı olarak çıkarılır ya da bulunamayacak biçimde çalınırsa, sahibi o dönemin kalanı için ödenmiş vergiden oransal kredi alabiliyor. Talep süresi olaydan itibaren 60 gün ve talep, verginin ödendiği ilçeye yapılıyor. Kredi belgesi 12 ay geçerli ve kullanılırken küçük bir ücret alınıyor.

İlk tescilde ne isteniyor

Bir uyarı: eyalet broşüründe geçen ve ulusal ehliyet anlamına gelebilecek bir ifade var; bu ifadenin yabancı ehliyeti kapsayıp kapsamadığı hiçbir kurum metninden doğrulanamadı. Bu ifadeye dayanarak yabancı ehliyetle tescil yapılabileceğini yazmıyoruz.

Süreler ve ücretler

Yenileme ayınız soyadınızın ilk harfine bağlı

Vergi idaresinin kendi cümlesi: Alabama araçları ocaktan kasıma kadar kademeli bir tescil sistemiyle, sahibinin soyadının ilk harfine göre kaydediyor; tescil, belirlenen yenileme ayının son günü sona eriyor. Kiralık, ticari ve filo araçları ekim ve kasımda yenileniyor.

Harf ve ay tablosunun tamamı kurumun kendi sayfasında yok; yalnız bir örnek veriliyor. Bir ilçe lisans idaresi tabloyu tam olarak yayımlıyor ve kurumun örneğiyle uyuşuyor. Aşağıdaki tablo o ilçe ofisinin yayımladığı tablodur; eyalet çapındaki geçerliliği için kendi ilçenize sorun.

Türk okur için iki ayrı sorun var. Birincisi, araç iki kişi adına kayıtlıysa yenileme ayı tescilde ilk yazılan kişinin soyadına göre belirleniyor. İkincisi ve daha kritiği: Türkçeye özgü harflerin (Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü) bu tabloda karşılığı yok. Belgede soyadınız nasıl yazıldıysa o harfin esas alınıyor olması muhtemel ama bunu doğrulayamadık; ilçe ofisine sorun ve cevabı not edin.

Ve bildirim gelmeyebilir. Kurumun kendi cevabı: birçok ilçe yenileme bildirimi postalıyor, birçoğu postalamıyor, ve bildirim almamış olmak sahibi zamanında yenileme yükümlülüğünden kurtarmıyor. Kendi ayınızı kendiniz takip edin.

Asgari teminatlar ve doğrulama

Eyalet vergi idaresinin zorunlu sorumluluk sigortası broşürü, kanunu kendi diliyle özetliyor: kamuya açık yolda kullanılmak üzere tasarlanmış hiçbir araç, sorumluluk poliçesiyle kapsanmadıkça kullanılamaz, tescil ettirilemez ve tescili sürdürülemez. Asgari tutarlar: bir kişinin ölümü ya da bedensel zararı için 25.000 dolar, iki ya da daha fazla kişi için 50.000 dolar, malın zarar görmesi ya da yok olması için 25.000 dolar.

Doğrulama tescil anında yapılıyor: plaka görevlisi sigortayı çevrimiçi sigorta doğrulama sistemiyle kontrol etmeye çalışıyor, doğrulanamazsa sigorta kanıtı isteniyor. Kabul edilebilir kanıtın üzerinde güncel yürürlük tarihi, sigortacının kurum numarası, aracın şasi numarası ve poliçe numarası görünmeli.

Ceza rakamlarında iki metin uyuşmuyor

Eyalet idaresinin broşürü ilk ihlal için 500 dolara kadar para cezası yazıyor; kanun metninin ilgili maddesi ise trafik suçu için en çok 200 dolar diyor ve sonraki mahkûmiyetlerde iki katını öngörüyor. İki resmî metin aynı rakamı vermiyor ve taraf seçmiyoruz. Rakamdan çok şu önemli: ceza para cezasıyla bitmiyor, tescil askısı ve geri alma ücretleri devreye giriyor.

Sigortasız kaldıysanız: muafiyet ve itiraz

Sigorta doğrulanamadığında araç sahibine bildirim gidiyor. Araç o tarihte sigortalıysa kanıt yerel lisans ofisine ya da idarenin çevrimiçi sistemine sunuluyor; gerekirse sigortacıdan antetli kâğıtta beyan isteniyor. Araç satılmışsa, depodaysa ya da kullanılmıyorsa muafiyet mümkün, ama dört şart birden aranıyor:

• Aracın kullanılmadığının kabul edilebilir kanıtı,
• Muafiyetin aynı tescil döneminde daha önce kullanılmamış olması,
• Kesinti sırasında kaza olmaması,
• Kesinti sırasında ceza yazılmamış olması.

İtiraz yolu belli: idarenin işlemine karşı eyaletin vergi mahkemesine, bildirim postalandıktan sonra 30 gün içinde başvuruluyor.

Kazadan sonra: teminat yatırma ve askı

Kanunun ayrı bir maddesi, kazadan sonra 20 gün içinde sorumluluktan kurtulduğuna dair kanıt sunulmazsa idarenin bir teminat tutarı belirleyeceğini ve teminat yatırılmazsa 60 gün içinde sürücünün ehliyetinin ve araç sahibinin bütün tescillerinin askıya alınacağını yazıyor. Eşik, yaralanma ya da tek kişinin malında belirli bir tutarı aşan hasar. Bu kural eyalette yerleşik olmayanlara da uygulanıyor: onların eyalette araç kullanma ayrıcalığı askıya alınıyor.

Fiyatlama: en permisif uç, ama sınırı yazıyoruz

Araştırma, eyalet kanununun sigorta tarifelendirmesine dair iki ana maddesini tam metinleriyle okudu. İki madde de yasaklı ölçüt listesi içermiyor; yalnız genel bir standart koyuyorlar: oranlar makul olmayacak kadar yüksek ya da yetersiz olamaz, esas olarak aynı tehlikeleri içeren riskler arasında haksız ayrım yapamaz, ve sigortacı ilgili bütün etkenleri makul biçimde dikkate alır.

Ayrıca kanunun ilgili başlığının indirilen tam metninde kredi skoru, kredi raporu, kredi geçmişi, sigorta skoru, ulusal köken ve medeni hâl ifadelerinin hiçbiri geçmiyor.

Ama burada duruyoruz. Bu bir kanun taraması; eyalet sigorta idaresinin yönetmelikleri bu araştırmada hiç okunamadı (kurumun kendi sitesi açılmadı). Bu yüzden sayfada şu cümle yazılamaz: Alabama'da hiçbir ölçüt yasak değil. Doğru cümle şu: kanunda yasaklı ölçüt sayan bir madde bulunamadı, yönetmelik düzeyi okunamadı.

Pratik sonucu yine de var: başka eyaletlerde gördüğünüz korumaları burada varsaymayın. Teklif alırken açıkça sorun: ABD'de kredi geçmişim yok, bunu nasıl değerlendiriyorsunuz; ve cevabı yazılı isteyin.

Federal envanterdeki Alabama tesisleri

Tarife rakamlarını buraya yazmıyoruz. Federal veri setinin kapak raporu 2023 derlemesi adını taşıyor, yani oradaki azami tutarlar o derlemenin tarihine ait. Güncel tarife için tesisin kendi sayfasına bakın. Kamyonlarda aks başına ek ücret alınan tesisler var.

Sahte geçiş ücreti mesajları

Son yıllarda ABD genelinde sahte paralı yol cezası kısa mesajları yaygınlaştı ve birkaç eyalet kurumu bu konuda uyarı yayımladı. Alabama'da bir eyalet kurumunun bu konuda yayımladığı uyarı araştırmada bulunamadı, bu yüzden size kurum diliyle bir uyarı aktaramıyoruz ve yoktur da demiyoruz.

Yine de genel kural her yerde aynı ve onu yazabiliyoruz: resmî kurumlar ödeme taleplerini kısa mesajdaki bağlantılarla göndermez. Böyle bir mesaj geldiğinde bağlantıya dokunmayın, ödemeyin, ve geçişi gerçekten yaptığınızı düşünüyorsanız tesisin kendi resmî adresini elle yazarak hesabınızı kontrol edin.

İki mevsim, ve ikincisini yeni gelen bilmiyor

Ulusal hava servisinin bölge ofisi kendi şiddetli hava farkındalık sayfasında şunu yazıyor: hortumlar yılın her ayında ve günün ya da gecenin her saatinde olabilir; ama iki belirgin şiddetli hava mevsimi vardır. Asıl mevsim ilkbahar, mart ile mayıs arası. Ayrıca kasım başından aralık ortasına kadar süren ikincil bir mevsim vardır. Her mevsimin şiddeti yıldan yıla değişir, bu yüzden yıl boyunca hazırlıklı olmak gerekir.

Bu cümle bu bölümün en değerli parçası. Eylülde gelen ve hortum mevsimi baharda diye duymuş bir okur, kasıma hazırlıksız giriyor. Hava uyarılarını mart ayında değil, taşındığınız hafta açın.

Nerede yaşadığınızı bilin: uyarı ilçeyle geliyor

Aynı ofis, kendi büyük harfleriyle nerede yaşadığınızı bilin diye yazıyor ve şunu ekliyor: şiddetli hava planınızda ne olursa olsun, kendi konumunuzu haritada gösteremediğiniz sürece plan tamamlanmış sayılmaz; yalnız evinizin konumunda durmayın, çevre ilçeleri ve toplulukları da öğrenin.

Bunun teknik sebebi şu: hortum uyarısı genellikle bir ya da iki ilçenin bir bölümü için, bir saatten kısa süreyle veriliyor. Yani uyarı metni sizin şehrinizin adını değil, ilçenizin adını söylüyor olabilir.

Yeni gelen için bu bürokratik bir ayrıntı değil, güvenlik meselesi. Zarfınızın üzerindeki şehir adı ilçenizi söylemez ve bazı şehirler birden fazla ilçeye yayılır. İlk gün adresinizin hangi ilçede olduğunu öğrenin ve o adı not edin.

Gözetim ve uyarı: ikisi aynı şey değil, ve zamanlama hayat kurtarıyor

Bir ilçe acil durum idaresinin kendi metni bunu açıkça yazıyor: toplu sığınaklar genellikle gözetim sırasında açılır, ve toplu bir fırtına sığınağına gidilecek zaman, koşullar bozulmadan önce gözetim sırasıdır, bölge için uyarı verildiğinde değil. Aynı kurum ekliyor: uyarı sırasında yolculuk etmek tehlikelidir, ciddi yaralanmaya ya da ölüme yol açabilir ve önerilmez.

Hava servisinin kendi uyarısı da aynı yöne bakıyor: hortumlar yağmurun içinde görünmez olabilir ya da gece gelebilir; hortumu görene ya da duyana kadar beklemeyin, geç olabilir. Ve bir yanlış alışkanlık: pencere ve kapıları açıp kapatmakla vakit kaybetmeyin, bu yapıyı korumaz.

Nerede olduğunuza göre ne yapılır

Prefabrik ev kalemini bir konut kararı olarak yazıyoruz ve sebebi şu: ucuz kira arayan yeni gelen için mobil ev parkı gerçek bir seçenek olabilir, ve o evin resmî güvenlik talimatı o evde olmamaktır. Bu, kiralamadan önce bilinmesi gereken maddi bir bilgi. Hiçbir risk oranı yazmıyoruz, çünkü sayısal bir oran hiçbir kurumun sayfasından doğrulanamadı; yukarıdaki iki kurum metni rakam olmadan da aynı şeyi söylüyor. Kira tarafındaki diğer sorular için kira bölümüne bakın.

Toplu sığınak: her yerde yok, ve ad tuzağı var

• Bir ilçe acil durum idaresinin toplu sığınak belgesi, kendi başlığında o idarenin toplu güvenli oda açmadığını yazıyor; aynı idarenin sayfası toplu sığınakların ilçe idaresi tarafından değil yerel yönetim tarafından işletildiğini söylüyor.
• Başka bir ilçenin acil durum idaresi daha da açık: bölgesindeki iki büyük şehirde kamuya açık güvenli oda bulunmuyor ve o şehirlerde bazı ibadet yerleri ile başka binalar şiddetli hava sırasında kamuya açık sığınak olarak açıldıklarını duyurabiliyor.
• Buna karşılık bazı ilçeler kapasitesi, engelli erişimi ve evcil hayvan kuralı yazılı tam listeler yayımlıyor, hatta açık ve kapalı durumunu gösteren harita veriyor.
• Başka ilçelerde yayımlanmış bir liste bulunamadı. Yok demiyoruz, bulunamadı diyoruz; ilçenizin acil durum idaresini arayın.

Ve bir ad tuzağı: bir şehrin sitesindeki acil barınma başlıklı sayfa, fırtına sığınağı listesi değil, evsizlik hizmetleri dizini. İkisini karıştırmayın; fırtına sığınağı için ilçenin acil durum idaresine bakın.

Kurumun kendi sorumluluk reddini de yazıyoruz: her toplu sığınak hizmet verdiği toplulukta ayrı ayrı yönetiliyor, açılma ve kapanma ölçütleri kendine ait, ve her zaman açık olmayabiliyor.

Uyarıyı telefonunuza nasıl alırsınız

İki sınırı açıkça yazıyoruz. Birincisi, eyaletin yeni bildirim sisteminin duyurusu sistemi sel ve diğer afetler için tarif ediyor ve hortum uyarısı taşıdığına dair kurumun kendi cümlesi bulunamadı. Bu yüzden bu kanala hortum için güvenin demiyoruz; hortumda esas kanal kayıt istemeyen otomatik telefon uyarılarıdır. İkincisi, eyalet sisteminin hangi dillerde yayın yaptığı bulunamadı.

Dil tarafında bir cevap var ve değerli. Bir ilçe acil durum idaresi, tavsiye ettiği bir bildirim uygulaması için kendi sayfasında şunu yazıyor: uygulamayı kullanmak için kişisel bilgi gerekmiyor, mahremiyet korunuyor ve idareyle hiçbir şey paylaşılmıyor; ayrıca uygulama bildirimleri telefonun ayarlandığı dile otomatik çeviriyor. Aynı kurum, uygulamanın kendi ilçesinin dışında da çalıştığını söylüyor. Bunun Türkçeye çevirip çevirmediğini kurumun metni adıyla söylemiyor; kurumun iddiası telefonun dili. Deneyin ve sonucu kendiniz görün.

Kablosuz acil durum uyarılarında dil: kurumun kendi cümlesi, bir cihaza ulaşan mesajın uzunluğunun ve dilinin operatöre ve cihazın dil ayarına bağlı olduğunu söylüyor. Kurum örnekleri İngilizce ve İspanyolca yayımlıyor; Türkçe bir örnek araştırmada bulunamadı.

Yol kapanmaları: tek bir kaynak yok

Eyalet karayolları idaresi her şiddetli hava bülteninin başına aynı iki satırı koyuyor: hava tahminlerini ve trafik güncellemelerini idarenin kendi trafik uygulamasından ya da trafik sitesinden izleyin; ve ilçe ile şehir yollarının kapanması için yerel haber kuruluşlarına, ilçe meclislerine ve belediyelerin acil durum idarelerine bakın.

Yapısal sonucu şu: eyalet yolları tek bir yerde, yerel yollar başka yerde. Oturduğunuz yere göre muhatap değişiyor. İdarenin fırtına sırasındaki tavsiyesi de net: yolculuğu yalnız zorunlu olanlarla sınırlayın; gitmek zorundaysanız dikkatli olun ve gün ışığını ve koşulların düzelmesini bekleyin.

Sel ayrı bir risk ve kuralı tek cümle: su basmış yoldan geçmeyin. Hava servisinin bu konudaki kampanyasının adı bile talimatın kendisi: dön, boğulma.

Kış ve kasırga

Bu eyalette kış lastiği ya da zincir zorunluluğu gibi bir rejim araştırmada bulunamadı ve bunu yoktur diye yazmıyoruz. Buna karşılık kasırga gerçek bir kalem: bu araştırmanın yapıldığı günlerde eyalette aktif bir kasırga müdahalesi sürüyordu ve karayolları idaresi, kasırga öncesinde güney ilçelerinde geçici şerit kapatmalarını askıya aldığını duyurmuştu. Karayolları idaresi bu süreci ulusal hava servisi ve eyalet acil durum idaresiyle birlikte yürüttüğünü kendi cümlesiyle yazıyor.

Araç hangi hâllerde çekilebiliyor

Kanun, bir kolluk görevlisinin (ve belirli büyüklükteki belediyelerde ayrıca park ve trafik denetim görevlilerinin) aracı en yakın garaja ya da güvenli bir yere çektirebileceği hâlleri sayıyor:

• Araç kamuya açık bir sokakta, yolda ya da başka bir mülkte en az 48 saat sahipsiz bırakılmışsa,
• Araç sahipsiz kalmışsa çünkü sürücüsü gözaltına alınmış, bir kaza nedeniyle kullanamaz hâle gelmiş ya da aracın derhâl kaldırılmasını gerektiren başka bir sebep doğmuşsa,
• Araç ödenmemiş trafik ya da park cezaları nedeniyle bağlama kararına tabiyse.

Rehin, bildirim ve otuz gün

Bir kapsam notu: kanun, park ve trafik denetim görevlilerine çekme yetkisi tanırken belirli bir belediye sınıfına atıf yapıyor. Terim kanunun kendi terimi ve değiştirmiyoruz; hangi yerleşimin bu sınıfa girdiği araştırmada doğrulanmadı.

Ne yapmalısınız

1. Önce muhatabı bulun. Aracı kim çektirdi: belediye kolluğu mu, ilçe şerifi mi, eyalet görevlisi mi, yoksa özel mülk sahibi mi. Cevabı aracın bulunduğu yerin kolluk birimine telefon ederek alın.
2. Sonra depoyu arayın ve aracın orada olduğunu, hangi saatlerde teslim alınabildiğini ve hangi belgelerin istendiğini sorun.
3. Faturayı kalem kalem isteyin. Çekme ücreti ile depo ücreti ayrı kalemler ve depo ücreti her gün işliyor. Gecikmenin bedeli hızla büyüyor.
4. Tescil ve sigorta tarafını kontrol edin. Araç sigorta kesintisi yüzünden askıya düşmüş bir tescille yakalandıysa, aracı almak tek başına sorunu kapatmıyor.

Beş yerleşimin çekme ve depo tarifeleri bu araştırmada doğrulanamadı, bu yüzden hiçbir rakam yazmıyoruz. Kendi şehrinizin kurallarını belediyenizin kendi sayfasından ya da telefonla öğrenin.

Beş yerleşim, beş ayrı idare

Bu eyalette Alabama'da otobüs şöyle işler diye tek bir paragraf yazılamıyor. Ayrışma üç eksende:

• Hizmet türü: bazı şehirlerde sabit hatlı otobüs var; bazı yerlerde hizmet talep üzerine çalışıyor, yani sabit durak yok ve telefon ederek araç çağırıyorsunuz.
• Çalışma saatleri: sabit hatlı sistemlerde akşam saatlerine kadar hizmet varken, talep üzerine çalışan bazı sistemler öğleden sonra kapanıyor ve hafta sonu hiç çalışmıyor.
• Hizmet alanı: bir kasabanın kendi programının hizmet alanı şehrin zabıta yetki alanı olarak tanımlanmış; şehir sınırından geniş ama ilçeden dar. Dışına çıkmak istediğinizde araç sizi götürmeyebiliyor.

Bir üniversite şehrindeki tuzağı ayrıca yazıyoruz, çünkü yeni gelen en çok burada yanılıyor: üniversitenin kendi servis sistemi halka kapalı. Üniversitenin kendi cümlesi, düzenli servis verildiği sırada halkın bu hatları kullanmasına izin verilmediğini söylüyor ve okuru ilçenin halka açık sistemine yönlendiriyor. O sistem ise sabit hatlı değil, kapıdan kapıya çalışıyor ve yalnız hafta içi, öğleden sonra erken biten bir pencerede hizmet veriyor.

Numara ve kimlik soruluyor mu

Pratik iki uyarı. Birincisi, bazı sistemlerde araçta para üstü verilmiyor ve tek yön bileti yalnız araçta satılıyor; ilk gün tam para hazırlayın. İkincisi, indirimli kimlik başvurusuna gitmeden önce telefon edin ve elinizdeki belgenin kabul edilip edilmediğini sorun.

Şehirlerarası tren

Ulusal yolcu demiryolunun kendi eyalet bilgi notuna göre Alabama'da tek bir kalıcı güzergâh işliyor, günde iki şehirlerarası tren ve eyalet içinde üç durak var. Güzergâh, eyaletin batı tarafından geçerek kuzeydoğuya uzanıyor ve günde bir gidiş dönüş yapıyor.

Sonucu şu: bazı yerleşimlerin kendi istasyonu var, bazıları ise güzergâhın tamamen dışında ve en yakın duraklara araçla gitmek gerekiyor. Mesafe rakamı vermiyoruz, çünkü hiçbir kurum metni bu mesafeleri ölçmüyor.

İstasyon başına yolcu rakamlarını da yayımlamıyoruz: belgedeki tablo iki ayrı metin çıkarma yönteminde farklı hizalanıyor ve sayıların doğruluğundan emin olamadık.

Havalimanları ve İstanbul uçuşu

Eyaletin iki büyük havalimanı var ve ikisinin de adında uluslararası kelimesi geçiyor. Bu bir tuzak. Havalimanlarının kendi yayımladıkları aktarmasız nokta listeleri ülke içi noktalardan oluşuyor; biri kendi metninde aktarmasız uçuşlarını ülke genelindeki şehirlere diye tarif ediyor, diğeri ülke genelinde yirmi iki noktaya diyor. Birinin adındaki uluslararası ifadesi aynı zamanda büyük bir kargo ve çok modlu taşımacılık merkezi olmasıyla ilgili.

Araştırma, Alabama'daki hiçbir havalimanından İstanbul'a aktarmasız tarifeli uçuş bulamadı. Yoktur demiyoruz; doğru cümle şu: iki havalimanının yayımladığı aktarmasız nokta listelerinde yurt dışı nokta geçmiyor, yani İstanbul'a gidiş en az bir aktarmayla oluyor. Uçuş ararken bunu hesaba katın.

Bazı küçük havalimanları tarifeli yolcu uçuşu yapmıyor ve yalnız genel havacılığa hizmet veriyor; adında havalimanı geçen her yerden uçuş olduğunu varsaymayın.

Şehirlerarası otobüs

Ulusal otobüs işletmecisi eyalette hizmet veriyor ve bir büyük şehrin çok modlu merkezini tren ve yerel otobüs idaresiyle paylaşıyor. Her yerleşimdeki durak listesi bu araştırmada doğrulanmadı; kendi şehrinizin durağını işletmecinin sitesinden kontrol edin.

İlk gün yapılacak tek şey: adresinizi sorgulayın

Yeni gelen için bu sayfadaki en işlevsel araç bir adres sorgusu. Nüfus sayım bürosunun adres sorgulama servisi, bir adresin hangi ilçede ve hangi belediye sınırında olduğunu tek sorguda veriyor ve anahtar istemiyor. Eyalet vergi idaresinin de kendi adres sorgusu var.

Neden önemli:

• Araç vergisi ilçeye göre değişiyor ve bir ilçe idaresinin kendi uyarısı şunu söylüyor: vergi bölgeniz değişmiş olabilir ve yenileme bildiriminizin üzerindeki tutar yanlış olabilir.
• Emlak vergisi muafiyeti ilçeye başvurularak alınıyor; eyalet düzeyinde bir başvuru yok.
• Hortum uyarıları ilçe bazında veriliyor ve sığınak listeleri ilçeye göre yayımlanıyor.
• Ehliyet ve plaka gişeleri ilçe ofisleri ve bazılarında yabancı uyruklu işlemi yapılmıyor.

Şehir sistemi ile ilçe sistemi ayrı olabiliyor

Bu eyalette hem şehir hem ilçe düzeyinde okul sistemleri var ve bazı şehirlerin kendi okul bölgesi, aynı ilçenin okul bölgesinden tamamen ayrı. Bir adres şehir sınırının bir metre dışındaysa başka bir okul sistemine düşebiliyor. Ayrıntı için okul kaydı bölümüne bakın.

