Arizona Türk Göçmenlik Avukatı

Kimler Arizona ehliyeti almak zorunda?

Motorlu Taşıtlar Dairesi (Motor Vehicle Division, MVD) sakin tanımını geniş tutuyor. Şunlardan biri sizin için geçerliyse Arizona ehliyeti almanız gerekiyor: Arizona'da çalışıyorsanız (mevsimlik tarım işi dışında), çocuklarınızı sakin öğrenim ücretiyle okula yazdırıyorsanız, Arizona'da ofisi olan bir işletmeniz varsa, eyalette seçmen kaydınız varsa, ya da takvim yılı içinde toplam yedi ay ve üzeri Arizona'da kalıyorsanız. Son madde daimi ikametinizin nerede olduğuna bakmıyor.

İki istisna bir Türk okur için önemli. MVD'nin kendi cümlesi: yedi ya da daha fazla kredi saatiyle kayıtlı eyalet dışı öğrenciler, çalışıyor olsalar bile Arizona sakini sayılmıyor. Aktif görevdeki askerler için de ayrı bir muafiyet var. Yani tam yüklü bir F-1 öğrencisi Arizona ehliyeti almaya zorlanmıyor; yine de isteyebilir, çünkü havaalanı kontrol noktasından geçiren belge Travel ID.

Sadece ziyaretteyseniz MVD şöyle diyor: kendi ülkenizin geçerli ehliyetiyle yasal olarak araç kullanabilirsiniz, uluslararası sürücü belgesi zorunlu değil ama İngilizce basıldığı için tavsiye ediliyor.

Yasal statü kapısı

MVD bunu iki ayrı sayfada aynı cümleyle yazıyor: "Arizona yasası, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bulunuşunuzun federal kanun uyarınca yetkili olduğunu kanıtlamanızı gerektirir." Yabancı başvuru sahipleri sayfası da aynısını tekrarlıyor.

Bu araştırma, yetkili bulunuşunu belgeleyemeyen bir kişiye verilen hiçbir Arizona sürücü belgesi bulamadı. Connecticut'taki drive-only license ya da Colorado tipi bantlı kart gibi bir karşılık bulunamadı. Bunu "böyle bir belge yoktur" diye okumayın: araştırma böyle bir program bulamadı, teyit için MVD'ye sorun.

Sosyal Güvenlik numarası tarafında kural net. MVD, numarayı A.R.S. 28-3158(D)(4) ve 28-3165(F) maddelerine dayanarak istiyor ve numaranın kimlik doğrulama ile çocuk nafakası uygulamasında kullanılacağını, ehliyet numarası olarak basılmayacağını yazıyor. Yabancı başvuru sahipleri için tek açık alt kural şu: bütün Çalışma İzni Kartı (EAD) sahipleri Sosyal Güvenlik numarasını ya da kartını vermek zorunda. Diğer sınıflar için sayfa yalnızca "sınıfınıza göre istenebilir" diyor; sınıf sınıf tam liste yayımlanmıyor.

Belgeler: 1 birincil belge artı 2 adres kanıtı

Arizona başvurusunun bütün şekli bu. İşleyen liste MVD'nin 40-5144 numaralı "ARIZONA DL/ID REQUIREMENTS" formu, R03/26 revizyonu. Kural: bütün belgeler asıl ya da onaylı suret, İngilizce ve veren kurumca onaylanmış olmak zorunda.

• Birincil (kimlik ve yetkili bulunuş) belgelerden bir Türk vatandaşının elinde olabilecekler: süresi dolmamış daimi ikamet kartı (I-551); süresi dolmuş I-551 ile birlikte I-797 Notice of Action; süresi dolmamış USCIS Çalışma İzni Belgesi; süresi dolmamış yabancı pasaport ve süresi dolmamış ABD vizesiyle birlikte I-94; ABD pasaportu ya da pasaport kartı; vatandaşlık belgeleri.
• Travel ID olmayan belge için liste daha geniş: süresi dolmuş ABD pasaportu, vize ya da giriş kaşesiyle yabancı pasaport, pasaportsuz I-94 (yanında federal SAVE sisteminden doğrulanan resmi fotoğraflı bir kimlikle), I-571 mülteci seyahat belgesi.
• F1 ya da J1 sınıfındaysanız ayrıca I-20 ya da DS-2019 getirmeniz gerekiyor.
• İki Arizona ikamet kanıtı: bir işletme, kuruluş ya da resmi kurum tarafından gönderilmiş, adınızı ve fiziksel bir konut adresini taşıyan posta. Fatura, kira sözleşmesi ve benzerleri kabul ediliyor. MVD'nin kendi gönderdiği bütün belgeler de ikamet kanıtı sayılıyor.
• Ortak evde ya da kiralık bir odada oturan için en kullanışlı satır: iki ikamet belgeniz yoksa Arizona Residency Affidavit doldurup bunu bir kanıt yerine kullanabiliyorsunuz; yanında bir ikamet belgesi daha gerekiyor.
• İsim farkı varsa yasal isim değişikliği kanıtı isteniyor, ve önce Sosyal Güvenlik İdaresinde en az 24 saat önce ismi değiştirmiş olmanız gerekiyor.

Formun kendi üzerinde yazan iki cümleyi de aktaralım: MVD yaş, kimlik ve yetkili bulunuş konusunda ek bilgi ve belge isteme hakkını saklı tutuyor, ve sunulan belgelerin görüntülerini ya da kopyalarını saklayabiliyor. Pasaportunuzun ve I-94'ünüzün fotoğraflanmasını bekleyin.

Başvurudan önce adresinizi AZMVDNow.gov üzerinden güncelleyin. Kart elden verilmiyor: ofiste fotoğraflı geçici bir makbuz alıyorsunuz, asıl belge 15 güne kadar postayla geliyor (Travel ID sayfası aynı pencereyi "2 haftaya kadar" diye yazıyor ve seyahatten en az iki hafta önce başvurmayı öneriyor).

Travel ID: vatandaş olmayanlara da açık

Travel ID, Arizona'nın REAL ID belgesi ve üzerindeki yıldızlı daire havaalanı güvenliğine hazır olduğunu gösteriyor. Uyumlu olmayan kartta "NOT VALID FOR OFFICIAL FEDERAL PURPOSES" ibaresi var; MVD formu ise aynı işareti "NOT FOR FEDERAL IDENTIFICATION" diye yazıyor. İki MVD kaynağı aynı şeyi farklı kelimelerle anlatıyor, kartın tam metnini tek bir yazıma dayanarak alıntılamıyoruz.

Bu serideki birçok eyaletten daha iyi olan cümle şu: "Yetkili yasal bulunuşu olan ABD vatandaşı olmayanlar: Travel ID süreniz sunduğunuz göçmenlik belgelerinin bitiş tarihiyle sınırlıdır, sekiz yılı aşmamak üzere." Yani H-1B, L-1, F-1 ya da green card sahibi bir kişi yıldızlı, TSA tarafından kabul edilen bir belge taşıyabiliyor.

• Ücret 25 dolar, ilk alım ve yenileme aynı; ikinci nüsha 12 dolar.
• Belgeler: bir kimlik belgesi, tam Sosyal Güvenlik numaranız (belge istenmiyor, numara sözlü veriliyor), ve farklı kaynaklardan iki Arizona ikamet belgesi.
• RFID çipi yok, eyalet kanunu bunu yasaklıyor.
• Zorunlu değil, ama iç hat uçuşu ve kısıtlı federal binalar için uyumlu bir belge ya da federal kabul edilen başka bir kimlik gerekiyor. Türk pasaportu bu federal listede değil, ABD pasaportu ise kabul ediliyor.
• Nereye gidilir: Arizona ehliyeti ya da kimliği olmayan biri şahsen bir MVD ofisine ya da yetkili üçüncü taraf ehliyet noktasına gitmek zorunda. Yeni gelen herkes bu grupta. Üçüncü tarafların hangi hizmeti verdiği ve eyalet ücretinin üstüne ne eklediği teyit edilemedi.

Bilgi sınavı Türkçe verilmiyor, ama kuralda bir çıkış yolu var

Yazılı sınavın dilleri şunlar: İngilizce, Almanca, Vietnamca, Mandarin Çincesi, İspanyolca, Arapça, Rusça, İtalyanca, Fransızca, Tagalogca, Korece. Türkçe bu listede yok, ne yazılı sınav sayfasında ne de öğrenci izni sınavı sayfasında.

MVD'nin kendi sayfasında şu cümle duruyor: "Şu durumlarda yazılı sınav yerine sözlü bilgi sınavı değerlendirilebilir: ... Müşteri yabancı bir dilde okuyor ve o dilde yazılı sınav mevcut değil." Bu tam olarak Türkçe okuyan bir başvuranın durumu. Nasıl alınıyor: sözlü sınav randevuyla yapılıyor ve randevuyu almak için ofise gitmek gerekiyor; sayfa bunun için çevrimiçi bir yol tarif etmiyor.