Aynı ayrışma su, kanalizasyon ve çöpte de var ve orada daha da dağınık: bir şehirde su işini belediyenin kendi departmanı yürütürken, başka bir şehirde ayrı tüzel kişiliği olan bir su kurulu, bir başkasında ise belediyenin sahibi olduğu çok hizmetli bir kuruluş yürütüyor. Bu üç yapı düzenleyici rejim bakımından farklı ve farkı aşağıda yazıyoruz.

Kim düzenleniyor, kim düzenlenmiyor

Eyaletin kamu hizmetleri düzenleyici kurumu, kendi tüketici sayfasında düzenlemediklerini isim isim sayıyor: elektrik kooperatifleri, çoğu su şirketi, belediye işletmeleri, kablosuz hizmetler, kablolu televizyon sistemleri ve bölgesel bir federal elektrik üreticisi. Ve cümleyi şöyle bitiriyor: bu nedenle kurumun bunlarla ilgili şikâyetleri çözme yetkisi yoktur.

Okur için pratik sonucu şu: faturayla ilgili çözülmeyen bir sorununuz olduğunda gideceğiniz kapıyı sağlayıcınızın türü belirliyor. Sağlayıcınızın adı ve türü, aboneliği açarken öğrenilecek ilk bilgilerden biri. Ayrıntısı faturalar bölümünde.

Eyaletin kendi çeviri uyarısı

Bir eyalet idaresi, kendi sitesindeki otomatik çeviri için yayımladığı uyarıda şunu yazıyor: site çevirileri otomatik ve bilgisayar destekli bir süreçle yapılıyor, yalnızca bir yaklaşıklıktır, ve bazı durumlarda yanlış ya da rahatsız edici dil içerebilir.

Bu uyarıyı olduğu gibi aktarıyoruz, çünkü eyalet sitelerinin çeviri düğmesine güvenerek hukuki ya da mali bir karar vermek risklidir. Önemli bir belgeyi anlamanız gerekiyorsa kurumdan tercüman talep edin; bazı kurumlarda bu hak yazılı ve hatta Türkçe duyurulmuş durumda.

Hangi kurumu ne için ararsınız

Kesinti yasağı: kuralın kendisi

Düzenleyici kurumun genel kuralları, ilgili maddesinde şunu söylüyor: konut elektrik ya da doğalgaz hizmeti, o adreste o takvim günü için sıcaklığın 32 Fahrenhayt derecesi ya da altında olacağı tahmin ediliyorsa, ödeme yapılmadığı gerekçesiyle kesilemez. Belirleyici tahmin, ulusal hava servisinin o konum için o gün verdiği tahmin.

Beş sınır, hepsi zorunlu

1. Kapsam yalnız elektrik ve doğalgaz. Kural konut elektrik ya da doğalgaz hizmetini sayıyor. Su, kanalizasyon ve çöp bu kuralın dışında; onlar için ayrı bölüme bakın.
2. Sıcak tetikleyici bulunamadı. Nevada'da aynı rejimin bir sıcak ucu vardı ve klima kesintisini erteletiyordu. Alabama'da bu araştırma böyle bir eşik bulamadı. Yoktur demiyoruz, bulamadık diyoruz; ama bulamadığımız bir korumayı varmış gibi de anlatmıyoruz.
3. Belediye işletmeleri ve kooperatifler kapsam dışı. Düzenleyici kurum kendi sayfasında elektrik kooperatiflerini, çoğu su şirketini ve belediye işletmelerini düzenlemediğini ve bunlarla ilgili şikâyetleri çözme yetkisi olmadığını yazıyor. Yani sağlayıcınız bunlardan biriyse 32 derece kuralı sizin adresinizde işlemiyor olabilir ve eyalet düzeyinde bir şikâyet merciiniz yok.
4. Aynı şehirde iki ayrı rejim olabiliyor. Bir şehrin büyük bölümü düzenlenen bir şirketten elektrik alırken, bazı bölgeleri bir kooperatiften alabiliyor. Kooperatifler düzenleyici kapsamı dışında olduğu için kural o adreslerde işlemiyor olabilir. Sağlayıcınızın adını ve türünü öğrenin.
5. Kaynağın tarihi eski. Düzenleyicinin yayımladığı kural belgesinin yürürlük tarihleri çok geriye gidiyor ve kuralın sonradan değiştirilip değiştirilmediği bu araştırmada doğrulanamadı (idari kurallar sitesi metni okunamadı). Bu yüzden kuralı adıyla veriyoruz ama bugün aynen geçerli olduğunu iddia etmiyoruz.

Aynı kuralda işinize yarayacak dört şey daha

Depozito: tavan, faiz ve iade

Aynı genel kuralların depozito maddesi, düzenlenen elektrik ve gaz kuruluşları için şunları söylüyor:

• Depozito, kuruluşun kanaatince gerekli olduğunda istenebiliyor, ve iki olağan fatura dönemi için tahmin edilen fatura tutarını aşamıyor.
• Depozitoya yıllık yüzde 7 faiz ödeniyor ve faiz aralık faturasında hesaba alacak kaydediliyor.
• Hesabı iyi durumda olan konut müşterisinin depozitosu, 24 aylık tutulmayı izleyen aralıktan öteye tutulamıyor.
• Her kuruluş, depozito aldığı her müşteriye makbuz vermek zorunda.
• Hesap iyi durumdan çıkarsa, beş günlük yazılı bildirimle ek depozito istenebiliyor.

Dikkat: bu kurallar düzenlenen elektrik ve gaz kuruluşları için. Sağlayıcınız bir belediye işletmesi ya da kooperatifse kendi politikası geçerli ve tavanı, faizi ve iade süresi farklı olabilir.

Numaram yok: abonelik nasıl açılır

Burada eyalet çapında tek bir cevap yok, çünkü her sağlayıcının kendi kimlik listesi var. Araştırmanın bulduğu desen şu:

Doğru soruyu sorun. Telefonda numaram yok demeyin; şunu sorun: alternatif kimlik olarak ne kabul ediyorsunuz, pasaport ve vergi kimlik numarası listede var mı, ve şahsen başvursam değişir mi. Cevabı not edin ve mümkünse yazılı isteyin.

Bir şirketin kendi şartları

Düzenlenen büyük bir elektrik şirketinin kendi soru cevap sayfasından: hesap açılış ücreti ilk faturaya ekleniyor; depozito gerekip gerekmediği bir kredi kuruluşu üzerinden yapılan kontrolle belirleniyor; gerekiyorsa tutar konutun ortalama aylık faturasının iki katı, ve 12 ay üst üste zamanında ödeme sonrasında faiziyle birlikte hesaba alacak olarak iade ediliyor.

Belediye işletmelerinin kendi politikaları da olabiliyor ve bazıları düzenleyicinin kuralından daha geniş. Örneğin bir belediye kuruluşunun kendi politikası, hem düşük hem yüksek sıcaklıkta kesintiyi erteliyor ve elektrik, su ve gazın üçünü birden kapsıyor. Ama bu o kuruluşun kendi iç politikası, eyalet kuralı değil; onu bağlayan dış bir merci yok ve istediğinde değiştirebilir. Kendi sağlayıcınızın politikasını kendi sayfasından okuyun.

Ve o politikada iki sınır var, ikisi de yazılacak kadar önemli: zaten kesilmiş bir hizmet, hava koşulları nedeniyle yeniden açılmıyor; ve hava nedeniyle ertelenen kesinti koşullar düzelince yapılıyor, ayrıca bir bildirim daha gönderilmiyor.

Üç ayrı yapı, üç ayrı muhatap

Araştırmanın okuduğu yerleşimlerde su işi üç farklı biçimde yürütülüyor ve hiçbiri diğerinin aynısı değil:

• Belediyenin kendi departmanı: su ve kanalizasyon doğrudan bir şehir departmanı tarafından yürütülüyor, ve bazı şehirlerde çöp de aynı hesapta.
• Ayrı tüzel kişiliği olan bir su kurulu: şehirle ilişkili ama ondan ayrı bir kurul; abonelik ve depozito onun formuyla açılıyor, çöp depozitosu bile o hesabın üzerinde olabiliyor.
• Belediyenin sahibi olduğu çok hizmetli kuruluş: elektrik, gaz ve suyu tek faturada veren bir kamu kuruluşu.

Okurun bilmesi gereken fark şu: bu üç yapının üçü de eyalet düzenleyicisinin kapsamı dışında ve bu, kesinti ile şikâyet tarafında doğrudan sonuç doğuruyor.

Kesinti yasağı burada işlemiyor

Düzenleyicinin 32 derece kuralı metninde yalnız konut elektrik ve doğalgaz hizmetini sayıyor. Su, kanalizasyon ve çöp bu kuralın içinde değil. Ayrıca su idareleri zaten kurumun düzenleme kapsamı dışında.

Bir istisna var ve karıştırılmasın: bir belediye kuruluşu, elektrik, su ve gazı birlikte verdiği için kendi iç politikasını üçüne birden uyguluyor olabilir. Ama bu eyalet kuralı değil, o kuruluşun kendi politikası ve onu bağlayan dış bir merci yok.

Çöp: hangi hesapta olduğu şehre göre değişiyor

Tarife rakamı yazmıyoruz. Okunan yerleşimlerin su, kanalizasyon ve çöp tarifeleri ile depozitoları doğrulanamadı; birinin başvuru formu açılmadı bile. Kendi şehrinizin tarifesini idarenin kendi sayfasından ya da telefonla alın.

Abonelik açarken sorulacaklar

1. Hangi kuruluş benim adresime bakıyor? Şehir departmanı mı, su kurulu mu, çok hizmetli bir kuruluş mu.
2. Kimlik olarak ne kabul ediyorsunuz? Pasaport, konsolosluk kimliği ve vergi kimlik numarası listede var mı. Bir şehrin formu numara yerine temsilcinin aramasını isteme seçeneği sunuyor; ama aynı formun belge listesi ehliyet diyor ve pasaportun kabul edildiği yazmıyor.
3. Depozito ne kadar, ne zaman iade ediliyor? Düzenleyicinin elektrik ve gaz için koyduğu tavan ve faiz kuralı su idarelerini bağlamıyor.
4. Kiracıysam hesap kimin adına açılıyor? Bazı kuruluşlar hizmetin mülkün yasal sakini adına açılmasını şart koşuyor ve borcu olan birinin oturduğu adreste başkası adına abonelik açılmasını reddedebiliyor.
5. Çözülmeyen bir sorunda kime gideceğim? Su idareleri için eyalet düzeyinde bir merci genellikle yok; muhatap kuruluşun kendisi ve seçilmiş belediye meclisi.

Kiralama yasağı: üç katmanı birlikte okuyun

2011 tarihli kanunda, izinsiz bulunan bir kişiye konut kiralamayı konu alan bir hüküm vardı. Bu konudaki doğru cevap üç katmanlı ve üçünü de yazıyoruz:

1. Metin kanun kitabında duruyor. Eyaletin kendi yasama sunucusu maddeyi yayımlıyor ve hiçbir uyarı notu koymuyor. Arayan okur onu bulabilir.
2. Federal mahkeme hükmü kalıcı olarak durdurdu. Kararın künyesi Hispanic Interest Coalition of Alabama v. Bentley, Alabama Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi, Doc. 180, damga tarihi 25 Kasım 2013. Karar, eyalet yetkililerini bu hükmü ve birkaç başka hükmü uygulamaktan kalıcı olarak men ediyor ve dayanağını devletin üstünlüğü ilkesinde gösteriyor.
3. Kanun 2013'te donmadı. Aynı kanunun başka bölümleri 2025 yılında iki kez değiştirildi. Yani bugünün metni 2013'teki metin değil, ve yaygın hukuk siteleri 30 Aralık 2024 tarihli bir anlık veriyor ve iki değişikliği de kaçırıyor.

Bu bölümde hiçbir hükmü, durdurulduğu doğrulanmadan yürürlükte diye yazmıyoruz; hiçbirini de kalktı diye yazmıyoruz. Durumunuza özgü bir soru varsa bir avukata danışın.

Korunan sınıflar: ulusal köken listede

Eyaletin kendi adil konut maddesi, bir konutun satılmasını ya da kiralanmasını reddetmeyi, pazarlığı reddetmeyi ya da konutu başka biçimde erişilemez kılmayı şu sebeplerle hukuka aykırı sayıyor: ırk, renk, din, cinsiyet, ailevi durum ve ulusal köken. Aynı sebepler satış ya da kiralamanın şartlarında ve koşullarında ayrım yapılmasını da kapsıyor.

Ulusal köken koruması pratikte ne demek: aksanınız, adınız ya da geldiğiniz ülke yüzünden bir daireden reddedildiğinizi düşünüyorsanız dayanacağınız madde budur. Federal kanun kapsamındaki şikâyetler federal konut idaresinin adil konut ve eşit fırsat birimine yapılıyor.

Bir açık uç: eyaletin, şehirlerin kendi daha sıkı kiracı yönetmeliklerini çıkarmasını engelleyip engellemediği bu araştırmada belirlenemedi. Yoktur demiyoruz; oturduğunuz şehrin kendi yönetmeliği olabilir, belediyeye sorun.

Misilleme yasağı: var ama üç hâlle sınırlı

Kanun, ev sahibinin ayrımcı biçimde kirayı artırarak, hizmetleri azaltarak ya da zilyetlik davası açarak veya açmakla tehdit ederek misilleme yapmasını yasaklıyor; ama yalnız şu üç sebeple:

1. Kiracı, yapı ya da konut koduyla ilgili, sağlık ve güvenliği esaslı biçimde etkileyen bir ihlali uygulamadan sorumlu bir kamu kurumuna şikâyet etmişse,
2. Kiracı, kanunun belirli bir maddesindeki bir ihlali ev sahibine şikâyet etmişse,
3. Kiracı bir kiracı birliğine ya da benzer bir kuruluşa üye olmuş ya da böyle bir kuruluş kurmuşsa.

Bu üçü sayılarak yazılır ve kiracı korunuyor diye genellenmez. Üstelik kanun ev sahibine istisnalar da tanıyor: kod ihlali esas olarak kiracının kendi makul özen eksikliğinden doğmuşsa, kiracı kira borcundaysa, uyum sağlamak konutu kullanılamaz hâle getirecek bir değişiklik ya da yıkım gerektiriyorsa, ya da sözleşmenin başka esaslı ihlalleri varsa ev sahibi yine de zilyetlik davası açabiliyor.

Depozito: tavan bir aylık kira, ve iki katı yaptırımı

Tahliye: yedi iş günü, ve düzeltilemeyen bir hâl

Kira zamanında ödenmezse ev sahibi, borcu ve gecikme ücretlerini belirten yazılı bir fesih bildirimi veriyor; sözleşme, bildirimin alınmasından en az yedi iş günü sonraki bir tarihte sona eriyor. Kiracı yedi iş günü içinde öderse fesih gerçekleşmiyor. Diğer esaslı ihlallerde de düzeltme süresi aynı.

Ama bir hâl düzeltilemiyor ve yeni gelen için gerçek bir risk: kanun, kira sözleşmesinde ya da kira başvurusunda esaslı bir olgunun kasten yanlış beyan edilmesini düzeltilemez sayıyor. Yani kira başvurusundaki bir beyanı sonradan telafi etmek mümkün değil. Anlamadığınız bir formu imzalamayın ve bir başkasının sizin adınıza doldurmasına izin vermeyin.

Diğer düzeltilemez hâller: konutta ya da ortak alanda yasa dışı uyuşturucu; mülkte ateşli silah ya da mühimmatın yasa dışı kullanımı, üretimi, bulundurulması veya ateşlenmesi (meşru müdafaa istisnalarıyla); kiracıya ya da misafire cezai saldırı; ve bildirim verilip düzeltilmiş bir aykırılığın altı ay içinde esasen tekrarı. Kanun ayrıca 12 ayda ikiden fazla düzeltme hakkı tanımıyor.

Süresiz kiralamada: aydan aya kiralama 30 günlük, haftadan haftaya kiralama 7 günlük yazılı bildirimle sona eriyor. Kötü niyetle konutu boşaltmamanın bedeli ağır: kanun üç aylık kiraya kadar ya da gerçek zarar, hangisi fazlaysa, artı ev sahibinin avukatlık ücreti diyor.

Bir kaynak uyarısı

Yukarıdaki kiracılık maddelerinin bir kısmı, eyaletin kendi sunucusundan birinci elden okundu (korunan sınıflar ve misilleme yasağı buna dahil). Depozito, tahliye ve bildirim süreleriyle ilgili maddeler ise ikincil bir kaynaktan ve 30 Aralık 2024 tarihli bir anlık üzerinden okundu. Yani 2025 ve 2026 oturumlarından gelebilecek değişiklikler bu rakamlarda görünmüyor olabilir. Önemli bir karar vermeden önce güncel metni teyit ettirin.

Ve bir güvenlik maddesi: sözleşmeyi imzalamadan önce sorun

Bu eyalette kira kararının bir güvenlik boyutu var ve kimse size söylemiyor. Prefabrik ve mobil evler için resmî tavsiye içeride korunmak değil, fırtına gelmeden o evden çıkmaktır; ulusal hava servisi mobil evin ve çadırın güvenli olmadığını, bir ilçe acil durum idaresi ise mobil evlerin tahliye edilmesi gerektiğini yazıyor. Ucuz bir mobil ev kirası düşünüyorsanız bu, kararın maddi bir parçası.

Daire ya da müstakil ev kiralıyorsanız da imzadan önce şunu sorun: bu binanın belirlenmiş bir sığınma alanı var mı ve nerede. Alabama'da ev sahibinin böyle bir alan sağlama ya da gösterme yükümlülüğü olup olmadığı araştırmada doğrulanamadı, bu yüzden soruyu siz sormalısınız. Ayrıntısı şiddetli hava bölümünde.

Vergi takvimi 1 Ekim'de başlıyor

Vergi geriye dönük tahsil ediliyor, yani vergi yılı ekimde başlayıp eylülde bitiyor.

Oturan ile kiraya veren arasındaki iki kat fark

Bir ilçe gelir komiserinin kendi cümlesi bunu en net anlatan metin: tapu sahibi olarak kendi oturduğunuz tek ailelik bir konutunuz varsa (kiraya verilmemişse) mülkünüz bir sınıfta ve piyasa değerinin yüzde 10'u üzerinden vergilendirilir; boş araziniz varsa ya da mülk münhasıran sahibi tarafından oturulmuyorsa başka bir sınıfta ve yüzde 20 üzerinden vergilendirilir.

Bu, aynı ev için matrahın iki katı demek, ve ayrıca alacağınız ikamet muafiyetinden bağımsız olarak sınıflandırmanın kendisinden doğuyor. Evi kiraya verip ikamet muafiyetini talep etmeye devam eden kişi, aşağıdaki yanlış beyan cezasının içine giriyor.

Bir çelişkiyi de basıyoruz: bir ilçenin kendi sayfası aynı metnin bir paragrafında sahibinin oturduğu konut için yüzde 10 derken, iki paragraf sonra formülü verirken başka bir oran yazıyor. Eyalet idaresinin rakamı yüzde 10 ve güvenilecek olan o, ama çelişkiyi sessizce düzeltmiyoruz ve o sayfadaki formülle hiçbir vergi tahmini yapmayın.

Artış tavanı: ve el değiştirince sıfırlanması

Yakın tarihli bir kanun ve idari kural, belirli sınıflardaki taşınmazların vergilendirilebilir değerlemesindeki yıllık artışı yüzde 7 ile sınırlıyor. Temel yıl 1 Ekim 2024 ve kural 1 Ekim 2025'te başlayan tahsilatlardan itibaren uygulanıyor. Tavan, gerçek değerleme bir önceki yılın vergilendirilebilir değerlemesine göre yüzde 7'den fazla arttığında devreye giriyor.

Ve burada ev alacak okur için kritik bir tuzak var: tavan, mülk el değiştirince sıfırlanıyor ve mülk tam değeri üzerinden yeniden değerleniyor. Yani satıcının elindeki korunmuş rakamı devralmıyorsunuz. Bütçenizi satıcının son vergi faturasına göre değil, yeni değerlemeye göre yapın. Bu kural yeterince yeni ki kimse sizi uyarmayabilir.

İkamet muafiyeti: tanımı, takvimi ve türleri

Eyalet vergi idaresinin tanımı: ikamet muafiyeti, sahibinin oturduğu tek ailelik konut ve 160 dönümü aşmayan arazisi için geçerli. Mülk sahibi, tek ailelik bir konuta sahipse ve onu başvurduğu vergi yılının ilk günü birincil konutu olarak kullanıyorsa muafiyete hak kazanabiliyor. Vergi yılının ilk günü 1 Ekim.

Yeni gelenin ilk yılı için kritik olan cümle bu: yıl ortasında taşınan kişi o yıl için muafiyeti alamayabiliyor.

Başvuru takvimi, idari kuralın kendi metninden: 1 Ekim rehin tarihi itibarıyla mülkün sahibi, muafiyet için mülkün bulunduğu ilçedeki yerel vergi değerleme görevlisine başvurmalı ve bütün destekleyici belgeleri sunmalı. Başvuru 1 Ekim ile 31 Aralık arasında yapılırsa muafiyet o yıl için uygulanıyor; yılın herhangi bir zamanında yapılırsa ertesi yıl için uygulanıyor.

Eyalet düzeyinde bir başvuru yok; idarenin kendi talimatı yerel ilçe ofisinize gidin diyor.

Bütün türler için arazi sınırı 160 dönüm. Kalıcı ve tam engelli olanlar ile gelir şartını karşılayan 65 yaş üstündekiler, ilk kez hak kazandıktan sonra her yıl yeniden talep etmek zorunda değil; ilçeden gelen bir beyan formuyla postayla doğrulama yapılıyor. Engellilik doğrulaması için hekim beyanı kullanılıyor.

Yanlış beyanın cezası ağır

İdari kuralın kendi metni: bir ikamet ya da birincil konut muafiyeti talep etmek amacıyla, ya da başka birinin böyle bir muafiyet talep etmesine yardım etmek amacıyla, bilerek ve kasten yanlış bilgi veren kişi, en çok 10 yıl geriye dönük olarak ödenmesi gereken değer vergisinin iki katını, yıllık yüzde 15 faiziyle ödemekle yükümlü tutuluyor. Ödeme, yazılı talepten itibaren otuz gün içinde yapılmalı ve eyalet bunu hukuk davasıyla takip edebiliyor.

Bu, evini kiraya verip muafiyeti sürdüren kişi için gerçek bir risk. Durumunuz değişirse ilçeyi bilgilendirin.

Numaram yok: muafiyet alabilir miyim?

Burada dürüst olmamız gereken bir boşluk var ve ne aradığımızı da yazıyoruz.

• Muafiyetin asıl idari kuralı baştan sona tarandı: hiçbir yerinde bir kimlik numarasından söz edilmiyor. Kuralın adıyla istediği belgeler, 65 yaş ve engellilik türleri için gelir kanıtı (eyalet ya da federal beyanname) ve engellilik için hekim beyanı.
• Eyalet idaresinin muafiyet sayfasında da bir kimlik numarası geçmiyor; sayfa yalnız yerel ilçe ofisinize gidin diyor.
• Ama başvuruyu ilçe alıyor ve hiçbir ilçenin yayımlanmış belge listesi bu araştırmada okunamadı.

Doğru cümle şu: eyaletin kendi muafiyet kuralı mülkiyet, 1 Ekim'de oturuyor olmak ve belirli türler için gelir veya tıbbi kanıt istiyor; kimlik numarasından hiç söz etmiyor. Ama muafiyeti ilçe veriyor ve o ilçelerin uygulamada ne istediğini okuyamadık. Bireysel vergi kimlik numarasıyla başvuracaksanız hiçbir şey varsayma; 1 Ekim'den önce ilçe gelir ofisini arayın ve hangi belgeleri istediklerini sorun.

Ve bir kanun metni ayrıntısı

2011 kanunundaki kamu kayıt işlemleri maddesi, kapsadığı işlemleri sayarken konutla ilgili işlemleri ve taşınmaz mülkiyetini, emlak vergisinin ödenmesi dahil, kapsam dışında tuttuğunu açıkça yazıyor. Yani o maddenin kapalı listesi emlak vergisi ödemesini ve konut işlemlerini içermiyor.

Bunu bir güvence olarak sunmuyoruz ve o maddenin bugün uygulanabilir olup olmadığı hakkında da bir şey söylemiyoruz; yalnızca metnin kendi kapsam cümlesini aktarıyoruz.