Ama cümlenin fiiline dikkat edin: "değerlendirilebilir", "verilir" değil. MVD sözlü sınavın hangi dilde yapıldığını, tercümana izin verilip verilmediğini ve tercümanı kimin getireceğini yayımlamıyor. Bu yüzden size Türkçe sözlü sınav sözü vermiyoruz: kural metninde yazan şey, yazılı sınavı olmayan bir dilde okuyan kişi için sözlü sınavın değerlendirilebileceği. Randevuyu alırken durumunuzu ofiste anlatın ve ne sunulduğunu yazılı olarak öğrenin.

Ayrı bir imkan daha var: yazılı sınavın bilgisayarlı sesli sürümü ofislerde randevusuz mevcut. Sesli sürümün hangi dilleri kapsadığı sayfada yazmıyor ve teyit edilemedi.

Sınav mekaniği

• Bilgi sınavı 30 çoktan seçmeli soru, dokunmatik ekranlı bir bilgisayarda, sorular Arizona Driver License Manual kitabından; geçmek için yüzde 80 gerekiyor.
• Sınav saatleri 07.30-16.45, pazartesiden cumaya. Resmi tatillerde ve her ayın ikinci çarşambası kapalı. Bu ikinci çarşamba kuralı alışılmadık, takviminize yazın.
• Bilgi sınavı için randevu gerekmiyor, sözlü sınav için gerekiyor.
• ABD'de hiç ehliyeti olmamış herkes, yaşı ne olursa olsun, direksiyon sınavından önce bilgi ya da sözlü sınavı geçmek zorunda.
• Sürücü el kitabı İngilizce ve İspanyolca yayımlanıyor; Türkçe bir baskı bulunamadı. Sitedeki "Translate" aracı bir makine çevirisi aracı, MVD'nin Türkçe müşteri hizmeti değil.

Ücretler

Dikkat edilecek nokta: Arizona olağan ehliyeti yaşa göre fiyatlandırıyor, 25 dolardan 10 dolara iniyor, çünkü belge 65 yaşa kadar geçerli ve eyalet kalan yıl sayısına göre ücret alıyor. 16-39 yaş aralığındaki bir Türk okur en yüksek bandı, 25 doları ödüyor ve karşılığında vizesiyle kısalmış bir belge alıyor. Ödeme kredi kartı, nakit, çek, seyahat çeki ya da havale ile yapılıyor; karşılıksız çek ve iade ücretleri çekle ödenemiyor. Askıya alınmış bir belgenin yeniden açılma ücreti bu sayfalarda yayımlanmıyor.

Fotoğraf kuralı değişti ve MVD kendi sayfasıyla çelişiyor

Bunu olduğu gibi aktarıyoruz. ADOT'un 8 Eylül 2026 tarihli duyurusu şöyle: "12 Eylül'den itibaren Arizona yasası, A.R.S. 28-3173, fotoğraf güncelleme süresini 12 yıldan 16 yıla çıkarıyor." Aynı duyuru, yeni sürenin Travel ID yenilemeleriyle uyumlu olduğunu, yani her ikinci yenilemede yeni fotoğraf isteneceğini ekliyor ve kuralın hem standart ehliyet hem Travel ID için aynı olduğunu söylüyor. Ama MVD'nin kendi sık sorulan sorular sayfası hala "fotoğrafınızı 12 yılda bir güncellemeniz gerekir" diyor. Çelişkiyi çözmüyoruz: 16 yıl rakamı daha yeni ve kanun maddesine dayanıyor, eski sayfayı da göreceğinizi bilin, ve kendi durumunuz için MVD'ye sorun. Fotoğrafı güncellemesi gereken kişilere posta geliyor.

Dijital kimlik

Arizona bu seride dijital kimlikte en ileri eyalet. ADOT'un kendi ifadesiyle Arizona, dijital ehliyet ya da kimliği telefonda taşımak için dört seçenek sunan ilk eyalet: 2021'de Mobile ID, 2022'de Apple Wallet, 2023'te Google ve Samsung Wallet, 2026'da eyaletin kendi Arizona Wallet uygulaması. Dijital kimlik 250'den fazla TSA kontrol noktasında, AZMVDNow.gov üzerinde ve katılımcı perakendecilerde kullanılabiliyor. Arizona Wallet artık araç tescilini ve mülkiyet belgesini de taşıyor ve süre bitimi uyarısı veriyor; belgesi statüsüyle birlikte biten bir vize sahibi için bu uyarı gerçekten işe yarıyor.

Sınırı da ADOT'un kendi cümlesiyle yazalım: "Arizona sakinleri, kolluk görevlileriyle karşılaşmak dahil diğer durumlarda kullanmak üzere fiziksel tescil ve sigorta belgelerini araçta bulundurmaya devam etmelidir." Telefon, trafik durdurmasında kağıdın yerini almıyor.

Türk ehliyetiniz ne işe yarıyor?

Tek bir işe: ziyaret dönemine. MVD, Arizona'da geçici olarak bulunan birinin kendi ülkesinin geçerli ehliyetiyle yasal olarak araç kullanabileceğini yazıyor. Uluslararası sürücü belgesi (IDP) bu durumda zorunlu değil, ama MVD onu İngilizce basıldığı için tavsiye ediyor. Bu, Connecticut gibi IDP'yi şart koşan eyaletlerden farklı; yine de Türkiye'den çıkmadan almanız işinizi kolaylaştırır, çünkü IDP'yi vatandaşı olduğunuz ülke veriyor ve ABD'de satın alınamıyor.

Yukarıdaki "ziyaret" kelimesi ciddi: ehliyet bölümündeki sakin tanımına girdiğiniz anda, çalışmaya başladığınızda ya da yılda yedi ayı doldurduğunuzda ziyaretçi olmaktan çıkıyorsunuz ve Arizona ehliyeti almanız gerekiyor.

Kaç gününüz var?

Araştırma, yeni bir Arizona sakininin ehliyetini kaç gün içinde çevirmesi gerektiğini söyleyen yayımlanmış bir süre bulamadı. MVD gün sayısı vermiyor; tetikleyici, ehliyet bölümündeki sakin tanımı. Başka eyaletlerin rehberlerinde gördüğünüz "30 gün" ya da "60 gün" gibi rakamları Arizona'ya taşımayın.

Başka bir ABD eyaletinden geliyorsanız

Muafiyet göründüğünden dar. Formun kendi ifadesi: sınav muafiyeti için eyalet dışı ehliyetin ya da sürücü sicilinin bir yıldan uzun süredir geçmiş olmaması gerekiyor. Başka bir eyaletten taşınan ve ehliyeti bir yıldan fazla süredir geçmiş olan bir Türk vatandaşı hiçbir muafiyet almıyor ve iki sınava da giriyor.

Süreler ve ilk kayıt

• Araç satın alırken 15 gün: Arizona yasası satın almadan sonraki 15 gün içinde mülkiyet belgesi (title) başvurusu yapmanızı gerektiriyor ve başvuru bir MVD ofisine ya da yetkili üçüncü taraf noktasına götürülüyor.
• Taşınırken gün sayısı yok: "Aracınız başka bir eyalette kayıtlıysa ve Arizona'da kullanmak istiyorsanız, Arizona sakini olur olmaz kaydettirmeniz gerekir." Bir gün sayısı yayımlanmıyor, biz de uydurmuyoruz.
• Tescil süresi emisyon şartlarına göre bir, iki ya da beş yıl olabiliyor. Vade tarihleri araca göre değişiyor: bazıları ayın son günü, bazıları ayın 15'i.
• Yenileme bildirimi 45 gün önce postayla ya da e-postayla geliyor, ama MVD şunu da yazıyor: bildirim gelsin ya da gelmesin yenilemekten siz sorumlusunuz.
• Gecikme cezası: ilk ceza 8 dolar, artı geciken her ay için 4 dolar.
• Emisyon koruması: araç ilk testte ya da sonraki bir testte kalırsa, ilk test tescil bitiminden önce yapılmışsa ve yenileme o ilk testten sonraki 30 gün içinde tamamlanırsa gecikme cezası işlemiyor.

Başka eyaletten gelen araç: belgeler ve sabit ücretler

Liste tam olarak şu: doldurulmuş ve imzalanmış Title and Registration Application; emisyon uygunluk belgesi (yalnızca Phoenix ve Tucson bölgeleri); eyalet dışı title (rehin alacaklısı tutuyorsa tescil belgesi); varsa rehin feragatnamesi; kiralık araçta kiralama şirketinden vekaletname; ve ücretler.

Üstüne VLT geliyor ve asıl tutar o. MVD'nin eyalet dışı araç sayfasında çalışan bir hesaplayıcı var; sorduğu üç şey orijinal MSRP, aracın sıfır mı ikinci el mi olduğu ve model yılı.