Adım 1: metin kanun kitabında duruyor

Alabama kanun kitabında, 2011 tarihli kanundan gelen bir madde var. Madde, her kamu ilk ve ortaokulunun anaokuluna ya da herhangi bir sınıfa kayıt anında, öğrencinin doğum belgesinin aslından ya da onaylı suretinden, öğrencinin Amerika Birleşik Devletleri yargı yetkisi dışında doğup doğmadığını belirlemesini istiyor; böyle bir durumda veliden 30 gün içinde öğrencinin vatandaşlık ya da göçmenlik durumunu bildirmesini istiyor; ve belge ya da beyan sunulmazsa okul görevlisinin, bu bölüm kapsamında raporlama amacıyla öğrencinin izinsiz bulunduğunu varsayacağını söylüyor. Devamında okul bölgelerine veri toplama, eyalet eğitim kuruluna yıllık rapor ve yasama meclisine kamuya açık rapor yükümlülükleri geliyor.

Metin eyaletin kendi yasama sunucusunda bugün tam hâliyle duruyor, yürürlük ve ilga tarihi alanları boş, hiçbir editör notu yok, ve ilgili düğüm bu ay güncellenmiş. Tuzağın kökü tam olarak bu: sunucu yürürlükten kaldırmaları gösteriyor (içerik tek cümleye iniyor) ama mahkeme kararıyla durdurulmuş maddeler hakkında hiçbir makine okunur işaret vermiyor.

Adım 2: federal mahkeme bu maddeyi kalıcı olarak durdurdu

Kararın künyesi: Hispanic Interest Coalition of Alabama v. Bentley, Alabama Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi, Doc. 180, damga tarihi 25 Kasım 2013.

Kararın ilgili hükmü, eyalet davalılarını ve davalı okul bölgesi yöneticilerini bu hükmü uygulamaktan kalıcı olarak men ediyor ve dayanağını Ondördüncü Değişikliğin eşit koruma hükmünde gösteriyor. Temyiz mahkemesi daha önce hükmün belgesiz okul çocuklarının eğitim hakkı üzerinde esaslı bir yük oluşturduğunu ve eyaletin ileri sürdüğü gerekçelerin bu müdahaleyi haklı çıkarmadığını yazmıştı.

İki uyarı, ikisi de önemli. Birincisi: bu kararda belirli okul bölgelerinin yöneticileri adıyla davalı; ama hükmün gücü, temyiz mahkemesinin maddeyi anayasaya aykırı bulmasından geliyor ve bu, eyalet genelinde geçerli. Davalı olmayan bölgelerin bu kararın dışında olduğu anlamına gelmez. İkincisi: aynı durdurulmuş maddenin içindeki gizlilik ve tazminat fıkraları da durdurulan metnin parçası, bu yüzden onları canlı koruma gibi sunmuyoruz.

Adım 3: kanunun kendi genel kuralı okulu muaf tutuyor

Aynı kanunun ayrı bir maddesi, yasal bulunuşun doğrulanmasının gerekmediği hizmetleri sayıyor ve listenin ilk kalemi ilk ve orta öğretim. Listenin tamamı ve yanındaki iki kritik fıkra kliniklere ilişkin bölümde yazılı.

Adım 4: anayasal dayanak ayrıca var

Yüksek mahkemenin Plyler v. Doe kararı, kamu ilk ve orta öğretimine erişim bakımından Alabama'da da geçerli. Eyalet eğitim idaresinin bunu yineleyen bir açıklaması bu araştırmada aranmadı, yani böyle bir metin yoktur demiyoruz, araştırmanın kapsamı dışında kaldı.

Uygulamada: okul bölgeleri ne diyor

Bu eyalette hem şehir hem ilçe okul sistemleri var ve bazı şehirlerin kendi bölgesi, çevresindeki ilçe bölgesinden tamamen ayrı. Yani cevap bölgeden bölgeye değişiyor. Okunan bölgelerin kendi metinlerinden çıkan desen şu:

Ev ziyareti maddesini şaşırtmayacak biçimde yazıyoruz: bu bir soruşturma değil, bölgenin ikamet doğrulama usulü. Ama okurun bunu bilerek hazırlanması gerekiyor.

Aşı

Bölgeler kayıtta güncel bir bağışıklama belgesi ya da eyalet sağlık idaresinin verdiği bir muafiyet belgesi istiyor. Belge ilçe sağlık müdürlüklerinden, aile hekiminden ya da bazı kliniklerden alınabiliyor. Ve bu kalem okur için iyi haber: kanunun doğrulama gerektirmeyen hizmetler listesi bağışıklamayı adıyla sayıyor.

Dil: Türkçe hiçbir listede yok, ama talep edilecek bir hak var

Fiilen çevrilen diller bölgeden bölgeye değişiyor ve ortalaması alınamaz:

• Bir bölgenin kayıt formları İngilizce ve İspanyolca yayımlanıyor.
• Bir bölgenin İngilizce öğrenen öğrenci planı hiçbir dil adı vermiyor ve yalnız şunu söylüyor: öğrenciler ya da veliler kayıt sırasında tercümana ihtiyaç duyarsa, mümkünse bir tercüman sağlanır. Mümkünse ifadesini aynen koruyoruz; küçük bir bölgenin gerçekçi cevabı bu.
• Bir bölgenin çevrilen dil listesi bulunamadı.
• Türkçe hiçbirinde geçmiyor.

Sayfaya yazılacak cümle şu: Türkçe hizmet vardır değil, talep edilecek bir hak var ve kapısı burası. Talebinizi yazılı yapın, kime verdiğinizi ve tarihini not edin. Ve sağlık bölümündeki bir ayrıntıyı hatırlayın: eyaletin sağlık kurumu dil yardımı duyurusunu Türkçe yayımlıyor; okul tarafında böyle bir metin bulunamadı ama bu, kurumlardan Türkçe destek istenemeyeceği anlamına gelmiyor.

Üç ayrı kurum, üç ayrı program

Kurum adlarını karıştırmayın: çocuk ve hamilelik programlarını yürüten kurum, aynı zamanda nüfus kayıtlarını tutan kurum. Ve o kurum, dil yardımı duyurusunu Türkçe yayımlıyor (aşağıda).

Kapsam boşluğu: kime ne kalıyor

Eyaletin sağlık güvencesi idaresinin yayımladığı 2026 gelir sınırları tablosundan üç sonuç çıkıyor:

• Listede hiçbir yetişkin genişletme grubu yok. Her kategori ya çocuk olmaya, hamile olmaya, ebeveyn ya da bakıcı akraba olmaya, yaşlılığa, körlüğe, engelliliğe, kurumda bakıma ya da yaşlılık sağlık sigortasına bağlı. Çocuksuz, engelli olmayan, 65 yaş altı bir yetişkin hiçbir yerde geçmiyor.
• Ebeveyn ve bakıcı akraba tavanı federal yoksulluk sınırının yüzde 18'i olarak yazılı. Yani neredeyse herhangi bir kazancı olan bir ebeveyn çizginin üstünde kalıyor.
• Boşluk tam burada: bu tavanın üstünde ama yoksulluk sınırının altında kalan kişi, eyalet programı için fazla kazanıyor, pazar yeri desteği için az kazanıyor, ve ikisinden de yararlanamıyor.

1 Ekim 2026 federal değişikliği ve eyaletin kullanmadığı tercih

Federal kanun, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren tam kapsamlı sağlık güvencesi ve çocuk sağlık yardımı için federal finansmanı dört gruba sınırladı: ABD vatandaşları ve ulusal statüdekiler, daimî oturum kartı sahipleri, belirli ülkelerden gelen bazı girişliler, ve serbest ortaklık anlaşmaları kapsamındaki göçmenler. Mülteciler, sığınmacılar, geçici korunmalı statüdekiler, şartlı girişliler ve vize sahipleri bu listede yok.

Federal kurumun kendi uygulama belgesi üç istisna sayıyor: acil kapsam, eyaletin kullanabileceği bir tercih, ve çocukların sağlığını iyileştirmeye yönelik belirli girişimler.

Alabama o tercihi kullanmamış. Federal kurumun yayımladığı eyalet listesi alfabetik ve Alabama listede yok; bağımsız bir izleyici de aynı sonucu veriyor. Federal kurumun kendi dili, tercihi kullanmamış eyaletlerde, uygun olmayan kişiler için sağlık güvencesinde acil kapsamın federal finansmanının sürdüğünü, ama ayrı yapıdaki çocuk sağlık programlarında acil hizmet karşılığı bulunmadığı için 1 Ekim 2026 sonrasında federal finansman kalmadığını söylüyor.

Federal kurum ayrıca şunu söylüyor: eyaletlerden, federal finansman kesilen kişilere kendi bütçesinden sağlık kapsamı sağlaması istenmeyecek. Araştırma, Alabama'da göçmenlik durumundan bağımsız, eyalet bütçesinden finanse edilen bir sağlık programı bulamadı (bu bir bulamadık bulgusu, yoktur değil).

Ve bir tarih: tercihi bütün gruplar için kullanmamış, ayrı çocuk sağlık programı olan eyaletler için federal kurum bir başvuru son tarihi belirledi: 30 Kasım 2026, ve bu başvurular uygunluğun daraltılması sayıldığı için kamuya duyuru şartına bağlı. Alabama bu kovada. Eyaletin bu yönde bir duyurusu araştırmada bulunamadı; başvurdu ya da başvurmayacak demiyoruz. Kurumu takip edin.

Acil kapsam: numara şartını yönetmelik kaldırıyor

Bu bölümdeki en güçlü kaynak bir web sayfası değil, eyaletin kendi yönetmelik metni. Sağlık güvencesi idaresinin idari kurallarından, birebir: acil hizmetler, numaralandırma, vatandaşlık ve yabancılık şartları dışında kalan sebeplerle uygun olacak kişiler için karşılanır. Aynı bölümün bir başka maddesi de uygun olmayan yabancıların yalnız acil tıbbi durumların tedavisine yönelik acil hizmetler bakımından uygun olduğunu söylüyor.

Buradaki anahtar kelime numaralandırma, yani Sosyal Güvenlik numarası. Yönetmelik tek cümlede, bir kişinin numarası, vatandaşlığı ve uygun göçmenlik durumu olmasa bile, diğer şartları (gelir, ikamet, kategori) karşıladığı takdirde acil hizmetler bakımından karşılanabileceğini söylüyor.

İki uyarı. Birincisi, yönetmeliğin kullandığı ifadeler metnin kendi hukuki terimleri; biz onları alıntı olarak aktarıyoruz, sayfanın kendi dili olarak benimsemiyoruz. İkincisi, bu bir acil hizmet kuralıdır, genel bir kapsam yolu değildir.

Aynı yöne bakan ikinci bir Alabama belgesi daha var: kanunun kendisi, doğrulama gerektirmeyen hizmetler listesinde acil tıbbi durumun tedavisi için gerekli sağlık hizmetlerini sayıyor (organ nakli işlemleri hariç). İki bağımsız Alabama belgesi aynı yöne bakıyor.

Bir çelişki basıyoruz, taraf seçmiyoruz

Eyaletin kendi yönetmeliği, uygun yabancıları sayarken listesinde mültecileri, sığınmacıları, sınır dışı edilmesi durdurulan kişileri ve belirli girişlileri hâlâ sayıyor; yönetmeliğin kendi revizyon tarihi federal değişiklikten önce.

Federal kanun ise 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren bu grupları federal finansmandan çıkarıyor.

Araştırma, ikisini uzlaştıran bir eyalet duyurusu ya da değiştirilmiş bir eyalet yönetmeliği bulamadı. Bu yüzden her iki belgeyi de adıyla veriyoruz ve hangisinin fiilen uygulandığını söylemiyoruz. Bu durumdaysanız kurumu arayın ve cevabı yazılı isteyin.

İki yayımlanmış liste arasındaki fark

Aynı kurumun aynı sitesinde, aynı ay güncellenmiş iki uygunluk listesi var ve yalnız biri yurttaşlıktan söz ediyor:

• Çocuk sağlık programının uygunluk listesinde ABD vatandaşı ya da uygun göçmen olmak yazılı.
• Hamilelik programının uygunluk listesi beş maddeden oluşuyor (eyalet sakini olmak, hamile olmak, sağlık güvencesine uygun olmamak ya da onunla kapsanmamak, kapsamlı sağlık sigortası bulunmamak, ve gelir sınırları içinde olmak) ve vatandaşlık ya da göçmenlik durumu şartı yazmıyor.

Bunu bir vaat olarak değil, iki yayımlanmış liste arasındaki fark olarak yazıyoruz. Kurum hiçbir yerde hamilelik programının göçmenlik durumundan bağımsız olduğunu söylemiyor, ve statünün fiilen sorulup sorulmadığı doğrulanamadı. Ayrıca bu programın 1 Ekim 2026 federal değişikliğiyle nasıl etkileştiği de açık bir soru. Varsaymadan önce telefon edin.

Yaşları toplulaştırmayın

Federal tercih metninde sınır sağlık güvencesinde 21, çocuk sağlık programında 19. İki ayrı program, iki ayrı yaş. Bunları tek bir rakama indirmeyin.

Türkçe: seride ilk kez bir kurumun kendi Türkçe metni

Eyalet sağlık kurumu, ücretsiz dil yardımı duyurusunu kendi sitesinde tam olarak Türkçe yayımlıyor. Kurumun kendi metni şöyle:

Yardıma mı ihtiyacınız var? İngilizce konuşmadığınız veya engelli olduğunuz için bizimle iletişim kurmakta veya bu bilgileri anlamakta zorluk çekiyorsanız lütfen bizi haberdar edin. Talep edilmesi durumunda ücretsiz dil yardımı veya başka yardımlar ve hizmetler sunmaktayız. Lütfen arayın 1-800-252-1818.

Kurum, hizmeti tercüman kullanımı ya da başka iletişim hizmetleri diye tanımlıyor ve nitelikli tercüman, dil hattı, işaret dili tercümanı, nitelikli okuyucu, büyük punto, kabartma yazı, görüntülü uzaktan tercüme, yazılı not ve not tutucu gibi seçenekleri sayıyor.

Bu kurum aynı zamanda nüfus kayıtlarını ve iki çocuk sağlık programını yürütüyor, yani bu sayfadaki birçok kapının arkasında aynı kurum var. Bir eyalet insan kaynakları idaresi de dil listesinde Türkçeyi sayıyor, ama o sayfadaki Türkçe metin okunamadı, bu yüzden içeriği hakkında bir şey söylemiyoruz.

Kayan ücretli merkezler: ücretsiz değil

Her seferinde önce bunu söylüyoruz: kayan ücretli bir klinik ücretsiz bir klinik değildir. İndirim hane gelirine ve aile büyüklüğüne bağlı ve yine de bir ücret ödeniyor. Federal pazar yeri sitesinin kendi ifadesi de bunu söylüyor: toplum sağlık merkezleri hizmetleri gelirinize göre kayan bir ölçekte sunuyor.

Bu merkezlerin eyalet çapındaki üye kuruluşu Alabama Primary Health Care Association ve kendi sitesinde bir merkez bulma aracı yayımlıyor. Kuruluşun kendi ifadesine göre ağı Alabama ilçelerinin yüzde 80'inde bulunuyor.

Üç sınırı açıkça yazıyoruz. Birincisi, hiçbir merkezin adresini federal bir sağlık merkezi veri servisinden yayımlamıyoruz; merkezin kendi sitesine bakın ve adresi oradan alın. İkincisi, her kuruluşun hizmet alanı doğrulanmadı, yani size en yakın merkezin sizin ilçenize bakıp bakmadığını arama aracından teyit edin. Üçüncüsü ve en önemlisi: okunan hiçbir merkez sayfası göçmenlik durumu hakkında bir şey söylemiyor, bu yüzden statüden bağımsızdır diye bir cümle eklemiyoruz.

Acil servis

Federal acil bakım yükümlülüğü Alabama'da da geçerli: bir hastane acil servisi, ödeme gücüne ve göçmenlik durumuna bakmaksızın muayene edip durumu stabilize etmek zorunda. Araştırma bu turda bu kuralı yineleyen Alabama'ya özgü bir metin aramadı; federal çerçeve geçerli.

Ödeme tarafında arkasındaki yol acil kapsam ve eyaletin kendi yönetmeliği orada numara şartını açıkça kaldırıyor.

Araştırma, altı ilçenin hiçbirinde bir yerel yoksul sağlık programı aramadı. Bu bir araştırma kapsamı dışı notu, yoktur değil; kendi ilçenizin sağlık müdürlüğüne sorabilirsiniz.

Kanunun kendi listesi: doğrulama gerektirmeyen hizmetler

Alabama kanunu, eyalet ve yerel kamu yardımları için genel bir doğrulama kuralı koyuyor, ama bir fıkrayla bir liste istisna tutuyor. Kanunun kendi ifadesiyle, Amerika Birleşik Devletleri'nde yasal bulunuşun doğrulanması aşağıdakilerin hiçbiri için gerekmez:

• İlk ve orta öğretim ve federal kanunda sayılan belirli eyalet ya da yerel kamu yardımları,
• İlgili kişinin acil tıbbi durumunun tedavisi için gerekli ve organ nakli işlemiyle ilgili olmayan sağlık hizmetleri ve ürünleri,
• Kısa süreli, nakit olmayan, ayni acil afet yardımı,
• Bağışıklanabilir hastalıklara karşı aşılar, kadınlar, bebekler ve çocuklar için özel ek beslenme programı, ve bulaşıcı hastalık belirtilerinin testi ve tedavisi (belirtiler bulaşıcı bir hastalıktan kaynaklansın ya da kaynaklanmasın),
• Federal kanun ya da yönetmelikte belirtilen aşevi, kriz danışmanlığı ve müdahalesi, kısa süreli barınma gibi programlar; şu üç şartı birden karşılamaları kaydıyla: topluluk düzeyinde ayni hizmet sunmaları, yardımın verilmesini, miktarını ya da maliyetini kişinin gelir veya varlığına bağlamamaları, ve hayatın ya da güvenliğin korunması için gerekli olmaları,
• Doğum öncesi bakım,
• Çocuk koruma ve yetişkin koruma hizmetleri ile aile içi şiddet hizmetleri çalışanları.

Bu listenin ne söylediğine ve ne söylemediğine dikkat edin. Liste doğrulama istenmez diyor; ücretsizdir demiyor ve herkes hak sahibidir de demiyor. Her programın kendi uygunluk kuralları işlemeye devam ediyor. Bu kalemi yukarıdaki kayan ücret mesajıyla karıştırmayın; ikisi ters yönlere bakıyor.

Ara dönem beyanı, ve yanındaki fıkra

Aynı maddenin iki fıkrası birlikte okunmak zorunda ve biz ikisini birlikte yazıyoruz:

• Bir hak: doğrulama federal sistem üzerinden yapılıyor, ve kanun şunu söylüyor: bir yabancının yasal bulunuşunun doğrulanması herhangi bir sebeple gecikir ya da sonuçsuz kalırsa, kişi yasal olarak bulunduğuna dair bir beyan imzalayarak ara dönemde eyalet ya da yerel kamu yardımlarına hak kazanır.
• Ve yanındaki fıkra: aynı maddenin başka bir fıkrası, o beyandaki yanlış, hayalî ya da hileli bir ifadeyi ikinci derece yalancı şahitlik sayıyor, ve bu ifadeye dayanarak alınan her yardımı ayrı bir ihlal kabul ediyor.

Bu ikisi aynı nefeste yayımlanır ya da hiç yayımlanmaz. Yalnız birincisini yazmak sizi imzaya teşvik etmek olur; yalnız ikincisini yazmak bir hakkı gizlemek olur. Böyle bir beyan imzalamanız istenirse, imzalamadan önce bir avukata danışın.

Kanunda işinize yarayacak iki fıkra daha var:

• Hiçbir eyalet ya da yerel görevli, bir yabancının yasal olarak bulunup bulunmadığı hakkında nihai belirlemeyi kendi başına yapamaz; durum federal hükümet tarafından doğrulanır. Doğaçlama yapan bir görevliyle karşılaşırsanız bu fıkrayı bilin.
• Beyan yükümlülüğü vatandaşlara da düşüyor: eyalet ya da yerel kamu yardımına başvuran her ABD vatandaşı da (yukarıdaki muafiyet listesindekiler hariç) vatandaş olduğuna dair bir beyan imzalıyor. Yani form yalnız vatandaş olmayanlara yönelik değil, ve muafiyet listesindeki hizmetlerde kimse bir şey imzalamıyor.

Bir kapsam uyarısı

Bu maddeler Alabama kanun kitabında bugün bu şekilde duruyor ve eyaletin kendi sunucusundan okundu. Aynı kanunun bazı başka hükümleri federal mahkeme kararıyla kalıcı olarak durduruldu ve bazıları 2025 yılında değiştirildi; ayrıntısı okul kaydı ve kira bölümlerinde. Yukarıdaki muafiyet listesi hakkında bir durdurma kaydı bulunmadı, ama hiçbir hükmü yürürlükte ya da kalktı diye nitelemiyoruz; kanun kitabındaki metni aktarıyoruz.

Ne değişti, ve bir ad tuzağı

Eyalet sağlık kurumunun kendi soru cevap sayfası şöyle diyor: 29 Ağustos 2019 tarihi itibarıyla, Alabama'da evlenmek isteyen kişiler ilçe veraset mahkemesine evlilik ruhsatı başvurusu yapmıyor ve mahkemeler artık evlilik ruhsatı düzenlemiyor. Bunun yerine Alabama evlilik belgesi formu, evlenecek kişiler tarafından doldurulup kayıt için veraset mahkemesine teslim ediliyor.

Belgenin resmî adı Alabama evlilik belgesi formu; bir ilçe mahkemesi form numarasını da veriyor. Evlilik ruhsatı demeyin ve o adla aramayın.

Ama bir ad tuzağı var: ilçe sayfalarının başlıkları ve adresleri hâlâ eski kelimeyi taşıyor. Bir ilçenin sayfası evlilik ruhsatı başlığını taşıyor, bir başkasının adresi aynı kelimeyi içeriyor, ama içerikleri ruhsatın artık var olmadığını yazıyor. Arama motorundan bu sayfalara düşen okur başlığa aldanmasın.

Değişmeyenleri de yazıyoruz, fazla okumayın: asgari yaş ve hâlen evli olmama gibi diğer şartlar değişmedi, ve kurumun 2019 duyurusu ruhsatın kaldırılmasının boşanma, nafaka, çocuk nafakası ve velayet dahil evliliğin diğer hiçbir yönünü etkilemediğini söylüyor.

Akış, dört adımda

1. Formu edinin. Eyalet sağlık kurumu formu kendi sunucusunda yayımlıyor; yetişkinler için ve 16-17 yaşındakiler için iki ayrı sürüm var, talimatlar dahil. İlçe veraset mahkemeleri de formun bağlantısını yayımlayabiliyor ya da ofislerinde basılı kopya bulundurabiliyor.
2. Noter huzurunda imzalayın. İki eşin de adı noter tarafından tasdik edilmeli ve tasdik mahkemeye teslimden önce yapılmalı.
3. Herhangi bir ilçenin veraset mahkemesine teslim edin. Kurumun kendi cevabı: Alabama evlilik belgesi formunu herhangi bir Alabama ilçe veraset mahkemesinde kaydettirebilirsiniz.
4. Mahkeme kaydeder ve evlilik geçerli olur. Bir ilçe mahkemesinin kendi ifadesiyle form, taraflar arasında bir sözleşmeyi temsil ediyor; usulüne uygun doldurulup kaydedildiğinde evlilik geçerli.

Tören, tanık ve noter

Türk okur için en kritik satır üçüncü sırada: noter Alabama noteri olmak zorunda ve ABD Dışişleri noterlik yetkilisi kabul edilmiyor. Yani formu yurt dışında bir Amerikan konsolosluğunda tasdik ettirip göndermek mümkün değil.

30 gün kuralı: evliliği geçersiz kılan şey

Bu bölümdeki en sert tarih ve kurumun kendi ifadesiyle:

• Evliliğiniz, usulüne uygun doldurulmuş, imzalanmış ve noter tasdikli form bir Alabama veraset mahkemesince kaydedildiğinde geçerli oluyor.
• Form, eşlerin imza tarihlerinden geç olanından itibaren 30 gün içinde mahkemeye teslim edilmiş olmalı.
• Evlilik tarihi, formdaki beyanın iki eş tarafından imzalandığı tarih; farklı günlerde imzalanmışsa geç olan tarih.
• 30 gün kaçırılırsa evlilik geçersiz sayılıyor ve eşlerin yeni bir form doldurup yine 30 gün içinde teslim etmesi gerekiyor.
• Posta kabul ediliyor ama posta damgası yetmiyor. Kurum, formun 30 gün içinde mahkemeye ulaşmasına yetecek kadar erken postalanmasını istiyor; bir ilçenin kendi cümlesi açık: posta damgası tarihi, belgenin dosyalandığı tarih değildir.
• E-posta kabul edilmiyor: e-postayla gönderilen belgeler veraset mahkemelerince kabul edilmiyor.

Numaram yok: serinin en net yazılı cevabı

Kurumun soru cevap sayfasında şu soru aynen soruluyor: başka bir ülkede yaşıyorum, Alabama'da evlenebilir miyim, ikamet ilçesi, eyalet ve Sosyal Güvenlik numarası alanlarına ne yazmalıyım.

Kurumun cevabı:

• Yabancı bir ülkenin sakini, formdaki uygunluk ölçütlerini karşılıyor ve formu usulüne uygun dolduruyorsa Alabama'da evlenebilir.
• Yabancı bir ülkede ikamet edenler, formun ikamet ilçesi alanına o ülkenin eyalet, il ya da bölge adını, ikamet eyaleti alanına ise ülkenin adını yazmalı.
• Bir kişiye Sosyal Güvenlik idaresi tarafından hiç numara verilmemişse, Sosyal Güvenlik numarası alanı boş bırakılmalıdır.

Bu cevabın ne söylediğine ve ne söylemediğine dikkat edin. Numarası hiç olmayan kişi için alanın boş bırakılacağını kurumun kendisi söylüyor; bu bir çıkarım değil. Ama cevap göçmenlik durumu hakkında hiçbir şey söylemiyor ve biz de o cümleyi eklemiyoruz. Hiçbir Alabama kaynağı, numarası olmayana evlilik belgesinin reddedildiğini söylemiyor; kabul edildiğini de söylemiyor.

Bölümün en büyük açığı: noterin kimlik listesi

Yapısal bulgu şu: Alabama kimlik kontrolünü adliye tezgâhından noterin masasına taşıdı. Ve noterin bu form için hangi kimlik belgelerini kabul etmesi gerektiğine dair yayımlanmış bir kurum ya da ilçe kuralı araştırmada bulunamadı.

Varsaymayın. Yola çıkmadan noteri arayın ve elinizdeki belgeyi adıyla söyleyerek sorun: Türk pasaportuyla tasdik yapıyor musunuz.

Formun kendi içeriği de doğrulanamadı: formun yayımlandığı sunucuya bu araştırmada hiç bağlanılamadı, bu yüzden formun kendisinin bir kimlik belgesi isteyip istemediği bilinmiyor.

Ücret: seride ilk kez okur ilçe seçebiliyor

Kurumun kendi cümlesi: Alabama'daki her ilçe veraset mahkemesi belge kaydı için kendi ücretlerini kendisi belirler. Güncel kayıt ücretleri için mahkemeyi arayın ya da sitesine bakın.

Form herhangi bir ilçede kaydedilebildiği ve ücret ilçeden ilçeye değiştiği için, bu sayfadaki tek alışveriş yapılabilir kalem budur.

Üç uyarı. Birincisi, bu rakamlar 10 Ekim 2026 tarihinde okundu ve üç sayfanın hiçbiri tarih taşımıyor. Kurumun kendi talimatı önce mahkemeyi arayın diyor; bunu her rakamın yanına koyuyoruz. İkincisi, diğer ilçelerin ücretleri bu araştırmada doğrulanamadı ve doğrulanmayan hiçbir rakamı yazmıyoruz. Üçüncüsü, onaylı suret verme uygulaması ilçeden ilçeye değişiyor; kurumun kendi cümlesi bazı mahkemelerin onaylı suret verdiğini ama uygulamanın ilçeden ilçeye farklı olduğunu söylüyor. Bir ilçede ücretsiz onaylı suret alacağınıza güvenmeyin.

Kayıttan sonra

• Mahkeme belgeyi kaydettikten sonra aslı eyalet sağlık kurumunun sağlık istatistikleri merkezine gönderiliyor; onaylı suretleri bundan sonra o ofisten isteyebiliyorsunuz.
• Formu doğrudan eyalet merkezine göndermeyin. Kurumun uyarısı net: evlilik belgeleri bir ilçe veraset mahkemesine teslim edilmeli, merkeze değil; doğrudan merkeze gönderilen formlar kaydedilmeden ya da dosyalanmadan gönderene iade ediliyor.
• Düzeltme ayrı bir formla yapılıyor, bir ilçe veraset mahkemesinden alınıyor, iki eş tarafından imzalanıp noter tasdik ediliyor, mahkemeye sunuluyor ve ayrıca bir kayıt ücreti alınıyor. Düzeltme, sonraki bütün onaylı suretlerde asıl belgeye kalıcı olarak ekli çıkıyor.
• Evlilikten doğan ad değişikliği ayrı bir mahkeme süreci gerektirmiyor; bir ilçe mahkemesi, ad değişikliği için istediği adli sicil kontrolünden evlilik ve boşanmadan doğan değişiklikleri muaf tuttuğunu yazıyor.

Bir alıntılama tuzağı

2011 kanununun kamu kayıt işlemleri maddesi, kapsadığı işlemleri sayarken istisnaları da sayıyor ve istisna cümlesi aynen evlilik ruhsatı başvurusu diyor. Madde 2011 yılında yazıldığı ve 2012'de değiştirildiği için lafzı 2019'daki ilgayı önceliyor.

Sonuç değişmiyor (maddenin kapalı listesi plaka, ehliyet, sürmeyen kimlik kartı, işletme ruhsatı, ticari ruhsat ve meslek ruhsatından ibaret ve evlilik belgesinin kaydını zaten kapsamıyor), ama bu istisnayı, adını verdiği belgenin artık var olmadığını söylemeden alıntılamıyoruz, yoksa okur olmayan bir ruhsatı aramaya çıkar.

Ve bu, o maddenin bugün uygulanabilir olup olmadığı hakkında bir şey söylemiyor; o soruya bu sayfada cevap vermiyoruz.

Küçükler ve boşanma sonrası

• 16 ve 17 yaşındakiler veli rızasıyla evlenebiliyor; rıza veren veli ya da vasi formun ikinci sayfasını dolduruyor ve iki sayfa birlikte mahkemeye sunuluyor, aksi hâlde evlilik geçerli olmuyor.
• Boşanma sonrası yeniden evlenme için kurum bir süre vermiyor ve okuru boşanma kararına, avukatına ya da kararı veren mahkemeye yönlendiriyor. Araştırma yayımlanmış bir bekleme süresi bulamadı; bir süre yazmıyoruz.

Tek kütük, her ilçede tezgâh

Kayıtları eyalet sağlık kurumunun sağlık istatistikleri merkezi tutuyor. Kurumun kendi cümlesi: Alabama doğum belgesinin onaylı bir suretini almak için eyaletteki herhangi bir ilçe sağlık müdürlüğüne gidebilirsiniz; çoğu doğum belgesi beklerken verilebiliyor. Evlilik belgesi sayfası da aynı cümleyi taşıyor.

Bu, küçük bir yerleşimde oturan okur için yapısal bir kolaylık: büyük şehre ya da başkente gitmeniz gerekmiyor ve kayıt, olay hangi ilçede gerçekleşmiş olursa olsun bir eyalet kaydı.

Kurumun tuttuğu yıllar: doğum belgeleri 1908'den, evlilik belgeleri Ağustos 1936'dan itibaren. Ağustos 1936 öncesindeki evlilikler için bilgi, ruhsatın verildiği ilçenin veraset ofisinden alınıyor.

Başvuru yolları: şahsen ilçe sağlık müdürlüğünde; postayla, kurumun başvuru formuyla (form İspanyolca da yayımlanıyor, Türkçe sürümü bulunamadı); ya da bir çevrimiçi hizmet sağlayıcısı üzerinden. Çevrimiçi yol tezgâhtan daha pahalı ve kurum bunu kendisi yazıyor: hizmet için ve hızlı kargoya geçmek için ek ücretler var.

Kim isteyebilir: bir asimetri ve iki belge

Bu iki satırı aynı paragrafta okuyun, yoksa yanılırsınız: hiçbir kabul edilebilir fotoğraflı kimliği olmayan bir kişi Alabama'da evlilik belgesi kopyası alabiliyor, çünkü o kayıt kısıtsız. Aynı kişi, kimlik sunmadan yeni tarihli bir doğum belgesi alamıyor.

Yeni gelen ebeveyn için iyi haber: yetkili isteyenler listesinde anne, baba ya da yasal vasi nitelemesiz geçiyor. Yani Alabama'da doğan çocuğunun belgesini isteyen Türk ebeveyn yetkili bir istekçidir ve kanıtlaması gereken şey akrabalık değil, kendi kimliğidir.

Kimlik listesi: yabancı pasaport birincil belge

Kural: başvuran, doldurulmuş bir talebe ek olarak birincil listeden bir kimlik sunuyor. Birincil listeden sunamıyorsa ikincil listeden iki farklı kimlik sunabiliyor. Belgeyi başka biri teslim alacaksa hem başvuranın hem teslim alacak kişinin kabul edilebilir kimlik sunması gerekiyor. Ve bir not: sunulan bütün kimliklerin kopyası talebi işleyen ofiste saklanıyor.

Üç gözlem. Birincisi, Türk pasaportu birincil bir belge: kurum listesinde ABD ya da yabancı pasaport yazıyor, nitelemesiz. İkincisi, hiçbir listede Sosyal Güvenlik numarası geçmiyor ve kart açıkça kabul edilmiyor; yalnız Sosyal Güvenlik yazışması, kart değil ifadesi var ve o da ikincil listede. Bunu bu listeler hakkında bir gözlem olarak yazıyoruz, her Alabama formu hakkında bir iddia olarak değil.

Üçüncüsü ve bir tuzak: birincil belge en fazla 60 gün önce dolmuş olabilir. Pasaportu konsoloslukta yenilenmeyi bekleyen yeni gelen için bu gerçek bir engel; 60 günlük pencereyi kaçırmayın.

Ve bir çıkış kapısı, kurumun kendi cümlesiyle: başvuranın bu belgelerin hiçbirini sunamadığı özel durumlarda, kurum okuru sağlık istatistikleri merkezini aramaya yönlendiriyor. Bu uydurulmuş bir yol değil, kurumun kendi yazdığı yol. Elinizde hiçbir şey yoksa önce o numarayı arayın.

Ücretler

Ödeme kuralı: çek ya da posta havalesi kurumun adına düzenleniyor; nakit göndermeyin ve ücretler iade edilmiyor.

Apostil: tezgâhta kolay olmak apostilde kolay olmak değil

Türkiye'de kullanılacak bir Alabama belgesi iki imza taşımak zorunda: belgeyi imzalayan eyalet sicil memuru, ve ek bir onayı imzalayan eyalet kâtipliği. Kurumun kendi sayfası, doğum ve ölüm belgelerinin apostilli ve örneklendirilmiş suretleri için belirli kısıtların geçerli olduğunu söylüyor; o kısıtların ne olduğu bu araştırmada okunamadı.

Pratik sonucu şu: ilçe sağlık müdürlüğü tezgâhından aldığınız sıradan bir suret, doğrudan eyalet kâtipliğine götürülüp apostil ettirilemiyor; belgenin o amaçla üretilmiş olması gerekiyor. Yani tezgâhta kolay olan belge, apostilde kolay değil.

Asimetriyi de yazıyoruz: evlilik belgesi kısıtsız bir kayıt ve herkes isteyebiliyor, doğum belgesi kısıtlı; ama Türkiye'ye gitmek için ikisi de aynı iki imzayı gerektiriyor. Apostil tarafının ayrıntısı için apostil bölümüne bakın.

Yurt dışında doğmuş çocuk için bir uyarı

Kurumun yayımladığı yabancı doğum belgesi diye bir kayıt var, ama bu, yurt dışında doğmuş her çocuk için Alabama kaydı almanın yolu değil. Kurumun kendi tanımına göre bu belge, evlat edinen bir ebeveynin ya da 19 yaşını doldurmuş evlat edinilmiş bir kişinin talebi üzerine düzenleniyor ve yurt dışında evlat edinmenin ardından kendiliğinden ABD vatandaşlığı kazanmış ve ilgili federal kanun uyarınca vatandaşlık belgesi bulunan çocuklar için geçerli. Bunu genel bir yol gibi anlatmıyoruz.

• Götüreceğiniz belgeler: güncel göçmenlik belgeniz (green card, I-94 ya da EAD) ve geçerli pasaport, varsa doğum belgesi. Fotokopi ve noter onaylı kopya kabul edilmiyor.
• F-1 ve J-1: SSN ancak çalışma hakkı doğunca (kampüs içi iş, CPT, OPT) alınıyor. Sadece okula kayıt için verilmiyor.
• Hangi ofis size bakıyor: posta kodunuzu kurumun kendi ofis bulucusuna yazarak öğrenebilirsiniz. Alabama tek saat diliminde, yani randevu saatini çevirmeniz gerekmiyor; ayrıntısını saat farkı bölümünde yazdık.
• Genel hat: 1-800-772-1213. Kayıp kart ücretsiz ve çoğu durumda online başlatılıyor.
• Evlilikten sonra soyadı değiştiyse: kaydınızı bir ofiste ücretsiz güncelletin. Bu eyalette evliliğin kaydı veraset mahkemesinde tutuluyor ve ad değişikliği için kullanacağınız belge mahkemeden alınan onaylı evlilik belgesi; ayrıntısı evlilik bölümünde.

Numarası olmayan kişi için Alabama haritası

Bu eyalette cevap kapıdan kapıya değişiyor, ve tablo bir yönde çok açık, başka bir yönde çok kapalı. Hangisinin doğrulandığını, hangisinin doğrulanamadığını ayrı ayrı yazıyoruz.

Bu tablonun en sert satırı ehliyet, ve sebebi başka eyaletlerden farklı. Bu seride bazı eyaletlerde statüden bağımsız, yalnız sürmeye yarayan ayrı bir kart vardı. Alabama'da araştırma böyle bir kart bulamadı. Kurumun kendi sürücü el kitabındaki cümle ise okura doğrudan dokunuyor ve kurumun lafzıyla veriyoruz: "the Alabama Law Enforcement Agency presumes their status in the United States to be unauthorized until the applicant presents documents evidencing, to the satisfaction of the Department, that their presence in the United States is authorized." Yani kurum, aksi belgelenene kadar statüyü izinsiz varsaydığını kendi yayınında yazıyor. Bir başka eyalette kart alabilmiş olmak burada bir şey ifade etmiyor; ehliyet bölümünü okumadan bu satıra göre karar vermeyin.

Ve verdiğiniz bilginin nereye gittiği sorusunda bir boşluk var, onu da olduğu gibi yazıyoruz. Bu seride bazı eyaletlerde kurumun kendi yayınında bu bilgi statü belirlemek için kullanılmaz anlamına gelen açık bir koruma cümlesi vardı. Alabama'da araştırma böyle bir cümle bulamadı; kurumun gizlilik sayfası denendiğinde açılmadı. Yoktur demiyoruz, bulunamadı diyoruz, ve bu ikisi aynı şey değil. Bulunabilen tek bilgi nereye gidiyor metni kanunun kendisi; onu ve neden bir prosedür ipucu olarak değil bir avukat uyarısı olarak yazdığımızı eyalet yasası bölümünde anlattık.

Ve bir pratik ayrım, çünkü okur kapıda geri çevrilebiliyor: bu eyalette ehliyet ve kimlik kartı işlemlerini eyalet kolluk kurumunun kendi ofisleri yürütüyor, plaka ve tescil işlemleri ise ilçe gişelerinde görülüyor. Aynı binada üç ayrı gişe bulunan küçük bir yerleşimde bile, yabancı uyruklu başvurusunu kabul eden gişe yalnızca eyalet kurumunun ofisi. Hangi işin hangi kapıdan yürüdüğünü ehliyet ve araç tescili bölümlerinde yazdık; gitmeden önce hangi gişeye gideceğinizi telefonla sorun.

ITIN: vergi için, kimlik için değil

SSN alamayan ama federal beyanname vermesi gereken kişi ITIN kullanıyor. Başvuru Form W-7 ile ve istisna yoksa federal beyannameye eklenerek yapılıyor. Kurumun kendi ifadesiyle ITIN göçmenlik statüsü sağlamıyor ya da değiştirmiyor ve ABD'de çalışma yetkisi vermiyor; kimlik belgesi de değil.

• Belge doğrulamanın üç yolu: pasaportla birlikte idarenin belirttiği adrese postalamak, yetkili bir kabul görevlisine gitmek, ya da randevuyla ITIN belge incelemesi yapan bir vergi idaresi ofisine gitmek. Son iki yolda pasaportunuzu postaya vermiyorsunuz.
• Alabama'da hangi ofisler bu incelemeyi yapıyor, bu turda doğrulanamadı ve bu sayfada hiçbir federal vergi ofisi adresi yayımlamıyoruz. Ofisi ve randevuyu federal vergi idaresinin ofis bulucusundan teyit edin, randevu hattı 844-545-5640.
• Destekleyici belge listesini yazmıyoruz, çünkü idarenin ayrı bir sayfada tuttuğu o listeyi okumadık. Listeyi başvurudan önce kurumun kendi sayfasından alın.

Ve bu eyalette ITIN sorusu bir kere daha karşınıza çıkıyor

Bu, Alabama'nın bu bölümdeki en önemli açık ucu ve dürüstçe yazıyoruz. Burada eyalet gelir vergisi var (ayrıntısı hemen aşağıdaki vergi bölümünde), yani federal beyannamenin yanında bir de eyalet beyannamesi veriyorsunuz. Vergi idaresinin kendi beyanname kılavuzunda Sosyal Güvenlik Numarası başlıklı bir bölüm var ve o bölümün verdiği tek yol şu: numaranız yoksa Sosyal Güvenlik İdaresinden Form SS-5 alıp 15 Nisan'dan önce numaranızı çıkartın. Kılavuzun numarasız tek açık düzenlemesi, geliri olmayan ve ayrı beyanname veren yerleşik olmayan yabancı eşe ilişkin bir kutu.

• Kılavuzun tamamında ITIN kelimesi geçmiyor, işveren stopaj kitapçığında da geçmiyor. Her iki belge de baştan sona arandı.
• Bunu şöyle yazmıyoruz: Alabama ITIN kabul etmiyor. Belgeler bunu söylemiyor. Şöyle yazıyoruz: araştırma, vergi idaresinin kendi kılavuzunda ITIN ile ilgili hiçbir talimat bulamadı.
• Ne yapmalı: işe başlamadan önce bir vergi danışmanına sorun ve cevabı yazılı isteyin. Yıl ortasında öğrenilen bir stopaj hatası nisanda tek seferde ödenen bir fark haline geliyor.

Eyalet gelir vergisi: dilimler düşük eşikte bitiyor

• Okunması gereken satır üst dilimin başladığı yer. Bekâr bir çalışan için yüzde 5 oranı 3.000 $ lık vergilendirilebilir gelirden sonra başlıyor. Yani pratikte tam zamanlı çalışan bir yeni gelen, gelirinin büyük bölümünde üst dilimde. Oranın düşük görünmesine aldanmayın, eşik düşük.
• Yerleşim yeri kuralı Türkiye'den geliri olan okuru doğrudan ilgilendiriyor. Vergi idaresinin kendi cümlesi, eyalette yerleşik olan kişinin Alabama içinde ya da dışında kazanılmış olmasına bakılmaksızın bütün gelirinden vergilendirileceğini, ve bunun kişinin yıl içinde fiilen eyalette bulunup bulunmadığından bağımsız olduğunu söylüyor. Aynı sayfa ekliyor: yerleşim yerinin değiştiğini ispat yükü mükellefte. Türkiye'de kira, mevduat ya da ortaklık geliri olan okur bu iki cümleyi bir danışmana göstermeli.
• Kısmi yıl yerleşik yalnız eyalette yerleşikken kazandığı geliri beyan ediyor, ve kişisel muafiyetin tamamını düşebiliyor. Yerleşik olmayan kişi, Alabama kaynaklı geliri orantılanmış kişisel muafiyeti aşıyorsa beyanname vermek zorunda.
• Son tarih federalle aynı: çoğu kişi için 15 Nisan. Otomatik altı ay uzatma var ve uzatma için form vermeniz gerekmiyor, ama uzatma yalnız beyan içindir, ödeme için değil.
• Form seçimi: kısa form yalnız tam yıl yerleşik olan, kalem kalem indirim yapmayan ve faiz ile temettü geliri belirli bir sınırı aşmayanlar için; diğer herkes uzun formu, yerleşik olmayanlar ise ayrı formu veriyor.
• Eyalet dışından vergisiz alışveriş yaptıysanız tüketici kullanım vergisini yıllık olarak gelir vergisi beyannamenizde bildirebiliyorsunuz. Yani internetten alınan ve vergisi alınmamış ürünler için bir beyan yükümlülüğünüz var.
• Ve ITIN sorusu: idarenin beyanname kılavuzunda ITIN ile ilgili hiçbir talimat bulunamadı. Ayrıntısını SSN bölümünde yazdık; bu, bu sayfanın en önemli çözülmemiş vergi kalemi.

Satış vergisi ve gıda vergisi: iki ayrı oran, ve ikisi aynı yönde inmiyor

• Eyalet gıda oranını indirmiş, ama markette gördüğünüz oran eyalet oranı değil. Yerel paylar gıdada indirilmemiş: bu turda ölçülen yerleşimlerin hepsinde şehir ve ilçe payları gıdaya genel oranla aynı uygulanıyor. Yani eyaletin yüzde 2 si üstüne tam yerel pay biniyor ve kasadaki fark kapanıyor. Desen eyalet çapında doğrulandı.
• Oran adrese bağlı, şehre bile değil. Bu turda ölçülen iki büyük şehirde, aynı şehrin iki ucunda oturan iki kişi markette farklı vergi ödüyor; fark birinde tam bir puan, diğerinde bir buçuk puan. Sebebi şehrin iki ya da üç ilçeye yayılmış olması. Başka bir şehirden duyduğunuz oranı kendi adresinize taşımayın; kendi oranınızı vergi idaresinin kendi yerel oran dosyasından okuyun.
• Bu bir perakende vergisi, yani gelirden bağımsız. Düşük gelirli bir hane için yükü orantısal olarak daha ağır olabiliyor, ve burada gelir vergisi de ayrıca var.

Yerel meslek vergisi: her yerde yok, ama olduğu yerde maaştan kesiliyor

• Bu turda beş yerleşimden yalnız birinde doğrulandı: şehir sınırları içinde çalışan herkesin brüt ücretinden yüzde 1 işveren tarafından kesiliyor ve üç ayda bir şehre ödeniyor. Federal işverenler kapsam dışı.
• Ölçüt ikamet değil, işin yapıldığı yer. O şehirde oturup başka yerde çalışan kişi bu ücreti ödemiyor; başka yerde oturup o şehirde çalışan kişi ödüyor. Beyan formu, başka bir belediyeye bildirilmiş ya da şehir sınırı dışında kazanılmış ücretleri düşüyor ve formda şehirde çalışılan zamanın yüzdesi diye bir sütun var.
• Ve asıl bulgu burada, okurun cebine değen yerde: şehrin bireysel beyan formunda hiçbir kimlik numarası alanı yok, yalnız müşteri numarası, işletme adı, adres ve yeminli imza isteniyor. Buna karşılık iade formu Sosyal Güvenlik numarası istiyor, W-2 ve işverenin noter onaylı imzası istiyor, ve talimatı açık: bölümlerin her biri doldurulmazsa form işleme alınmıyor. Yani ücret kesiliyor, geri almanın yolu numara istiyor, ve araştırma hiçbir formda ITIN alternatifi bulamadı. Bunu şöyle yazmıyoruz: ITIN sahibi iade alamaz. Şöyle yazıyoruz: yayımlanmış formlarda bir yol bulunamadı, ve bu soruyu şehrin gelir birimine sormak gerekiyor.
• Bir vergi tuzağı daha: eyalet beyanname kılavuzu, yerel, şehir ya da meslek vergisinin Alabama gelir vergisinden kesilen vergi olarak sayılamayacağını yazıyor. Yani o yüzde 1'i eyalet beyannanizde mahsup edemiyorsunuz.
• Diğer yerleşimler için yoktur demiyoruz. Bu turda okunan iki şehrin kendi vergi listelerinde ücretten kesilen bir meslek vergisi geçmiyor, bir üçüncüsünün yönetmelik metni hiç okunamadı. Doğru talimat şu: işe başlamadan önce işvereninize bordroda yerel bir kesinti olup olmadığını sorun, çünkü bu kesinti eyaletin değil şehrin kalemi.

Çalışma izni doğrulaması: eşik yok, ve işçi için üç cümle

Bu bölümü dikkatle yazıyoruz, çünkü hem en çok yanlış bilinen hem de hukuki danışmayı en çok gerektiren kalem bu. Kanunun kendi metni şöyle: "Effective April 1, 2012, every business entity or employer in this state shall enroll in E-Verify." Yani işçi sayısı eşiği yok. Tanımların yarattığı tek istisna, bir hanenin kendi içinde arızi ev işi için birini tutması. Bir kafe, bir dükkân, tek kişilik bir şirket, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş: hepsi kanunun kendi tanımıyla kapsamda. Bu eyalette çok küçükler, sistemi kullanmazlar diye düşünmeyin.

• Kararı işveren vermiyor. Kanunun kendi hükmü, bir çalışanın yetkisiz olup olmadığına federal hükümetin karar vereceğini ve mahkemenin yalnız federal hükümetin tespitini dikkate alacağını söylüyor. Yani size sistem böyle diyor diyen bir işveren bir sonucu aktarıyor, bir tespit yapmıyor.
• İşverenin iyi niyetli belge uyumu savunması var, ve bu sizin için pratik bir sonuç doğuruyor. Kanun, federal belge kurallarına iyi niyetle uyduğunu ispatlayan işverene bir savunma tanıyor. Sonuç: I-9 formu ciddiye alınıyor, ve belgeler arasındaki bir ad, doğum tarihi ya da numara uyuşmazlığı bir formalite değil gerçek bir sorun. Türkçe belgeleri, Sosyal Güvenlik kaydı ve göçmenlik belgeleri farklı zamanlarda ve farklı harf çevirileriyle oluşmuş bir yeni gelen için, bunu iş teklifinden sonra değil önce düzeltmek en kazançlı adım.
• Ve bu bölümün hukuki danışma gerektiren cümlesi: kanun, bu maddeye uymak için bir çalışanı işten çıkaran işverene o çalışanın açacağı davalara karşı bağışıklık tanıyor, ama bağışıklık koşullu. Metnin kendi lafzı: işten çıkarma "without regard to the race, ethnicity, or national origin of the employee" yapılmışsa ve ayrımcılık karşıtı mevzuata uygunsa. Yani bağışıklık, nereli olduğunuz yüzünden yapılmış bir işten çıkarmayı kapsamıyor. İşten çıkarıldıysanız ve size verilen gerekçe belge uyuşmazlığıysa, o gerekçeyi kabul etmeden önce bir avukata danışın.
• Yaptırım işletme ruhsatında. Mahkeme bilerek ihlal tespit ederse ilk seferde yetkisiz çalışanların işine son verilmesi, eyalet çapında üç yıllık denetim dönemi, üç ayda bir bildirim ve o iş yerine özgü ruhsatların on iş gününe kadar askıya alınması emrediliyor; ikinci ihlalde o iş yerinin ruhsatları kalıcı olarak iptal ediliyor, sonraki ihlallerde askı eyalet geneline yayılıyor. Bu işvereni ilgilendiren bir kalem, ama işin ne kadar hızlı durabileceğini gösterdiği için okurun da bilmesi gerekiyor.
• Eyaletten sözleşme, hibe ya da teşvik alan işverene daha sıkı bir rejim var: kanun, sisteme kayıtlı olduğunu belgelemeyi ihalenin şartı sayıyor ve alt yüklenicilerin işe başlamadan önce kaydolmasını istiyor.
• İki hüküm ise işveren üzerindeki baskıyı kaldıran yönde, ve dikkatle yazıyoruz: işverene yetkisiz çalışana ödenen ücret için gider indirimini yasaklayan madde ile, yetkisiz bir çalışanı tutarken yurttaş ya da yasal bulunan bir çalışanı işe almayan veya çıkaran işverene karşı özel dava hakkı yaratan madde, temyiz aşamasında federal hukuka aykırı bulundu ve yeniden yürürlüğe girmedi. Yani doğrulama yükümlülüğü ve ruhsat yaptırımı duruyor; vergi cezası ile o özel dava hakkı durmuyor.
• Federal usulü bu sayfaya yazmıyoruz. Ön olumsuz sonuç bildirimi geldiğinde kaç gününüz olduğu, hangi formun verildiği ve adımların sırası federal kurumun kendi sayfasında; o sayfa bu turda okunamadı ve biz hiçbir süre, hiçbir gün sayısı yazmıyoruz. Güncel usulü federal sistemin kendi sitesinden okuyun.

Araçta yıllık değer vergisi: rakam yazmıyoruz, yapıyı yazıyoruz

• Bu eyalette araç tescilinde değer üzerinden yıllık bir vergi alınıyor ve bu, satın alırken bir kere ödenen satış vergisinden ayrı bir kalem. Hesap piyasa değerinin bir oranı, bir sınıf oranı ve ilçenin kendi oranı çarpılarak kuruluyor.
• İki pratik sonuç: vergi plaka verilmeden tahsil ediliyor, ve araç kullanılmasa bile işliyor. Garajda duran araç bu kalemi doğuruyor.
• Hiçbir rakam yazmıyoruz, çünkü çarpanlardan biri ilçe oranı ve ilçe oranları bu turda doğrulanamadı. Bu, iki ya da üç ilçeye yayılan şehirlerde ayrıca önemli: aynı şehirde iki farklı rakam çıkıyor. Kendi ilçenizin oranını tescil ofisine sorun.
• Bir çelişki basıyoruz ve taraf seçmiyoruz: vergi idaresinin genel emlak vergisi sayfası ile araç sayfası, bir sınıf oranında birbirini tutmuyor. İki resmî kaynak aynı şey için iki ayrı rakam veriyor; hangisinin sizin aracınıza uygulandığını gişeden teyit edin. Tescilin nasıl yapıldığını araç tescili bölümünde yazdık.

Eyalet kaydı: rakamlar ve sıra

• Harçlar: yerli LLC kuruluşu 200 $, yabancı (başka eyalette kurulmuş) LLC kaydı 150 $. İkisi de eyalet makamının kendi sayfasından.
• Önce ad rezervasyonu. Makamın kendi cümlesi, kuruluş belgelerini dosyalamadan önce bir Certificate of Name Reservation alınması gerektiğini söylüyor; başka eyalette kurulmuş şirketler için de aynı adım var. Bu adımın ücretini ve süresini bu turda okuyamadık, o yüzden rakam yazmıyoruz; ama takviminize ayrı bir adım olarak yazın.
• Ad şartı: şirket adının içinde Limited Liability Company ifadesi ya da L.L.C. veya LLC kısaltması geçmek zorunda.
• Dosyalama biçimi: kuruluş belgesinin aslı ve bir kopyası veriliyor. Başka eyalette kurulmuş bir LLC için iki asıl nüsha isteniyor ve dosya makamın işletmeler birimine gidiyor; aynı işlem için çevrimiçi yol da aynı ücretle sunuluyor.
• Adres ve telefon: Alabama Secretary of State, P.O. Box 5616, Montgomery, AL 36103-5616, telefon (334) 242-7200. Makamın adresi aynı zamanda apostil bölümündeki birimin adresi; iki işi aynı kuruma gönderiyorsunuz ama aynı dosyada değil.
• Ad müsait mi: makamın işletme sorgusu üzerinden kontrol edin. Ortak olacağınız ya da kapora ödeyeceğiniz bir işletmenin durumunu da ödeme yapmadan önce buradan bakın.

Kuruluşla birlikte doğan ve çoğu kişinin beklemediği yükümlülük

Bu, bu bölümün Alabama'ya özgü kalemi. Çalışma izni doğrulama yükümlülüğünü düzenleyen kanun maddesinde işletme şu şekilde tanımlanıyor: kazanç, fayda ya da geçim için bir faaliyet yürüten ve bir ya da daha fazla kişi çalıştıran her kişi veya kişi grubu, ve tanım kendi hesabına çalışanları, ortaklıkları, limited şirketleri, eyalet makamına kayıt olan her tüzel kişiyi ve hatta ruhsatsız faaliyet gösteren işletmeleri açıkça içeriyor.

• Pratik sonucu: ilk çalışanınızı işe aldığınız gün bu yükümlülük sizin de üzerinizde. İşe alım usulünü ve işçi tarafındaki üç cümleyi vergi ve çalışma bölümünde yazdık; kuruluş aşamasında okunacak yer orası.
• Eyaletten iş alacaksanız rejim daha sıkı: kanun, eyaletten ya da bir yerel yönetimden sözleşme, hibe veya teşvik alabilmek için sisteme kayıtlı olunduğunun belgelenmesini şart koşuyor ve alt yüklenicilerin projede çalışmaya başlamadan önce kaydolmasını istiyor. Kamu ihalesine girecek bir işletme bunu baştan planlamalı.
• Tanımın yarattığı tek istisna bir hanenin kendi içinde arızi ev işi için birini tutması. Başka istisna uydurmayın.

Yerel ruhsat ve yerel vergi üçüncü bir kapı

• Şehrin kendi işletme ruhsatı ayrı bir iştir ve eyalet kuruluşunun yerini tutmaz. Bu turda okunan bir şehir, ruhsat tarifesini kendi yönetmeliğinden yayımlıyor ve kalem kalem fiyatlandırıyor; bir başka şehir yerel satış vergisini eyalete değil doğrudan kendisine beyan ettiriyor.
• Kendi kendini yöneten vergi yetkisi ne demek: böyle bir şehirde işletme açan kişi yerel satış, kullanım, kiralama ve konaklama vergilerini şehre beyan ediyor ve şehirden ayrı bir hesap numarası alıyor. Şehirlerden birinin kendi cümlesi, vergi idaresiyle aynı kuralları ve tanımları kullandığını ama oranların farklı olabileceğini yazıyor. Beyan, raporlama döneminin ertesi ayının 20 sine kadar veriliyor.
• Yani üç ayrı kapı var: tüzel kişilik eyalette, ruhsat ve çoğu zaman yerel vergi şehirde, federal işveren numarası ise federal vergi idaresinde. Hangi adreste hangi makamın ruhsat verdiğini yerel hizmetler bölümünde anlattık.

Yazmadıklarımız, ve neden yazmadığımız

• Ticari ad (DBA) kaydının nasıl yapıldığını yazmıyoruz. Eyalet makamının menüsünde marka başlıkları var ama ticari ad kaydı için bir sayfa bulunamadı ve denenen adres 404 verdi. Başka eyaletlerin cevabını buraya taşımıyoruz: seride bu işlem bazı eyaletlerde ilçeye, bazılarında eyalete yapılıyor ve ikisi de görüldü. Soruyu makamın telefonuna sorun ve cevabı yazılı isteyin.
• Ad rezervasyonunun ücretini yazmıyoruz. Adım doğrulandı, tutarı okunmadı.
• LLC kurmak için SSN ya da ITIN gerekip gerekmediğine dair hiçbir resmî cevap bulunamadı. Bu tam da bu sayfanın okurunu ilgilendiren soru ve bir tahminle doldurmuyoruz. Makamın işletmeler birimine sorun.
• Kayıtlı temsilci şartını kesin dille yazmıyoruz, çünkü makamın kendi metninden bu turda teyit edilemedi. Kuruluş formunu açmadan önce sorun.

Public charge kuralında ne değişti?

• Tarih ve kapsam: kural 20 Temmuz 2026'da yayımlandı ve 18 Eylül 2026'da yürürlüğe girdi. Kendi metninin ifadesiyle o tarihte ya da sonrasında yapılan kabul başvurularına ve o tarihte ya da sonrasında posta damgası taşıyan veya elektronik olarak verilen statü değişikliği başvurularına uygulanıyor. Metni Federal Register kaydında okuyabilirsiniz.
• Geriye dönük değil: kuralın kendi cümlesi, 18 Eylül 2026'dan önce alınan gelir testine tabi kamu yardımlarının 2022 kuralına göre değerlendirileceğini söylüyor.
• Yön: kural hangi yardımın sayılacağını listelemiyor; eski listeyi kaldırıp bütüncül değerlendirmeye dönüyor. Bu yüzden bu sayfada şu yardımlar sayılır diye temiz bir liste yayımlamak mümkün değil.
• Kanunla yaratılmış muafiyetler duruyor: statü değiştiren mülteciler ve sığınma hakkı alanlar, özel göçmen çocuk kategorisi, geçici korunma statüsü başvurusu ya da yeniden kaydı yapanlar, bir de Küba ve Haiti uyruklulara ilişkin özel kanunlar.

1 Ekim 2026: federal ödeme dört gruba indi, ve bu eyalet elindeki tercihi kullanmamış

Federal kanun artık eyalete tam Medicaid ve çocuk sağlık programı ödemesini yalnızca dört grup için yapıyor: ABD vatandaşları ve uyrukları, green card sahipleri, Küba ve Haiti girişlileri, bir de serbest birlik anlaşmasıyla burada yaşayanlar. Liste kapalı: mülteciler, sığınma hakkı alanlar, geçici korunma statüsü sahipleri, şartlı giriş izinliler ve vize sahipleri listede yok. Kanun kişinin kapsamını değil eyalete yapılan federal ödemeyi kesiyor; metni Kamu Kanunu 119-21 içinde okuyabilirsiniz.

• Federal idarenin kendi uygulama sunumu üç istisna sayıyor: acil Medicaid, CHIPRA 214 tercihi kapsamındaki kapsam, ve sağlık hizmeti girişimleri. Aynı sunum, bu tercihi kullanmış bir eyaletin yasal ikamet eden çocukları ve hamileleri tam kapsamda belirlemek zorunda olduğunu yazıyor.
• Alabama o tercihi kullanmamış, ve bunu iki bağımsız kaynak söylüyor. Federal kurumun 2 Nisan 2026 itibarıyla güncellenmiş kendi listesi alfabetik ve Alabama listede yok; bağımsız bir eyalet izleme tablosu da çocuklar ve hamileler için hayır gösteriyor. Bu seride bazı eyaletler bu tercihi kullanmıştı; onların sayfalarındaki cümleler buraya taşınamaz.
• İki yaş sınırını birleştirmeyin: federal tanıma göre bu tercih Medicaid'te 21 yaşına kadar, çocuk sağlık programında 19 yaşına kadar uzanıyor. İki ayrı program, iki ayrı yaş.
• Geriye ne kalıyor: federal idarenin kendi cümlesiyle, tercih kapsamında olmayan kişiler için Medicaid tarafında acil kapsam için federal ödeme 1 Ekim 2026'dan sonra da duruyor. Ayrı bir çocuk sağlık programında ise acil hizmet karşılığı için bir yetki bulunmadığı yazılı. Ama bu ikinci cümlenin Alabama'ya uygulanıp uygulanmadığını doğrulayamadık, çünkü eyaletin programının hangi türde olduğunu söyleyen güncel bir federal belge bulunamadı; elde olan tek belge on beş yıl öncesine ait. Bu yüzden o sonucu Alabama için yazmıyoruz.
• Takvime yazılacak bir tarih var: federal idare, bu tercihi bütün kapsanan gruplar için kullanmamış ve ayrı çocuk sağlık programı olan eyaletlerden 30 Kasım 2026'ya kadar bir plan değişikliği bekliyor, ve bu değişikliği bir uygunluk kısıtlaması sayıp kamuya duyuru şartına bağlıyor. Alabama bu kovada. Eyaletin bu yönde bir duyurusu bulunamadı, ve biz ne başvurdu ne başvurmayacak diyoruz; tarihi yazıyoruz ve kurumu takip etmenizi söylüyoruz.
• Federal idare eyaletleri kendi parasıyla açığı kapatmaya zorlamıyor, bunu kendi sunumunda yazıyor. Ve araştırma, Alabama'da göçmenlik durumundan bağımsız, eyaletin kendi parasıyla yürüttüğü bir sağlık programı bulamadı. Bunu yoktur diye yazmıyoruz: eyaletin sağlık sunucusuna bu turda yalnız bir arşiv kaydı üzerinden ulaşılabildi, yani bu bir erişim arızası da olabilir.

Kanunun kendi listesi: doğrulama istenmeyen hizmetler

Bu, bu turun en kullanışlı tek kanun metni ve eyaletin kendi kitabından geliyor. Kanun, yasal bulunuş doğrulamasını genel kural olarak koyduktan sonra bir muafiyet listesi sayıyor:

Ve bu listenin yanına konması zorunlu olan üç uyarı:

• Liste doğrulama istenmez diyor; ücretsizdir ya da herkes hak sahibidir demiyor. Her programın kendi uygunluk kuralları ayrıca işliyor. Bunu kayan ücretli klinikler bölümüyle karıştırmayın: orada mesaj tersine işliyor ve o merkezlerin hiçbiri ücretsiz değil.
• Doğrulama gecikirse bir ara dönem hakkı var, ve yanındaki fıkra aynı nefeste yazılıyor. Kanun, federal doğrulama sistemi üzerinden yapılan kontrol gecikir ya da sonuçsuz kalırsa, kişinin yasal olarak bulunduğuna dair bir beyan imzalayarak ara dönemde hak sahibi olacağını söylüyor. Ama aynı maddenin başka bir fıkrası, o beyandaki yanlış, uydurma ya da hileli ifadeyi ikinci derece yalancı şahitlik sayıyor ve beyana dayanılarak alınan her yararlanmayı ayrı bir ihlal kabul ediyor. Bu iki cümle birlikte yayımlanır ya da hiç yayımlanmaz: yalnız birincisini yazmak okuru imzaya teşvik etmek olur, yalnız ikincisini yazmak bir hakkı gizlemek olur. Böyle bir beyanı imzalamadan önce avukatınıza sorun.
• Gişedeki memur statü kararı vermiyor. Kanunun kendi hükmü, eyaletin ya da bir yerel yönetimin hiçbir görevlisinin bir yabancının yasal olarak bulunup bulunmadığına kendi başına nihai karar vermeye kalkışamayacağını ve bunun federal hükümet tarafından doğrulanacağını söylüyor. Önünüzde doğaçlama yapan bir görevli varsa bu cümle sizin işinize yarar.

Bir ayrıntı daha, çünkü form herkesin önüne geliyor: kanun, muafiyet listesindekiler dışındaki yardımlar için ABD vatandaşlarının da vatandaş olduklarına dair bir beyan imzalamasını istiyor. Yani o form yalnız yabancılara yöneltilmiş bir form değil. Ve listedeki hizmetler için kimse bir şey imzalamıyor.

Acil bakım: iki ayrı Alabama belgesi aynı yöne bakıyor

Yukarıdaki kanun listesi acil tıbbi durumun tedavisini doğrulamanın dışında tutuyor. Bunun yanına eyaletin sağlık yönetmeliği geliyor ve daha da ileri gidiyor: acil hizmetlerin, numara, yurttaşlık ve yabancılık şartları dışında başka türlü uygun olacak kişiler için kapsandığını yazıyor. Yani bir kanun maddesi ve bir yönetmelik hükmü, birbirinden bağımsız olarak aynı yöne bakıyor. Bu, seride bir el kitabı cümlesine dayanmak zorunda kaldığımız yerlerden daha güçlü bir dayanak. Acil kapsamın ayrıntısını ve nereye başvurulduğunu sağlık bölümünde yazdık.

Bir çelişki basıyoruz ve taraf seçmiyoruz

Eyaletin kendi sağlık yönetmeliği, en son 15 Temmuz 2023'te gözden geçirilmiş haliyle, mültecileri ve sığınma hakkı alanları hâlâ uygun yabancılar arasında sayıyor. Federal kanun ise 1 Ekim 2026'dan itibaren onlar için federal finansmanı kaldırıyor. Araştırma, ikisini uzlaştıran değiştirilmiş bir eyalet kuralı ya da bir eyalet duyurusu bulamadı. İki belgeyi de adıyla veriyoruz ve hangisinin sizin dosyanızda uygulanacağını söylemiyoruz; bu sayfanın en yanlış okunmaya açık yeri burası ve dürüst cevap iki metni birden göstermek. Kendi durumunuz için kuruma sorun ve cevabı yazılı isteyin.

İki yayımlanmış liste arasındaki fark, bir vaat olarak değil

Aynı eyalet kurumunun aynı sitesinde, aynı ay içinde, iki çocuk sağlık programının uygunluk listesi var. Birinde ABD vatandaşı ya da uygun göçmen olmak yazılı; diğerinde yurttaşlık ya da statü şartı yazılı değil. Bunu bir vaat olarak değil, iki yayımlanmış liste arasındaki fark olarak yazıyoruz. Statünün fiilen sorulup sorulmadığı doğrulanmadı, ve bir yayında yazmıyor olması bir hak doğurmuyor. Doğru adım telefon etmek: iki programın da ayrıntısını, kapsamını ve ödeme kalemlerini sağlık bölümünde yazdık.

Kapsam boşluğu gerçek, ve kime ne kaldığını yazıyoruz

• Eyalet Medicaid'i genişletmemiş. Kurumun kendi yayımlanmış gelir tablosunda çocuksuz, engelli olmayan, 65 yaş altı bir yetişkin için hiçbir kategori yok. Her kategori çocuk olmaya, hamile olmaya, ebeveyn ya da bakım veren olmaya, yaşa, engelliliğe ya da kurum bakımına bağlı.
• Ebeveyn tavanı federal yoksulluk sınırının yüzde 18'i. Tek kişilik bir hanede aylık 240 $. Bu rakam kurumun kendi tablosundan ve kapsam boşluğunun en açık ifadesi: neredeyse herhangi bir iş, kişiyi sınırın üstüne çıkarıyor.
• Sonuç: Medicaid sınırının üstünde ama federal yoksulluk sınırının altında kalan kişi, bir yandan Medicaid'e giremiyor, bir yandan pazar yeri indiriminin başladığı aralığın altında kalıyor. Bu bir boşluk ve gerçek. Bu durumdaki okura kalan kapılar acil kapsam ve kayan ücretli merkezler; ikisini de sağlık ve klinikler bölümlerinde yazdık.
• Pazar yeri federal, yani planı eyaletin kendi sitesinden değil federal siteden alıyorsunuz. Bu seride kendi pazar yeri olan eyaletler vardı; o sayfalardaki adımlar burada geçerli değil.

1 Ocak 2027: pazar yeri indirimi üç statüye daralıyor

• Federal kaynağın kendi cümlesiyle o tarihten itibaren yalnızca üç statü prim indirimine hak kazanıyor: green card sahipleri, Küba ya da Haiti girişlileri, serbest birlik anlaşması göçmenleri.
• Devamı önemli: diğer statüler pazar yeri kapsamına hak kazanabiliyor ama indirime kazanmıyor. Yani sığınma hakkı alan, mülteci, şartlı giriş izinli ve geçici korunma statüsü sahibi kişi plan satın alabiliyor, ama geliri ne olursa olsun tam fiyattan.
• 2027 kayıt dönemi 2026 sonbaharında açılıyor ve bu kısıt tam o dönemde seçeceğiniz planı etkiliyor.

Yazmadıklarımız

• Gıda ve nakdi yardım programlarının yabancılara ilişkin uygunluk kuralları bu turda okunamadı. Bu programları eyaletin insan kaynakları kurumu yürütüyor ve kurumun sitesi açık, ama uygunluk sayfaları okunmadı. Bir kural uydurmuyoruz ve yoktur demiyoruz.
• Eyalet Medicaid inin başvuranları göçmenlik idaresine bildirip bildirmediğine dair hiçbir Alabama kaynağı bulunamadı. Bu seride başka bir eyaletin el kitabında açık bir bildirmeme cümlesi vardı; Alabama için öyle bir cümle bulunamadı ve var olduğu varsayılmamalı.
• Hiçbir göçmen hizmetleri kuruluşu, yeniden yerleştirme kuruluşu ya da ücretsiz hukuki yardım kuruluşu adı yazmıyoruz, çünkü bu turda hiçbiri araştırılmadı. Bu bir boşluk ve boşluk olarak duruyor; avukat arayışına nereden başlanacağını eyalet yasası bölümünde yazdık.

1. Online hesabınıza girin ve adres değişikliği ekranını açın. Online bildirim yasal yükümlülüğü karşılıyor, ayrıca kâğıt AR-11 göndermeniz gerekmiyor.
2. Bekleyen her başvurunun makbuz numarasını girin. AR-11 vermek, bekleyen bir başvurudaki adresi kendiliğinden değiştirmiyor; her dosya için ayrı güncelleme gerekiyor.
3. Postaneye ayrıca bildirin. Postanedeki adres değişikliği kurum kaydını güncellemiyor ve postane bu mektupları yeni adrese yönlendirmiyor.
4. Mahkeme dosyanız varsa EOIR-33/IC formunu 5 gün içinde verin. Mahkeme adresi yalnızca bu formla değişiyor.
5. Düzenli bildirim şartınız varsa adresinizi göçmenlik idaresinin kendi portalından da bildirin.

A ve G vizesi sahipleri ile vize muafiyetiyle gelen ziyaretçiler bu bildirim yükümlülüğünün dışında.

Bu eyalette bildirimin bürokratik olmayan sebebi

Yükümlülüğü tetikleyen şey taşınmanın kendisi, bir şehir ya da ilçe sınırını geçmiş olmanız değil. Ama Alabama'da adresin doğru olmasının bir sebebi daha var ve o sebep posta değil coğrafya:

• Eyalette göçmenlik mahkemesi yok, yani duruşmanız başka bir eyalette görülüyor. Hangi mahkemenin baktığını coğrafyadan çıkaramıyorsunuz, ve bunu aşağıdaki mahkeme bölümünde kaynağıyla yazdık. Size gönderilen tebligat, mahkemenin adını ve adresini söyleyen tek belge. Adres yanlışsa o tebligat eski adrese gider.
• Eyalet içinde taşınmak da bildirime tabi. Aynı şehirde ev değiştirmek de taşınmaktır.
• Eyalet içinde ilçe değiştirmek ayrıca pratik sonuç doğuruyor: bu eyalette vergi bölgesi, araçtaki yıllık değer vergisi, tescil ofisi ve hava uyarılarının verildiği birim ilçeye bağlı. Hatta bu turun iki büyük şehrinde şehrin içinde bile ilçe değişebiliyor. Taşınınca hangi ilçede olduğunuzu kontrol edin; nasıl kontrol edileceğini yerel hizmetler bölümünde yazdık.

Bir de şunu ekleyin: Alabama'ya taşınan kişi ilk haftasında adresini birkaç eyalet ve ilçe kurumuna söylüyor, ehliyet ofisinden okul kaydına kadar. Bunların hiçbiri AR-11 değil. Eyalet ya da ilçe kurumuna adres vermiş olmak federal yükümlülüğü karşılamıyor.

2026'da değişen bir şey de var: 29 Haziran 2026'da yürürlüğe giren ve yabancı kaydı ile kayıt kanıtı sayılan belgeleri yeniden düzenleyen federal kuralı hesaba katın. Metni Federal Register kaydında okuyabilirsiniz. Yanınızda taşıdığınız belgenin hâlâ kayıt kanıtı sayıldığını kontrol edin.

• İki ayrı ofis, iki ayrı iş: green card ve vatandaşlık mülakatları saha ofislerinde, parmak izi ve fotoğraf randevusu biyometrik merkezlerde yapılıyor. İkisini karıştırmak bir randevu günü kaybı.
• Randevusuz kabul yok. Saha ofisleri randevusuz ziyaretçi almıyor; randevu İletişim Merkezi üzerinden kuruluyor. Dosya durumu ve randevu talebi için online hesabınızı kullanın.
• Biyometrik randevuyu siz seçmiyorsunuz: hangi merkeze gideceğiniz I-797C mektubunda yazıyor. Ertelemek isterseniz online hesabınızdan ya da İletişim Merkezinden talep edin. Ne götüreceğinizi parmak izi randevusu yazımızda anlattık.
• Ve bu eyalette bir soru açık kalıyor, kapatmıyoruz: beş yerleşimde oturan okurun biyometrik randevusunun Alabama içinde mi yoksa eyalet sınırının dışında mı verildiğini doğrulayamadık, çünkü kurumun yetki alanı sayfaları bu turda hiç açılmadı. Ve bu bir formalite sorusu değil: aşağıdaki mahkeme bölümünde göreceğiniz gibi, bu eyalette dosyaların nereden yürütüldüğü coğrafyadan çıkarılamıyor. Tahmin yürütmüyoruz; randevu mektubunu okumadan yola çıkmayın, ve posta adresinize en yakın merkezin size verilen merkez olduğunu varsaymayın.
• Merkez ne yapmıyor: biyometrik merkezler dosyanız hakkında bilgi vermiyor ve biyometri alma dışında hizmet sunmuyor. Dosya sorusunu merkeze değil İletişim Merkezine sorun.
• Randevu ücretsiz: İletişim Merkezi 1-800-375-5283. Randevu için para isteyen aracı siteler dolandırıcılık.
• Sığınma mülakatları: Alabama'da ayrı bir sığınma ofisi olduğunu bu turda doğrulayamadık. I-589 formu sığınma ofisine elden verilmiyor, kurumun belirlediği başvuru yoluyla gönderiliyor. Ofis listesi kurumun kendi sayfasında.
• İşlem süreleri: işlem süresi sayfasında formu, kategoriyi ve dosyanızın bulunduğu ofisi seçin. Süreler her ay güncelleniyor.

Üç kurumu karıştırmayın

Göçmenlik idaresi ile icra birimi iç güvenlik bakanlığının parçası, göçmenlik mahkemeleri ise adalet bakanlığına bağlı ayrı bir kurum. Okurlar bu üçünü sürekli birbirine karıştırıyor; mahkemeye sorduğunuz şeyi kurum, kuruma sorduğunuz şeyi mahkeme cevaplamıyor. Bu eyalette ayrım bir kat daha önemli, çünkü burada göçmenlik mahkemesi yok ve okur bir mahkeme işini bir kurum ofisine götürmeye kalkabiliyor.

Federal liste ne diyor, ve neden cevap vermiyor

Federal kurumun idari kontrol listesi, bir mahkemenin hangi dosyaların kaydını tuttuğunu ve hangi davalara bakabileceğini üç sütunda gösteriyor: kaydı tutan mahkeme, sorumluluk alanı (hangi federal ofisin düzenlediği evraklar ve hangi tutma tesislerindeki kişiler), ve diğer duruşma yerleri. Bu turda okunduğunda ortaya üç şey çıktı:

• Sorumluluk sütununda adıyla geçen hiçbir Alabama federal ofisi yok. Komşu eyaletlerdeki ofisler üzerinden kuruluyor.
• Komşu bir eyaletteki alt ofisin parantezi kapsadığı eyaletleri tek tek sayıyor, ve Alabama o parantezde yok.
• Buna karşılık iki ayrı satır, alt ofisleri de kapsadığını söyleyen açık uçlu bir ifade taşıyor ve ikisi de Alabama'yı ne anıyor ne de dışlıyor.

Sonuç, dürüstçe: araştırma, tutuklu olmayan bir Alabama sakininin dosyasının hangi mahkemeden yürütüldüğünü belirleyemedi. Bu yüzden bir mahkeme adı yazmıyoruz ve bir yön de ima etmiyoruz. Yazılabilecek tek güvenli cümle şu: Alabama'da göçmenlik mahkemesi yok; duruşma başka bir eyaletteki bir mahkemede görülüyor ve hangisi olduğu evrakınızı hangi federal ofisin düzenlediğine bağlı, hangi binanın yakın olduğuna değil.

Ad tuzağı: aradığınız adı listede bulacaksınız, ama başka eyalette

Bu, serinin ürettiği en net ad tuzağı ve doğrudan para ve gün kaybettiriyor. Federal kurumun kendi listesinde Alabama yer adlarını taşıyan tesisler var, ve onlar Teksas'ta.

Yani kendi şehrinizin adını federal listede aratmak sizi yanlış eyalete götürüyor. Davanızı kasabanızın adını arayarak bir mahkemeye eşleştirmeye çalışmayın. Tebligatı okuyun.

Bir çelişki basıyoruz ve çözmüyoruz

Aynı federal listede, Alabama'daki bir tutma tesisi bir eyaletteki mahkemenin sorumluluk sütununda, aynı tesis başka bir eyaletteki mahkemenin diğer duruşma yerleri sütununda geçiyor. İki sütun iki ayrı şeyi anlatıyor, yani bu bir çelişki olmayabilir; ama listeden çözülemiyor ve biz çözmüyoruz. Aynı listede Alabama şehrinin adı da yanlış yazılmış olarak basılı. Ve bir kayıt yalnızca kısaltmayla, hiçbir eyalet adı verilmeden geçiyor; onu bir haritaya oturtmuyoruz. Bu kayıtların hiçbiri, o tesislerin bugün bir gözaltı sözleşmesi olduğu anlamına gelmiyor; liste davanın nereden yürütüldüğünü söylüyor, o kadar, ve sözleşme sorusu bu turda araştırılmadı.

Mahkemeye gidecekseniz: kurumun kendi kuralları

• Faks ve izinsiz elektronik gönderi kabul edilmiyor. Personel ya da hâkim özellikle istemedikçe gönderilen belgeler kayda geçirilmiyor ve kurumun kendi ifadesiyle belgeye bakılmadan, gönderene haber verilmeden atılıyor. Bir dosyayı kaybetmenin gerçek bir yolu bu.
• Her ziyarette güvenlik kontrolü: metal detektör ve çanta araması; ayakkabı çıkarılması istenebiliyor; hâkimin izin verdiği durumlar dışında yiyecek ve içecek giremiyor; kamera ve kayıt cihazı yasak. Kayıtlı temsilciler duruşma salonunda cihazlarını yalnız doğrudan işle ilgili işler için kullanabiliyor.
• Duruşmalar halka açık ve kurumun kendi ifadesine göre ziyaretiniz için önceden bildirim gerekmiyor.
• Sizi temsil edecek kişi kurumun sicil sistemine kayıtlı olmak zorunda. Avukat ya da yetkili temsilci tutarken bunu kontrol edin.
• Uzaktan katılım bir imkân olabiliyor ama buna hâkim karar veriyor; bu sayfa size bunu vaat etmiyor. Talebinizi avukatınız üzerinden yapın.
• Yolculuğu baştan planlayın. Duruşma başka bir eyalette olduğu için gidiş, konaklama ve iş izni bu dosyanın bir parçası. Hiçbir mesafe ya da sürüş süresi rakamı yazmıyoruz, çünkü bu turda hiçbiri kaynaktan gelmedi; yolu kendiniz ölçün ve geniş zaman bırakın.

Dosya durumu ve kapanmalar

• Online sorgu: dava bilgi sistemi için A numaranız yeterli, telefonla sorgu hattı 1-800-898-7180. Resmî bilgi yine de duruşma bildirimidir; sistem yeni tarihleri geç gösterebiliyor.
• Kapanmaları duruşma sabahı kontrol edin: kurumun faaliyet durumu sayfası. Bu eyalette ayrıca şiddetli hava gerçek bir kapanma sebebi; bu turda bir fırtına yüzünden üç ayrı kurumun aynı gün kapandığı görüldü. Ayrıntısını şiddetli hava bölümünde yazdık.
• Adres değişikliğini ayrıca mahkemeye bildirin, 5 gün içinde, EOIR-33 formuyla. Mahkeme adresi yalnız bu formla değişiyor.

Göçmenlik idaresi ve gümrük idaresi: adres yazmıyoruz, kuralı yazıyoruz

• Hiçbir göçmenlik icra ofisi ya da gümrük ofisi adresi, telefonu ya da adı bu sayfada yayımlanmıyor. Kurumların sayfaları bu turda otomatik erişime kapalıydı. Bildirim yerlerini kurumun kendi bildirim sayfasından teyit edin ve elinizde bir randevu belgesi varsa esas olan o belgedeki adres.
• Gözaltı bilgi hattı: 1-888-351-4024. Bildirim yükümlülüğünüz varsa gitmeden önce avukatınızla konuşun.
• Sınır bölgesi sorusu için iki yönde de bir şey yazmıyoruz. Bu seride kara sınırı olan eyaletlerde federal makul mesafe kuralını anlattık. Alabama'nın uluslararası kara sınırı yok, ama güneyde kıyısı var, yani soru bu eyalette canlı. Alabama'nın herhangi bir bölümünün o kuşağın içine düşüp düşmediği bu turda hiçbir kaynaktan ölçülmedi ve biz ne düşer ne düşmez diyoruz. Bir memurun ne yapacağına dair de bir cümle yazmıyoruz; bu sayfa bir davranış tahmini yapmıyor.

I-94 kaydımı nereden bulurum, hatalıysa ne yaparım?

Son girişinize ait I-94'ü gümrük idaresinin sitesinden indirebilirsiniz. Girişte yapılan hataları, yani yanlış vize sınıfı, yanlış isim ya da yanlış kalış süresi, deferred inspection denen ofisler düzeltiyor. Alabama'da bu ofisin yerini ve saatlerini bu turda doğrulayamadık, o yüzden burada adres ve gün yazmıyoruz; listeyi kurumun kendi sayfasından okuyun.

• Önce yazın, sonra yola çıkın. Bu ofislerin bir kısmı haftada yalnızca birkaç saat açık.
• Bu ofisler yalnızca giriş anında yapılmış hataları düzeltiyor. Genel bir I-94 yardım masası değiller.
• Neden önemli: çalışma izninizin süresi ve bazı başvuru uygunluklarınız I-94'teki bilgiye bağlı. Ayrıca bu eyalette ehliyet ve kimlik başvurusunda ikincil belge listesinde ABD'de bulunma yetkisini gösteren bir belge isteniyor; ayrıntısı ehliyet bölümünde.

Kaynak notu: bu turda kanun metninin kendisi okundu

Bu seride iki turdur eyalet mevzuat metinlerine ulaşılamıyordu. Alabama'da bu sorun kapandı: eyalet yasama meclisinin kendi sunucusundan kanun maddeleri tam metinleriyle okundu, ve mahkeme kararı da mahkemenin kendi damgalı belgesinden okundu. Yani aşağıdaki alıntılar ikincil bir ticari kaynaktan değil, birinci elden geliyor. Bunu ayrıca yazıyoruz çünkü bir uyarı doğuruyor: yaygın hukuk siteleri bu bölümü 30 Aralık 2024 itibarıyla güncel diye etiketliyor ve 2025'teki iki değişikliği de kaçırıyor. Onlara dayanmayın.

Ve sunucunun kendisi bir tuzak taşıyor: eyaletin kendi sunucusu yürürlükten kaldırmayı gösteriyor (kaldırılmış bir maddenin metni tek bir cümleye iniyor), ama mahkeme kararı hakkında hiçbir işaret vermiyor. Durdurulmuş bir madde, tam operatif metniyle ve hiçbir uyarı olmadan karşınıza çıkıyor. Metin orada duruyor asla hüküm uygulanabilir diye okunmaz, ve bu bölümün tamamı o kurala göre yazıldı.

Birinci katman: kalıcı olarak durdurulanlar

Federal bir bölge mahkemesi, 25 Kasım 2013'te imzalanan ve dosyada Dismissal Order and Stipulated Permanent Injunction başlığını taşıyan kararla, eyalet görevlilerine bir dizi hükmü kalıcı olarak uygulamama emri verdi. Dava adı Hispanic Interest Coalition of Alabama v. Bentley, mahkeme Alabama Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi.

Bir tarih uyarısı: internette çok sık tekrarlanan Ekim 2013 tarihi yanlış. O tarih tarafların ortak raporunun tarihi; kararın kendisi 25 Kasım 2013 tarihini taşıyor.

• İşverene dönük iki hüküm de temyizde federal hukuka aykırı bulundu ve yeniden yürürlüğe girmedi: yetkisiz çalışana ödenen ücret için gider indirimini yasaklayan madde ve yurttaş ya da yasal bulunan çalışan lehine özel dava hakkı yaratan madde. Bunlar için bir tedbir kararı alıntılamıyoruz, çünkü o dosyanın kararının kendisi okunamadı; yalnız temyiz kararının sonucunu yazıyoruz.
• Okul kaydı ve kira: bu iki satır okurun en çok korktuğu iki soruya doğrudan cevap veriyor. İkisini de ayrıntısıyla okul kaydı ve kira bölümlerinde yazdık. Okul tarafında sıra şu: metin kitapta duruyor ve uyarısı yok; federal mahkeme kalıcı olarak durdurdu; kanunun kendi genel kuralı zaten ilk ve orta öğretimi doğrulama muafiyet listesinde sayıyor; ve bunun üstünde ayrıca anayasal bir dayanak var.
• Durdurulmuş bir maddenin içindeki koruyucu fıkralar canlı koruma gibi okunmaz. Okul maddesinin içinde toplanan öğrenci bilgisini gizli sayan ve açıklanması halinde bir hak tanıyan fıkralar var; onlar da durdurulan metnin parçası ve bu sayfa onları bir güvence olarak sunmuyor.
• Bir tedbir kararı tarafları bağlar, dünyayı değil. Kararın kendisi davalıları adıyla sayıyor: vali, başsavcı, eyalet eğitim müdürü, yükseköğretim kurumu başkanı, bir ilçe savcısı ve altı okul bölgesinin müdürü. Ama okul hükmünün gücü asıl olarak temyiz mahkemesinin o hükmü anayasaya aykırı bulmasından geliyor, ve bu Alabama genelinde geçerli. Davalı listesi kimin dava edildiğini gösteriyor, hükmün nerede ölü olduğunun listesini değil.

İkinci katman: hiç durdurulmayanlar

Davalarda bazı hükümlere yönelik iddialar durdurulmadan değil, reddedilmeden düşürüldü; kayıtta geçen ifade dismissed without prejudice, yani iddialar yeniden ileri sürülebilir. Ortak rapor bunu açıkça yazıyor, ve eyalet tarafı da ileride şartlar değişirse tedbirlerin değiştirilmesini isteme hakkını saklı tutuyor.

Ve bu, kanunun en büyük kovası: hiç dava konusu olmamış ve yürürlükte kalmış maddeler. Bunların arasında çalışma izni doğrulama yükümlülüğü (ayrıntısı vergi ve çalışma bölümünde), kamu yardımlarında doğrulama kuralı ve muafiyet listesi (ayrıntısı kamu yardımları bölümünde), ve aşağıdaki işbirliği hükümleri var.

İki cümle asla yazılmaz: bu kanun iptal edildi; bu kanun olduğu gibi yürürlükte. İkisi de yanlış.

Üçüncü katman: kanun 2025'te iki kez değişti

Bu, bu turun beklenmeyen bulgusu. Yasama Meclisi bölümü 2025'te iki ayrı kanunla değiştirdi: biri 1 Haziran 2025, diğeri 1 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe girdi. Yalnız 2012-2013 davasından yazılmış bir sayfa, artık o biçimde var olmayan bir kanunu anlatır.

• Taşıma istisnalarını genişletmeyin. Metin saydığı şeyleri sayıyor; birini arabayla bir yere bırakmak sorun değil gibi bir cümle kanunda yok ve biz de yazmıyoruz.
• 2013'te kayda geçen bir beyan var ve tek başına alıntılanamaz. Mahkeme kararının bir dipnotunda, eyalet görevlilerinin o tarihteki yorumu kayıtlı: durdurulmayan maddelerin, kolluk görevlilerine bir kişiyi göçmenlik durumunu öğrenmek amacıyla durdurma, gözaltına alma, tutuklama ya da gözaltını uzatma yetkisi vermediği ve bunu gerektirmediği. Ama bu bir eyalet görevlisi beyanıdır, kanun metni değildir ve bir mahkeme hükmü de değildir; aynı dipnot federal hukuktan doğan ayrı yetkiler hakkında hiçbir beyanda bulunulmadığını açıkça saklı tutuyor. Ve belirleyici olan şu: o beyanın konusu olan iki madde 2025'te yeniden yazıldı. Yani beyanın bugünkü kanunu tarif edip etmediği hukuki bir sorudur ve bu sayfa onu cevaplamıyor. Bu cümle alıntılanacaksa, hükümlerin 2025'te yeniden yazıldığı uyarısıyla aynı nefeste verilir.
• Yeni maddelerin mahkemede dava konusu olup olmadığı doğrulanamadı. Dava açılmadığını yazmıyoruz; araştırma bir dava bulamadı diyoruz.

Kimliğin bir sonucu: kanunun saydığı karine belgeleri

Yol kontrolü maddesinin içinde, okurun gerçek hayatına doğrudan değen bir liste var. Metin, şu belgelerden birini sunan kişinin yasadışı yabancı olmadığının karine olarak kabul edileceğini söylüyor:

1. Geçerli ve süresi dolmamış Alabama ehliyeti
2. Geçerli ve süresi dolmamış Alabama sürücü olmayan kimlik kartı
3. Geçerli bir yerli halk kayıt kartı ya da fotoğraf veya biyometrik tanımlayıcı taşıyan başka bir yerli halk kimliği
4. Veren kurumun, vermeden önce yasal bulunuş kanıtı istediği, fotoğraf ya da biyometrik tanımlayıcı taşıyan herhangi bir ABD federal ya da eyalet kimlik belgesi
5. Süresi dolmamış ABD vizesi taşıyan bir yabancı pasaport ve iç güvenlik bakanlığının kabulü gösteren damgası ya da kaydı
6. Vize muafiyeti ülkesinin pasaportu, giriş damgası ve süresi dolmamış kalış kaydı ya da ilgili form ile

Türk okur için pratik kalbi beşinci madde: süresi dolmamış ABD vizesi ve giriş kaydı taşıyan Türk pasaportu. Ve listenin ilk iki sırası, bu eyalette bir Alabama ehliyeti ya da kimlik kartı almanın neden erken yapılacak bir iş olduğunu gösteriyor. Ama ne olduğunu da olduğu gibi söyleyelim: bu bir kanuni karine, bir dokunulmazlık değil, ve herhangi bir karşılaşmada ne olacağına dair bir söz de değil. Ehliyet ve kimlik kartının belge şartlarını ehliyet bölümünde yazdık.

İşbirliği: cevap ilçeden değil kanundan geliyor

Bu seride bazı eyaletlerde yerel kurumların federal göçmenlik takibiyle ilişkisi ilçe ilçe değişiyordu. Alabama'da bu soruyu büyük ölçüde kanunun kendisi kapatıyor, ve yönü işbirliği yönünde. Aşağıdakiler kanun metninin kendi hükümleri.

Bunun okur için anlamı tek cümlede: bu konuda cevap beş yerleşimde de aynı, çünkü kaynağı eyalet kanunu. Hangi şehre ya da ilçeye taşınacağınızı bu satırlara göre seçmek size bir sonuç kazandırmaz. Ve bu bölüm hiçbir yerde bir etiket kullanmıyor; etiketlerle değil hükümlerle çalışıyoruz.

Doğrulanamayanlar, ve neden boş bırakıldığı

• Federal kurumun yerel işbirliği programına katılan kurumlar listesi bu turda hiç açılmadı. Yani hiçbir Alabama ilçesi ya da şehri için kurumdan gelen güncel bir durum bilgimiz yok. Yoktur demiyoruz, doğrulayamadığımızı söylüyoruz, ve bu ikisi aynı şey değil. Bir listede olmamak zaten bir koruma da olmazdı.
• Beş ilçenin hiçbirinin şerif ofisine ya da polis teşkilatına ait sayfa okunamadı. Her biri için erişim engeliyle karşılaşıldı.
• Parmak izi ve DNA maddesinin bir inceleme, düzeltme ya da silme usulü öngörüp öngörmediği doğrulanamadı. Madde bunu düzenlemiyor; başka bir yerde düzenlenip düzenlenmediğini araştırma belirleyemedi. Yoktur demiyoruz.
• 2013 tedbir kararının bugüne kadar değiştirilip değiştirilmediği, kaldırılıp kaldırılmadığı ya da uygulanıp uygulanmadığı araştırılmadı. Dosya kapatılmış görünüyor ama karar sonrası bir talep aranmadı, ve aranmamış olması olmadığı anlamına gelmiyor.
• Göçmenlik hukuku alanında ücretsiz ya da düşük ücretli hizmet veren hiçbir kuruluş adı yazmıyoruz, çünkü bu turda hiçbiri araştırılmadı. Yoktur demiyoruz, araştırma bakmadı diyoruz. Aramaya eyalet barosunun avukat yönlendirme hizmetinden başlayabilirsiniz, ve yerel bir kütüphanede ücretsiz hukuk danışma saatleri yürüten bir gönüllü avukat programı bulunduğu bu turda görüldü; o programın göçmenlik soruları alıp almadığı doğrulanmadı.

Ve bir kapı, prosedür ipucu olarak değil avukat uyarısıyla

Kanun kitabında bir madde daha var ve doğrudan günlük hayata değiyor. Metin, plaka başvurusu ya da yenilemesini, ehliyet ya da sürücü olmayan kimlik kartı başvurusu ya da yenilemesini, işletme ruhsatı ve meslek ruhsatı başvurularını bir kamu kayıt işlemi sayıyor, bu işlemlere girenlerden yurttaşlık ya da yasal bulunuş göstermelerini istiyor, ve yasal bulunuşun federal doğrulama sistemiyle teyit edilebileceğini yazıyor. Aynı maddenin içinde evlilik ruhsatı başvurusu ve konut ile taşınmaz mülkiyetine ilişkin işlemler, emlak vergisi ödemesi dahil, kapsam dışında sayılıyor. İhlali ağır suç olarak düzenlenmiş.

• Bir alıntılama tuzağı, ve kapatıyoruz: o istisna cümlesi hâlâ evlilik ruhsatı başvurusu diyor. Ama Alabama'da evlilik ruhsatı diye bir belge 2019'dan beri yok; madde ilgadan eski ve lafzı o eski belgeyi anıyor. Sonucu değiştirmiyor, ama okur olmayan bir ruhsatı aramaya çıkmasın diye bunu aynı nefeste söylüyoruz. Bugünkü evlilik usulünü evlilik bölümünde yazdık.
• Bu maddenin bugün nasıl uygulandığı doğrulanmadı. Mahkeme kararında kalıcı olarak durdurulan hükümler arasında bu madde geçmiyor; ama bugün fiilen nasıl işletildiğini araştırma belirleyemedi ve biz ne yürürlükte ne kalktı diye nitelemiyoruz. Bu yüzden burada bir prosedür ipucu vermiyoruz. Gişede ne olacağına dair bir tahmin de yapmıyoruz.
• Buna karşılık mahkeme kararından bağımsız olarak kesin olan bir şey var ve okurun kapıda karşılaşacağı şart o: ehliyet ve kimlik kartı veren kurum, kendi yayımladığı sürücü el kitabında yasal bulunuş kanıtı istediğini yazıyor. Bu bir mahkeme sorusu değil, bir belge listesi; ayrıntısı ehliyet bölümünde.
• Ve buradan çıkan tek doğru talimat şu: statünüzle ilgili bir belirsizlik varken bu kapılardan birine başvurmadan önce bir göçmenlik avukatına danışın. Bu sayfa size hangi formu dolduracağınızı söylemiyor; size bu kapının hukuki bir kapı olduğunu söylüyor.

Seçmen kaydı: kural net

• Şart vatandaşlık. Federal ve eyalet seçimlerinde oy kullanmak ve seçmen kaydı yapmak ABD vatandaşlarına ait. Green card sahibi, çalışma izni olan, öğrenci ya da sığınma başvurusu bekleyen kişi kayıt olamaz.
• Göçmenlik sonucu ağır. Vatandaş olmadan kayıt olmak ya da oy kullanmak, uygunluğu ve iyi ahlak şartını değerlendiren memur önünde doğrudan bir sorun; politika el kitabı bu konuyu ayrı bir bölümde işliyor. Bir vatandaşlık ya da green card başvurusunun bu yüzden düşmesi teorik bir risk değil.
• Formlardaki kutuyu okuyun. Bir ehliyet, kimlik kartı ya da kamu hizmeti başvurusunda seçmen kaydı bölümü varsa, o bölümün imzası çoğu eyalette vatandaş olduğunuza dair yeminli bir beyan sayılıyor. Alabama'da ehliyet başvurusunun seçmen kaydıyla nasıl bağlandığını bu turda resmî kaynaktan doğrulayamadık; gişede önünüze konan formun her bölümünü okuyun, anlamadığınız bir bölümü imzalamayın, vatandaşlık sorusuna vatandaş değilseniz evet demeyin. Emin değilseniz memura durumunuzu söyleyip o bölümü doldurmanız gerekip gerekmediğini sorun ve cevabı bekleyin.
• Bu eyalette bu uyarının ayrıca bir ağırlığı var: kamu yardımı başvurularında kanun, ABD vatandaşlarından da vatandaş olduklarına dair bir beyan imzalamalarını istiyor. Yani önünüze konan beyan formu her zaman seçmen formu değil; hangisini imzaladığınızı okuyun. Ayrıntısı kamu yardımları bölümünde.
• Kapı kapı ya da etkinliklerde gönüllülerin uzattığı seçmen kayıt formlarını doldurmayın. Bir kampanya çalışanı sorun olmayacağını söylese de doldurmayın.

Jüri çağrısı: ne biliyoruz, ne bilmiyoruz

• Bilmediğimizi söylüyoruz: Alabama'nın jüri ana listesinin hangi kamu kayıtlarından kurulduğunu doğrulayamadık. Bazı eyaletlerde ehliyet havuzu jüri listesine giriyor ve yasal statüdeki bir yabancıya çağrı gelebiliyor; Alabama'da bunun böyle olup olmadığını bilmiyoruz.
• Çağrı gelirse ne yapılır: mektubu görmezden gelmeyin, atmayın. Mektubun üstünde yazan mahkemenin jüri bürosunu en kısa sürede arayın ya da mektuptaki talimata göre çevrimiçi cevap verin, ve jüri şartlarını taşımadığınızı bildirin. Süreç ilçeden ilçeye değişiyor, o yüzden genel bir numara değil mektubunuzdaki numarayı kullanın.
• Çağrı bir hata değil: listeler kamu kayıtlarından kuruluyor ve adınızın listeye düşmesi hakkınızda bir işlem başlatıldığı anlamına gelmiyor. Panik yapmanız gereken bir şey değil; cevapsız bırakmanız gereken bir şey de değil.
• Jüride görev şartları eyaletten eyalete gerçekten değişiyor. Alabama'nın bu konudaki metnini bu turda okumadık, o yüzden ne ehil olduğunuzu ne olmadığınızı yazıyoruz. Mahkemeye sorun ve cevabı yazılı isteyin.

Yeni vatandaş olduysanız: artık kayıt olabilirsiniz. Kayıt şartlarını ve yollarını eyalet seçim idaresinin kendi sayfasından teyit edin ve güncel formu oradan alın.

Kabul noktası ile ajans iki ayrı şey

Okurların en çok karıştırdığı ayrım bu. Kabul noktası bir postane, ilçe adliyesindeki bir kâtiplik, bir kütüphane ya da bir üniversite gişesi olabiliyor ve normal ya da hızlandırılmış başvuruyu alıp gönderiyor. Pasaport ajansı ise acil seyahat için, randevuyla çalışan ve tamamen ayrı bir ağ. Alabama'ya en yakın pasaport ajansını bu turda doğrulayamadık ve bir ajans adı, şehri ya da mesafesi yazmıyoruz; güncel listeyi ve randevu kurallarını federal kurumun kendi sitesinden alın.

Aramayı posta koduyla yapın, şehir adıyla değil

• Sebebi ölçüldü: federal dosyada bir kabul noktası, bir şehrin adını taşıyor ve fiilen o şehrin içinde, ama dosyada başka bir şehrin posta adıyla listelenmiş. Bu, federal bir konum servisiyle tek bir sorguda doğrulandı.
• Pratik sonucu: kendi şehrinizin adını yazarak arayan kişi, kendi şehrinin içindeki ve kendi şehrinin adını taşıyan bir noktayı kaçırabiliyor. Posta kodu bu hatayı ortadan kaldırıyor.
• Bir de ters yön var: bir noktanın posta adresinde büyük bir şehrin adı yazması, o noktanın o şehirde olduğu anlamına gelmiyor. Bu eyalette zarf, yetkiyi de konumu da göstermiyor.

Saatleri ve ödeme kuralını kurumdan alın

• Federal dosya saatleri bir kodla veriyor ve kurumun kendi kuralını eksik gösterebiliyor. Bu turda ölçülen iki örnekte de kurumun kendi sayfası dosyadan daha ayrıntılı ve daha kısıtlayıcıydı: biri haftanın bazı günlerini yalnız randevuyla, bazı günlerini sırayla çalıştırıyor; diğeri yalnız randevuyla çalışıyor ve her başvuran için ayrı randevu istiyor.
• Ödeme tuzağı gerçek para kaybettiriyor. Bu turda okunan bir ilçe gişesi, federal pasaport ücretinin banka ya da kredi kartıyla ödenemeyeceğini, yalnız çek ya da havale talimatıyla ödenebileceğini yazıyor; kendi işlem ücretini ise çek, havale talimatı ya da nakit kabul ediyor. Yani aynı gişede iki ayrı ödeme yapıyorsunuz ve ikisinin kabul ettiği ödeme biçimi aynı olmayabiliyor. Gitmeden önce hangi ödeme biçiminin kabul edildiğini sorun.
• Ücret rakamlarını buraya yazmıyoruz, çünkü hem federal ücret hem yerel işlem ücreti değişiyor; ikisini de gideceğiniz kurumun kendi sayfasından okuyun.
• Dil: bu turda okunan kabul noktalarından birinin kendi yardım notları İspanyolca da yayımlanıyor. Hiçbirinde Türkçe materyal bulunamadı. Yoktur demiyoruz; araştırma bulamadı diyoruz.

Başvuruya giderken

• İlk pasaport şahsen alınıyor. Form DS-11 doldurulur ama imzalanmaz, imza görevlinin önünde atılır. Vatandaşlık belgesinin aslı götürülür ve işlem sırasında teslim edilir; belge pasaportla birlikte geri gelir.
• Kimlik ve fotokopi: fotoğraflı kimliğinizin aslı ve fotokopisi isteniyor. Bazı kabul noktaları fotoğraf, fotokopi ve posta hizmetini yerinde veriyor; gideceğiniz noktanın bunu yapıp yapmadığını önceden sorun.
• Çocuk başvurusunda iki ebeveynin de bulunması ya da kurumun istediği onay belgesi gerekiyor. Çocuğun doğum belgesini nereden alacağınızı doğum belgesi bölümünde yazdık.
• Türkiye'ye gidecekseniz ABD vatandaşlığınızı Türkiye nüfusuna bildirmeyi ve çifte vatandaşlıkta hangi pasaportla giriş yapacağınızı önceden netleştirin; işlem konsolosluk üzerinden yürüyor.

Eyalet parkları: ücret kişiye bakıyor, plakaya değil

Parkları işleten kurum Alabama Department of Conservation and Natural Resources, sistemi Alabama State Parks adıyla yürütüyor. Aşağıdaki tarifeler, her parkın kendi ücret sayfasından 10 Ekim 2026'da okundu.

• Beş kişilik aile beş giriş ödüyor. Bu seride bazı eyaletlerde araç başına tek ücret vardı; burada yok. Kalabalık bir hane için bütçe farkı gerçek.
• Çocuk tarifesi her parkta aynı değil: dördü çocuk için 2 $ alırken biri 3 $ alıyor. Küçük bir fark ama parkı seçerken bilinmesi iyi.
• Yıllık kart yalnız satıldığı parkta geçiyor. İki parkın kendi cümleleri bunu açıkça yazıyor. Yani 180 $ lık kartı bir parktan alıp başka bir parka giden kişi ikinci kez ödüyor. Bu bölümdeki en pahalı yanlış anlama bu, ve bu yüzden Alabama eyalet parkları yıllık kartı diye bir cümle hiçbir yerde kurulmuyor.
• Kartlar satın alma gününden itibaren 12 ay geçerli, takvim yılı değil. İki park bunu örnekle açıklıyor.
• Bir sayı çelişkisi kayda geçiyor, çözmüyoruz: kurumun bir sayfası sistemde 21 park olduğunu yazıyor, kendi park menüsü ise 22 kayıt listeliyor. İki resmî sayfa iki ayrı sayı veriyor.
• Yukarıdaki beş park dışındaki parkların ücretlerini yazmıyoruz, çünkü bu turda yalnız bu beşinin ücret sayfası okundu. Gideceğiniz parkın tarifesini kendi sayfasından okuyun.

Ücretsiz giriş: kimler, ve kimler değil

• Kurumun yayımladığı tek genel ücretsiz giriş yolunun adı var: Parks for Patriots. Kurumun kendi cümlesiyle, giriş ya da günlük kullanım ücreti alan parklarda gazilere ve muvazzaf askerî personele ücretsiz giriş veriliyor; kapıda talep ediliyor ve kimlik ya da belge istenebiliyor.
• İki sınırı dürüstçe yazıyoruz. Kurumun lafzı giriş ya da günlük kullanım ücreti alan parklar diyor, yani bu bir giriş muafiyeti; kamp ya da konaklama muafiyeti değil. Ve bir parkın kendi sayfası muafiyetin bakmakla yükümlü olunan kişilere uzanmadığını ekliyor; bu sınır yalnız bir parkın sayfasında bulundu, sistem geneli kuralı olarak yazmıyoruz.
• Ve asıl söylenmesi gereken: bu hak ABD askerlik hizmetine bağlı. Yeni gelmiş bir Türk ailesinin kullanabileceği bir kalem değil ve bu sayfa boş bir umut vermiyor. Burada yazılmasının sebebi, kurumun genel kapı için yayımladığı tek ücretsiz giriş yolu olması.

Federal alanlar: yedi birimin altısı ücretsiz

Bu dosyadaki en güçlü ücretsiz bulgu ve federal tarafta. Aşağıdakilerin her biri, kendi birim sayfasından okundu.

• Ücret alan birimde okunması gereken cümle şu: birimin kendi ifadesiyle giriş kartı yalnız bir park alanı için gerekiyor. Yani bir aile, korunan alanın geri kalanını ücret ödemeden gezebiliyor. Bu birime giriş 15 $ diye yazmayın, çünkü doğru değil.
• O tek noktada tarife: standart kart 15,00 $, o parka özel yıllık kart 35,00 $. 15 $ lık ücret tek bir özel araçtaki herkesi bir gün için kapsıyor, yani burada ücret araç başına, eyalet parklarının tersine. Motosiklet de 15 $. 16 yaşın altındaki çocuklar yaya ya da bisikletli girişte kart gerektirmiyor.
• Ödeme uyarısı gerçek para kaybettiriyor: birimin kendi notu çek kabul edilmediğini, yalnız nakit ve kart geçtiğini, ve 20 $ tan büyük banknot kabul edilmediğini yazıyor. Ücret kulübesi yalnız yoğun mevsimlerde görevli; makbuzu ön camın üstüne yüzü yukarı bakacak şekilde koyuyorsunuz. Elinde 50 $ lık banknotla gelen kişi giremiyor. Makineden alınan yıllık kart ise ziyaretçi merkezinden teslim alınıyor ve o merkez pazartesileri kapalı.
• Federal ücretsiz giriş günleri: bu sayfanın yayımlandığı tarihten sonra 2026'da kalan iki gün 27 Ekim 2026 ve 11 Kasım 2026. Kurumun kendi niteliğiyle ücretsiz giriş ABD vatandaşları ve sakinleri için ve bu günlerde bile zamanlı giriş gibi başka ücretler uygulanabiliyor. 2027 listesi farklı olacak, bir yılı dondurmayın.
• Ve bir dürüstlük notu: Alabama'da yedi federal birimin altısı zaten her gün ücretsiz olduğu için, ücretsiz giriş günü bu eyalette yalnız o tek ücretli noktada bir şey değiştiriyor.

Kütüphaneden ödünç alınan park kartı: araştırma bulamadı

Bu seride iki eyalette, halk kütüphanesi kartıyla ödünç alınabilen bir eyalet parkı geçişi vardı ve çok işe yarıyordu. Alabama'da araştırma bir karşılığını bulamadı. Parkları işleten kurumun sayfalarında kütüphane kartından ya da ödünç verilen bir günlük geçişten hiç söz edilmiyor; okunan kütüphane sistemlerinin hizmet listelerinde de bir park ya da müze kartı geçmiyor.

Ama bunu Alabama'da yoktur diye yazmıyoruz: yalnız beş sistemin kamuya açık sayfaları okundu, hiçbirinin kataloğu aranmadı, ve eyalet kütüphane hizmetinin kendi sitesine bu turda hiç bağlanılamadı. Doğru talimat şu: kendi şubenize sorun.

Kütüphane kartının bu eyalette gerçekten yaradığı şeyler ise doğrulandı: bir sistem kendini bütün ilçeye hizmet veren bir sistem olarak tanımlıyor, yani kart şehirle değil ilçeyle sınırlı; bir başka sistem alet, mutfak gereci, oyun, öğrenme kutusu ve açık hava etkinlik kutuları ödünç veren bir koleksiyon yürütüyor, ki iki valizle gelmiş bir aile için bu ilk pikniği ya da ilk tamiri en ucuza çıkaran yol. Kart şartlarını aşağıdaki bölümde yazdık.

Ad tuzağı: adını taşıdığı kasabada olmayan parklar

Bu seride genelde tuzak tek yönlüydü. Alabama'da iki yönlü işliyor: beş parkın üçü adının çağrıştırdığı şehirde değil, ikisi ise gerçekten orada ve onları düzeltmeye çalışmamak gerekiyor.

Her sayfaya yazılacak cümle şu: bu eyalette adını bölgenizden alan park genelde komşu kasabada. Yola çıkmadan adresi kontrol edin. Ve mesafe rakamı aramayın: bu turda hiçbiri ölçülmedi, biz de hiçbir mesafe ya da sürüş süresi yazmıyoruz.

Dil: kurumun kendi uyarısı, ve kendi kapısı

• Parkları işleten kurum bir dil yardımı sayfası yayımlıyor ve İngilizce bilmeyen ziyaretçiyi, ihtiyacını kendi dilinde yazarak bir e-posta adresine bildirmeye çağırıyor: [email protected]. Duyuru sayfada Korece, Vietnamca ve İspanyolca yer alıyor ve devamında diğer diller için bu adrese yazın deniyor. Türkçe bulunamadı, yani Türkçe konuşan okurun yolu o toplu adres.
• Ve aynı sayfa kurumun kendi çeviri uyarısını taşıyor, ki bu uyarı yazılmak zorunda: sitedeki çeviriler otomatik ve bilgisayarlı bir süreçle üretiliyor, yalnızca bir yaklaşıklık sayılıyor, ve kurumun kendi ifadesiyle bazı durumlarda yanlış ya da rahatsız edici dil içerebiliyor. Yani eyaletin kendi sitesinin makine çevirisine güvenmemeniz gerektiğini size eyaletin kendisi söylüyor. Önemli bir şeyi makine çevirisinden okumayın; o adrese yazın ya da telefon edin.

Hava: bu eyalette gezi planı aynı zamanda güvenlik planı

Bu bölümü süs olarak değil planlama kalemi olarak yazıyoruz, ve kurumların kendi dilini kullanıyoruz.

• İki mevsim var ve ikincisini yeni gelen bilmiyor. Hava kurumunun kendi cümlesi, eyalette iki ayrı şiddetli hava mevsimi olduğunu, asıl mevsimin mart ile mayıs arası, ikincil mevsimin ise kasım başından aralık ortasına kadar sürdüğünü yazıyor. Eylülde gelip bahar diye duymuş bir okur kasıma hazırlıksız giriyor.
• Kurumun büyük harfle yazdığı uyarı: KNOW WHERE YOU LIVE, yani nerede yaşadığınızı bilin. Sebebi bürokratik değil: uyarılar ilçe bazında veriliyor, ve üç haftadır burada olan bir kişi hangi ilçede olduğunu bilmeyebiliyor. Bu eyalette hangi ilçedeyim sorusu, uyarının size ait olup olmadığını anlamanın yolu. Nasıl öğreneceğinizi yerel hizmetler bölümünde yazdık.
• İki İngilizce kelimeyi karıştırmayın, çünkü ikisi aynı şey değil. Kurumun kendi tanımıyla watch, koşulların oluşmaya elverişli olduğu anlamına geliyor; warning ise tespit edildiği ve derhal sığınılması gerektiği anlamına geliyor. Açık hava planı için kurumun kendi tavsiyesi şu: ihtimal varsa planı sınırlayın ya da erken bitirin, sağlam bir sığınağa yakın durun.
• Dışarıda yakalanırsanız: kurumun kendi kuralları arasında üst geçit altına sığınmayın uyarısı var; kapalı alanda ise en alt kattaki penceresiz küçük bir iç mekân, kapılar kapalı, ve bisiklet ya da motosiklet kaskı öneriliyor. Yine kurumun kendi cümlesi: pencereleri açıp kapatmakla vakit kaybetmeyin, bu yapıyı korumaz.
• Uyarı sistemi: eyaletin bildirim sistemine kaydolabilirsiniz. Sistemin hortum uyarılarını taşıyıp taşımadığı ve hangi dillerde mesaj gönderdiği doğrulanmadı, o yüzden bir kapsam iddiası kurmuyoruz; kaydolun ve kapsamı kurumun kendi sayfasından okuyun.
• Yola çıkmadan tesisin kendi sayfasına bakın. Bu bir tavsiye değil ölçüm: araştırma gününde üç ayrı yerleşimdeki üç kurum aynı gün hava yüzünden kapandı (bir üniversite müzesi, bir botanik bahçesinin kelebek evi ve bir şehir pazarı), ve iki gün önce bir kasırga iki kıyı parkını kapatmıştı. Bu eyalette bir hafta sonu planı, bir hava kontrolü olmadan tamamlanmıyor.

Bu bölümde yazmadıklarımız

• Yukarıdaki beş park dışındaki eyalet parklarının hiçbir ücreti. Okunmadılar.
• Herhangi bir eyalet parkında ikamete ya da plakaya bağlı bir fark olduğu. Okunan beş sayfanın hiçbirinde yok; ama sistemin tamamı okunmadığı için hiçbir yerde yoktur da demiyoruz.
• Hiçbir mesafe ve sürüş süresi, çünkü bu turda hiçbiri kaynaktan gelmedi.
• Hortum riskiyle ilgili hiçbir sayısal oran. Prefabrik ve mobil evler için kurumların nitel uyarısı gerçek ve şiddetli hava bölümünde yazıldı, ama bir kat sayısı ya da yüzde yazmıyoruz, çünkü hiçbir kurumun sayfasından doğrulanamadı.
• Bir ulusal orman alanının hiçbir tesisi ve ücreti, çünkü kurumun sitesine bu turda hiç erişilemedi. Bir şehir sayfasının başka bir kurumun tesisini tarif etmesi birinci el kaynak sayılmıyor.

Gerçekten ücretsiz olan kalemler

• Federal park birimleri. Eyaletteki yedi birimin altısı giriş ücreti almıyor ve bunlar bir aile için en kapsamlı ücretsiz kalem. Listeyi yukarıdaki bölümde verdik. Türkçe konuşan bir aile için ayrıca avantajı şu: bu birimlerin çoğu açık havada ve tarih anlatıyor, yani biletsiz ve güçlü İngilizce gerektirmeyen bir gün çıkarıyor.
• Bir üniversite sanat müzesi herkese ücretsiz, ve bunu kendi ana sayfasında bir cümleyle yazıyor: genel giriş ve bütün programlar herkes için ücretsiz. Bu, bu dosyadaki en güçlü ücretsiz kültür kalemi. Ama ziyaret saatleri bu turda okunamadı (sayfası parola korumalıydı), o yüzden saat yazmıyoruz; gitmeden önce arayın.
• Bir üniversite arboretumu ücretsiz ve kendi sayfasına göre her gün gün doğumundan gün batımına açık; hafta sonu ve tatillerde kampüs otopark kartı istenmiyor. Alan büyüklüğü için bir rakam yazmıyoruz, çünkü üniversitenin kendi üç sayfası üç farklı dönüm sayısı veriyor; çelişkiyi kaydediyoruz, çözmüyoruz.
• Kapsayıcı oyun alanları: beş yerleşimin ikisinde özel olarak tasarlanmış, engelli çocukların da kullanabildiği oyun alanları var. Birinin ücretsiz olduğu şehrin kendi cümlesiyle yazılı (tuvalet, aile tuvaleti, şarj noktası ve su oyun alanıyla birlikte). Diğerinin ücret durumu okunmadı, o yüzden ücretsiz demiyoruz; birinin cevabını diğerine kopyalamıyoruz.
• Yıl boyu açık bir cumartesi pazarı. Bir şehrin kendi sayfası, haftalık üretici pazarının her cumartesi 07.00-12.00 arası, yıl boyunca kurulduğunu yazıyor. Pazarda gezmek ücretsiz ve İngilizce gerektirmiyor; küçük çocuklu bir aile için en ucuz haftalık çıkış bu. Ama şiddetli hava beklendiğinde iptal ediliyor ve bu turda bir kez iptal edildiği görüldü; gitmeden şehrin duyurularına bakın.
• Şehirlerin kendi ücretsiz etkinlikleri. Bir şehrin parklar ve rekreasyon birimi kendi takviminde ücretsiz etkinlikler yayımlıyor: aileye açık bir cadılar bayramı etkinliği ve bütün seviyelere açık ücretsiz spor günleri gibi. Bu eyalette yapısal kural şu: pahalı olanlar özel kuruluşlar, ücretsiz olanlar şehrin kendisi. Büyük bir bilet bütçesi olmayan aileye verilecek doğru adres bir indirim kodu değil, şehrin kendi etkinlik takvimi.
• Kütüphane kartı ve arkasındaki her şey. Bu turda okunan üç sistemin hiçbirinin yayımlanmış kart şartlarında Sosyal Güvenlik numarası geçmiyor; istenenler fotoğraflı kimlik ve ikamet kanıtı. Ama şartlar birbirinin aynı değil: bir sistemde kart ilçe sakinlerine ücretsiz, bir diğerinde şehirde oturan, çalışan ya da okuyan herkese, bir üçüncüsünde ise sayılan üç yükseköğretim kurumundan birinin öğrenci kimliği tek başına yeterli. Aynı sistemde geçici bir adreste kalanlar için kurumdan alınacak imzalı bir mektupla verilen ayrı bir kart da var. Neyin ikamet kanıtı sayıldığı her yerde yayımlanmıyor; şubenize telefon edin ve ne götüreceğinizi sorun.

Müze indiriminin altındaki statü sorusu

Bu bölümün en dikkatli yazılması gereken yeri burası ve olduğu gibi yazıyoruz.

• Yapı şu: eyaletin büyük müzelerinin birkaçı, ulusal bir indirim şemasına katılıyor ve indirimi bir gıda yardımı kartı gösterilmesine bağlıyor. Kart ve fotoğraflı kimlikle, indirim gişede, yerinde alınıyor.
• Ama şartlar müzeden müzeye değişiyor ve genelleme yapılamıyor. Bu turda okunan örneklerde: bir büyük müzede ve bir botanik bahçesinde dört kişiye kadar kişi başı 3 $; bir sanat müzesinde dört kişiye kadar kişi başı 5 $ ve müzenin kendi notuyla özel etkinliklere uygulanmıyor; bir üniversite doğa tarihi müzesinde ise indirim değil ücretsiz giriş. Aynı şemanın adı aynı, karşılığı farklı.
• Ve söylenmesi gereken cümle: o gıda yardımı programına uygunluk göçmenlik durumuna bağlı. Yani okurun bu indirimi alabilir miyim sorusu, gişede karşılaşacağı bir fiyat sorusu değil, altında bir statü sorusu. Bunu gişede öğrenmek yerine önceden bilmek daha iyi.
• Bu sayfa kimseye bir yardım programına kaydolmasını önermiyor. Bir yardım başvurusunun göçmenlik tarafındaki sonuçları ayrı bir konu ve onu kamu yardımları bölümünde anlattık. Burada yalnız indirimin neye bağlandığını yazıyoruz.
• Bir de askerî ailelere açık ayrı bir ulusal program bazı müzelerde ücretsiz giriş veriyor. Bu da ABD askerlik hizmetine bağlı bir kalem.

Kart getirin, nakit yetmiyor

Bu, yeni gelen için somut bir engel ve bir şehirde iki kez karşımıza çıktı: iki büyük tesis kendi sayfalarında nakit kabul etmeyen tesis olduklarını yazıyor. Henüz banka hesabı açmamış bir aile nakitle bilet alamıyor. Buna karşılık eyalet parklarının kapılarında nakit geçiyor, ve bir federal birimde yalnız nakit ve kart geçiyor ama 20 $ tan büyük banknot kabul edilmiyor. Yani ödeme kuralı tesisten tesise değişiyor; gitmeden önce hangi ödemeyi kabul ettiklerini sorun.

Eski rehberlerin yanlış yazdığı iki kalem

• Bir şehrin çocuk müzesi kapandı. Kurumun kendi cümlesiyle, kırk yılın ardından 1 Ağustos 2026'dan sonra halka kapatıldı, ve 2027 sonunda başka bir adla, başka bir merkezin içinde yeniden açılması planlanıyor. Bu bir plan, kesin bir tarih değil ve biz bir açılış tarihi vaat etmiyoruz. Ama şunu yazıyoruz: bütün eski gezi rehberleri ve forum yazıları o müzeyi hâlâ listeliyor, ve bu araştırmadan dokuz hafta önce kapandı. Sonucu da yazıyoruz: o şehirde yağmurlu bir gün için dürüst cevap artık bir çocuk müzesi değil, bir doğa tarihi müzesi ya da bir halk kütüphanesi.
• Bir ulaşım müzesinin alan adı artık bir üniversite müze sisteminin adresine yönleniyor. Yani kurumun işletmesi değişmiş olabilir. Güncel işletmecisini, saatlerini ve ücretini bu turda okuyamadık; hiçbir saat ve fiyat yazmıyoruz. Gitmeden önce arayın.

Mevsim ve takvim: bu eyalette iki sürpriz

• Futbol takvimi bir müzeyi kapatıyor. Bir üniversite müzesi, kendi açılış saatleri satırında üniversitenin iç saha futbol maçı günlerinde kapalı olduğunu yazıyor. Sonbaharda bir cumartesi müze sabahı planlıyorsanız önce fikstüre bakın. Bu seride başka hiçbir eyalette böyle bir kapanma kuralı görülmedi.
• Mevsimlik saat değişiklikleri gerçek. Büyük tesislerden biri 1 Kasım 2026'dan itibaren kış saatlerine geçiyor ve gün içindeki penceresi kısalıyor; bir botanik bahçesinin mevsimlik bölümü ekim ortasında sezonunu kapattı. Yaz sayfasına bakarak kasımda yola çıkmayın.
• Açık uçlu kapanmalar da var: bir arkeoloji parkının kuzey yarısı ayrıca bir duyuru yapılana kadar kapalı ve kamp alanının duş binası 1 Aralık 2026 ile 1 Mart 2027 arasında kapanıyor; o dönemde çadırla kamp yapılamıyor. Gitmeden parkın kendi duyurusuna bakın.

Bu listede olmayanlar, ve neden olmadıkları

• Bir büyük şehirdeki botanik bahçesi, sanat müzesi, bilim merkezi ve birkaç büyük park için hiçbir bilgi yazmıyoruz; hiçbirinin sitesine bu turda erişilemedi. Ücretsiz olup olmadıkları bile doğrulanmadı.
• İki çocuk müzesinin ücretleri için rakam yazmıyoruz: biri sitesinin yapım aşamasında olduğunu yazıp telefon numarası veriyor, diğerinin sitesi bir bot duvarının arkasında.
• Bir üniversite müzesinin giriş ücreti kendi sayfasında yazmıyor; biz de yazmıyoruz.
• Bir ilçe parklar idaresinin hiçbir tesisi için ücret yazmıyoruz, çünkü idarenin kendi sayfası hiçbirini fiyatlamıyor. Fiyat yazmaması ücretsiz demesi değil.
• Hiçbir ibadethane adı ve 2026 faaliyeti kendi sitesinden doğrulanmamış hiçbir dernek ya da kültür merkezi adı yazmıyoruz.
• Hiçbir mesafe ve sürüş süresi, çünkü bu turda hiçbiri kaynaktan gelmedi.

Ataşelikler aynı binada, ve bu bir fark

Bu seride bir önceki turda ataşelikler Başkonsolosluktan farklı bir binadaydı ve sayfa okuru iki ayrı adrese iki ayrı randevu almaya yönlendiriyordu. Houston'da durum farklı: üç ataşelik de Başkonsolosluğun adresini yayımlıyor.

Yani çocuğunuzun denklik işi ile konsolosluk işini aynı binada görebiliyorsunuz. Ama randevular ayrı; aynı güne sığıp sığmadığını baştan hesaplayın, çünkü genel işlem penceresi yalnız sabah.

Görev bölgesi: sekiz eyalet, bir temsilcilik

Başkonsolosluğun kendi listesine göre görev bölgesi şu eyaletleri kapsıyor: Alabama, Arkansas, Louisiana, Mississippi, New Mexico, Oklahoma, Tennessee ve Texas. Misyonun iki sayfası listeyi farklı sırayla basıyor ama içerik aynı; bu bir sıralama farkı, çelişki değil.

Ve bir şeyi açıkça söylüyoruz: Alabama'da oturan herkes için en yakın Türk makamı başka bir eyalette. Hiçbir mesafe ya da sürüş süresi rakamı yazmıyoruz, çünkü bu turda hiçbiri kaynaktan gelmedi. Şu kadarını söyleyebiliriz: Houston Alabama'nın batısında ve yolculuk beş yerleşimin hepsinden eyalet dışına çıkıyor; kuzeyden, merkezden ve doğudan yapılacak yolculuklar aynı yolculuk değil, planınızı kendi şehrinize göre kurun.

Hangi işler buradan yürüyor

Misyonun kendi başvuru menüsündeki işlem başlıkları, pratikte neyin buradan yürüdüğünü gösteriyor:

• Doğum bildirimi ve nüfus kayıt işlemleri
• Evlilik bildirimi
• Pasaport işlemleri
• Askerlik işlemleri
• Noterlik işlemleri, vekâletname ve imza tasdiki
• Türk vatandaşlığı işlemleri
• Tereke işlemleri
• Eğitim ve vize başlıkları, bilgi talebi ve randevu işlemleri

Randevu alma, sorgulama ve iptal misyonun kendi menüsünden yapılıyor ve menü ikiye ayrılmış: Türk vatandaşları için konsolosluk işlemleri ve yabancılar için vize ön başvurusu.

Belge listesini bu sayfaya yazmıyoruz. Her işlemin kendi harcı ve kendi belge listesi var ve hangi işlemin neyi gerektirdiğini bu turda tek tek doğrulayamadık. Yanlış belgeyle başka bir eyalete gitmek bu sayfanın size verebileceği en pahalı tavsiye olur; listeyi randevu menüsünden ve çağrı merkezinden teyit edin.

Ve bu eyalette bir noter tuzağı var, mutlaka okuyun

Alabama'da evlilik ruhsatı diye bir belge yok; evlilik, bir Alabama noteri huzurunda imzalanan bir formun veraset mahkemesine teslim edilmesiyle kuruluyor. Ve bu formun konsoloslukta tasdik edilmesi kabul edilmiyor: istenen imza, Alabama tarafından görevlendirilmiş bir noterin imzası. Yani Houston'a gidip bu formu orada imzalatmayı planlamayın. Usulün tamamını evlilik bölümünde yazdık; konsolosluk randevusu almadan önce o bölümü okuyun.

Yola çıkmadan önce denenecek üç yol

1. e-Devlet. Nüfus, adres ve bazı belge işlemleri uzaktan yapılabiliyor; hangi işlemin uzaktan görüldüğünü önce buradan kontrol edin.
2. Çağrı merkezi. Yedi gün yirmi dört saat açık, yani saat farkı sorunu burada yok ve hangi belgenin gerektiğini öğrenmek için en hızlı yol.
3. Kurye ya da posta. Bazı işlemler evrak gönderimiyle yürüyor. Hangisinin kabul edildiğini çağrı merkezine ya da temsilciliğe sorun, kendi başınıza evrak göndermeyin.

2026 kapanış günleri

Misyonun kendi iletişim sayfasında yayımlanan 2026 tatil listesinde bu sayfanın yayımlandığı tarihten sonra gelen günler var ve ikisi hemen önümüzde: 12 Ekim ve 29 Ekim. Listede ayrıca 11 Kasım, 26 Kasım, 24 Aralık ve 25 Aralık 2026 ile 1 Ocak ve 18 Ocak 2027 geçiyor. Liste yıllık, yani her yıl yeniden yayımlanıyor; randevu almadan önce güncel listeye bakın.

• Nereye sorulacak: konsolosluk çağrı merkezi +1 888 566 76 56, yedi gün yirmi dört saat; ya da Başkonsolosluğun santrali +1 346 439 65 60. Ücret, süre ve başvuru şartları için başka bir kaynağa değil buraya ve misyonun kendi duyurularına bakın.
• Çağrı merkezinin yirmi dört saat açık olması bu eyalette ayrıca işe yarıyor, çünkü Türkiye ile aradaki fark burada sekiz ya da dokuz saat ve mesai saatlerinin örtüştüğü pencere çok dar. Farkı saat farkı bölümünde yazdık.
• Neden internetteki rakamlara güvenmeyin: forumlarda ve özel danışmanlık sitelerinde dolaşan tutarlar genelde eski dönemlere ait. Bir dönemin tutarı başka bir dönem için geçerli değil ve ödeme yapıldıktan sonra geri dönüşü olmayan adımlar var.
• Yoklama ve adres kaydı: yurt dışında yaşayan vatandaşların kayıtlarının güncel olması işlemleri kolaylaştırıyor. Alabama adresinizin ve medeni halinizin nüfusta doğru görünüp görünmediğini kontrol edin; bunların bir kısmı e-Devlet üzerinden yapılabiliyor.
• ABD vatandaşı olduysanız: çifte vatandaşlarda askerlik tarafındaki işlemler için ABD vatandaşlığının Türkiye nüfusuna bildirilmiş olması genelde ön şart. O bildirimi konsolosluk bölümünde anlattık ve pasaport bölümünde hatırlattık.
• Belgeleriniz Alabama'dan çıkıyorsa: ABD'de düzenlenmiş bir belgeyi Türkiye'de kullanacaksanız tasdik gerekiyor. Sırası önemli: önce tasdik, sonra konsolosluk randevusu. Ve bu eyalette tasdik için belgenin Alabama görevlisinin ıslak imzasını ve kabartma ya da mürekkepli mührünü taşıması şart; sıradan bir fotokopi işe yaramıyor.
• Randevu penceresi dar: genel konsolosluk işlemleri için yayımlanan tek pencere sabah 09.00-12.30. Askerlik işini aynı güne başka bir işle birleştirmek istiyorsanız iki ayrı randevu almanız gerekebilir; çağrı merkezine bunu da sorun.

Makam ve iletişim

Makam ayrıca bir tasdik el kitabı, el kitabının İspanyolca sürümü ve doğru ilçe veraset hâkimini bulmak için bir kamu görevlisi veri tabanı yayımlıyor.

Apostil mi, tasdik mi: bir çatal var ve cevabı biz vermiyoruz

Makamın kendi cümlesi şunu söylüyor: belgenin kullanılacağı ülke Lahey Sözleşmesine taraf ise belgeye apostil ekleniyor; taraf değilse tasdik şerhi ekleniyor. Aynı cümle bir ayrıma da dikkat çekiyor: Lahey Konferansı üyesi olmak ile Sözleşmeye taraf olmak aynı şey değil.

• Makam, ülkelerin hangisine hangi işlemin uygulandığını gösteren bir liste yayımlıyor ve doğru adım o listeye bakmak.
• Bu turda o liste açılamadı, bu yüzden Türkiye için hangi işlemin uygulandığını bu sayfada iddia etmiyoruz. Makamın kendi ülke listesine bakın ya da telefonla sorun. Yanlış işlem istemek paketin geri dönmesi demek.

Belgenin taşıması gereken imza

• Apostil için: belge, görevdeki bir Alabama noterinin, bir ilçe veraset hâkiminin ya da eyaletin nüfus kayıtları müdürünün resmî imzasını ve mührünü taşımalı. Apostil istenen bütün doğum ve ölüm belgeleri, görevdeki eyalet nüfus kayıtları müdürünün imzasını taşımak zorunda.
• Tasdik şerhi için: görevdeki bir ilçe veraset hâkiminin, bir mahkeme kâtibinin ya da eyalet nüfus kayıtları müdürünün imzası ve mührü. Ve ek bir basamak var: noterden geçmiş her belge için, noterin görev yaptığı ilçenin veraset hâkimliğinden ayrıca bir ilçe tasdiki alınması gerekiyor. Yani bu yolda iki ayrı makam devreye giriyor.
• Belgenin fiziksel şartı: makamın kendi cümlesi, belgenin ıslak imza ve görevdeki bir Alabama kamu görevlisine ait kabartma ya da mürekkepli mühür taşımasını istiyor. Sıradan bir fotokopi bu şartı karşılamıyor.

Türk okurun paketini geri döndüren iki satır

1. Yabancı dildeki belgeler. Makamın cevabı birebir: yabancı dildeki bütün belgelere noter onaylı bir İngilizce çeviri eklenmek zorunda. Türkçe bir belgeyi çevirisiz göndermek paketi geri getirir.
2. Federal belgeler. Makamın cevabı yine birebir: hayır, federal belgeler eyalet düzeyinde tasdik edilmiyor, ve okur ABD Dışişleri Bakanlığının tasdik birimine yönlendiriliyor. Bu, pahalı ve çok yapılan bir hata: vatandaşlığa kabul belgesi Montgomery'e gitmiyor.

Okul belgeleri için ayrı bir kural

Makamın kendi cevabı: okul belgeleri de önce noterden geçmek zorunda. Bir okul görevlisinin imzası ve okul kayıt memurunun bastığı okul mührü kabul edilmiyor; belgenin apostil eklenmeden önce bir Alabama noteri tarafından onaylanması gerekiyor. Tasdik şerhi gerekiyorsa, belgenin ayrıca ilçe tasdikinden de geçmesi isteniyor. Diploma ve transkript gönderecek okur bunu baştan planlasın.

Gönderim ve dönüş

• Üçüncü bir kişiye gönderim mümkün: makamın cevabı, gönderen kişi adresi yazılmış ve ücreti ödenmiş bir kargo zarfı koyarsa belgelerin bir üçüncü kişiye yönlendirilebileceğini söylüyor.
• Ücreti ödenmiş dönüş zarfı yoksa belgeler gönderene normal posta ile geri gönderiliyor.
• Hangi belgeler tasdik ediliyor: makamın saydıkları arasında doğum belgeleri, evlilik belgeleri, medeni hâl belgeleri, şirket kuruluş belgeleri, şirket ana sözleşmeleri, birleşme belgeleri, vekâletnameler, diplomalar, okul transkriptleri, tapular ve eyalet soruşturma bürosundan alınan arka plan kayıtları var.

Sıralamayı bozmayın

1. Belgeyi alın. Bu eyalette doğum, ölüm ve evlilik kayıtları eyalet çapında tek bir kütükte tutuluyor ve kopyası herhangi bir ilçe sağlık müdürlüğünden alınabiliyor. Ayrıntısını doğum belgesi bölümünde yazdık.
2. Ama tezgâhta kolay olmak apostilde kolay olmak değil. Bu bölümün en önemli uyarısı bu: tezgâhtan alınan sıradan bir kopya, apostil için gereken imzayı taşımayabiliyor. Belgeyi isterken yurt dışında kullanılacağını ve apostil için gerektiğini söyleyin, ve doğum ya da ölüm belgesinde eyalet nüfus kayıtları müdürünün imzasını taşıdığından emin olun.
3. Gerekiyorsa çevirtin ve çeviriyi noterletin, çünkü yabancı dildeki belge için bu zorunlu.
4. Tasdiki en son alın. Tasdik edilmiş bir belgenin üstüne sonradan değişiklik yapılamıyor.

Ters yön: Türk belgesini ABD'de kullanmak

Göçmenlik dosyanız için ABD'de kullanacağınız Türk belgelerinde yön tersine işliyor: o belgeler Türkiye'de apostilleniyor ve ABD'de onaylı İngilizce çeviriyle sunuluyor. Bu adımı Alabama'daki hiçbir makam yapmıyor.

Fark kaç saat, ve ne zaman değişiyor

• Saat geri alınıyor: kasım ayının ilk pazarı saat 02.00'de. 2026 için bu tarih 1 Kasım 2026. Yani bu sayfanın yayımlandığı günlerde fark 8 saat, kasımın ilk haftasından sonra 9 saat. Türkiye saatini kaydırmadığı için değişimi tek taraflı yaşıyorsunuz.
• Saat ileri alınıyor: mart ayının ikinci pazarı saat 02.00'de.
• Eyaletin tamamı aynı dilimde, yani beş yerleşimin beşi de aynı saatte; kuzeyle güney arasında saat farkı yok. Bu, kurum saatlerini çevirmek zorunda kalmadığınız anlamına geliyor.
• Konsolosluk da aynı saat diliminde. Houston Başkonsolosluğu Merkezî saatte, yani yayımlanmış randevu ve telefon saatleri doğrudan sizin saatleriniz, çevirmeniz gerekmiyor. Ama pencerenin dar olduğunu unutmayın: genel işlemler için yayımlanan tek pencere sabah 09.00-12.30, ayrıntısı konsolosluk bölümünde.

Türkiye'yi aramanın pratik penceresi

• Ters yönde tuzak: Türkiye'deki bir banka, hastane ya da devlet dairesi hafta içi 09.00-17.00 çalışıyorsa, buradan arayabileceğiniz pencere sabahın çok erken saatlerinde açılıyor ve öğleden önce kapanıyor. Yazın Türkiye'de saat 17.00 olduğunda burada saat 09.00; yani bir mesai gününü Türkiye ile telefonla açıp sonra kendi işinize geçmek mümkün ama ters sırada.
• Çözüm iki kanal: e-Devlet ve yirmi dört saat açık konsolosluk çağrı merkezi. İkisi de saat farkını ortadan kaldırıyor.
• Türkiye'den sizi arayacaklara şunu söyleyin: orada akşam olan bir saat burada öğlen, orada gece yarısı olan bir saat burada öğleden sonra. Randevu ve aile görüşmelerini buna göre planlayın.

İstanbul uçuşu

• Kuzeydeki havalimanı: Huntsville International Airport, kodu HSV, işleten kurum Port of Huntsville. Havalimanının kendi cümlesi 18 şehre aktarmasız uçuş sunduğunu yazıyor ve saydığı noktaların hepsi ABD içi.
• Merkezdeki havalimanı: Birmingham-Shuttlesworth International Airport, kodu BHM, işleten kurum Birmingham Airport Authority. Havalimanının kendi cümlesi, havayollarının yolcuları ülke çapında 22 noktaya aktarmasız taşıdığını ve diğer noktalara tek aktarmayla ulaşıldığını yazıyor.
• Sonuç, dikkatli yazıyoruz: araştırma, Alabama'daki havalimanlarından İstanbul'a ya da herhangi bir yurt dışı noktasına aktarmasız tarifeli uçuş bulamadı. Dayanağımız iki havalimanının kendi aktarmasız nokta listeleri ve ikisinin de bu noktaları ülke içi diye tarif etmesi. Yoktur diye kesin yazmıyoruz; bilet ararken aktarmalı seçeneklere bakın ve güzergâhı taşıyıcının kendi sitesinden teyit edin.
• Ve bir ad tuzağı: iki havalimanının da adında International geçiyor, ama bu tarifeli yurt dışı yolcu uçuşu olduğu anlamına gelmiyor. Kuzeydeki havalimanı aynı zamanda büyük bir kargo ve intermodal merkezi; addaki kelime oradan da geliyor olabilir. Bilet ararken havalimanının adına değil uçuş listesine bakın.
• Bavul ve kimlik: uluslararası uçuşta kullanacağınız kimlik belgesi pasaport. Eyaletin verdiği kartların uçakta ve federal binalarda nerede geçtiğini ehliyet bölümünde yazdık.
• Hava: bu eyalette uçuş günü planı yaparken şiddetli havayı hesaba katın. Bu turun araştırma gününde bir fırtına üç ayrı kurumu aynı gün kapattı ve bir kasırga iki parkı iki gün önce kapatmıştı. Ayrıntısını şiddetli hava bölümünde yazdık.