İki mekanik ayrıntı daha: Arizona elektronik title eyaleti, yani kayıttan sonra otomatik olarak kağıt belge almıyorsunuz; kağıt title gerekirse (örneğin eyaletten taşınırken) AZ MVD Now üzerinden 4 dolara isteniyor. Ve tescil belgeleri ile plaka etiketleri gişede basılmıyor, postayla geliyor; yenilemede makbuzunuz tescil kanıtınız oluyor. Yenileme ödemesi internetten, otomatik telefon hattından (1-888-713-3031), Arizona'daki 500'den fazla CheckFreePay noktasında nakit olarak, ofiste ya da postayla yapılabiliyor. Nakit seçeneği, ABD banka hesabı henüz olmayan biri için gerçek bir kolaylık.

Özel satışta bir tuzak var: MVD'nin ifadesiyle aracın tescili mülkiyet devredildiğinde sona eriyor, yani satın aldığınız arabayı kayıt yapmadan eve sürmek doğru değil; bunun için geçici araç izni alınıyor. Arizona'nın işlem ayrıcalığı vergisinin ya da kullanım vergisinin özel satışta nasıl tahsil edildiğini açıklayan bir ADOT sayfası araştırma bulamadı; bu yüzden burada bir vergi oranı yazmıyoruz.

Vehicle License Tax: emlak vergisi yerine geçen vergi

ADOT'un kendi cümlesi şu: "Vehicle License Tax (VLT) araç tescil ücretinizin bir parçasıdır. Arizona'da VLT, diğer eyaletlerin aldığı kişisel mal vergisinin yerine alınır." Formül şöyle işliyor:

1. Değerlenmiş değer = üreticinin baz liste fiyatının yüzde 60'ı.
2. Bu değer, aracın ilk tescilinden bu yana geçen her yıl için yüzde 16,25 azalıyor.
3. Oran, her 100 dolar değerlenmiş değer için sıfır araçta 2,80 dolar, ikinci elde 2,89 dolar.

ADOT'un kendi örneği: 25.000 dolarlık sıfır bir araç iki yıllığına kaydedildiğinde ilk yıl değerlenmiş değer 15.000 dolar ve VLT 420 dolar, ikinci yıl 12.562,50 dolar ve VLT 363,06 dolar. Bu rakamlar ADOT'un 2015 tarihli bir yazısından geliyor ve o rakamları yeniden teyit edemedik; formülün hala işlediğini MVD'nin canlı hesaplayıcısı doğruluyor çünkü tam da bu üç girdiyi istiyor. Kendi aracınızın tutarını hesaplayıcıdan alın.

Kuzeydoğu eyaletlerinden gelen bir okur için fark şu: Arizona size ilçeden ayrı bir yıllık araç vergisi faturası göndermiyor. Vergi tescile gömülü, piyasa değerinden değil orijinal etiket fiyatından hesaplanıyor, ve her yıl orijinal bazın yüzde 16,25'i kadar düşüyor. Yani eski bir arabanın kaydı ucuz, yeni bir arabanınki değil. Yaşa bağlı indirim yok; belirli durumlarda ilçe değerleme dairesi ya da Sosyal Güvenlik İdaresi üzerinden muafiyetler var ve yüzde 100 engelli gaziler için ücretler kaldırılıyor. Vergi beyanında işinize yarayacak bir rapor da var: MVD, bir önceki takvim yılında ödediğiniz tescil ücretleri ve vergileri gösteren EZ Vehicle Fee Recap raporunu ücretsiz veriyor.

Emisyon: eyalet geneli değil, iki bölge, ve sınır posta koduyla çiziliyor

Programı ADOT değil Arizona Çevre Kalitesi Dairesi (ADEQ) yürütüyor; ADOT yalnızca sonucu alıyor. Test Phoenix ve Tucson metropol bölgelerinde zorunlu ve iki bölgenin adı Area A (Phoenix) ve Area B (Tucson).

• Sınır ilçeyle değil posta koduyla çiziliyor. ADEQ'nun kendi cümlesi: "Area A ve B dışında kayıtlı araçlar Arizona emisyon muayenesine tabi değildir. Aracınızın bulunduğu posta kodu Area A ve B içinde olmamalıdır." ADEQ bir posta kodu sorgulama aracı, ADOT da bir harita yayımlıyor. Adresinizi varsaymayın, sorgulayın.
• Bölgeye düzenli gidip gelenler de kapsamda. Kural, "büyük Phoenix ve Tucson bölgelerinin bütün sakinleri ve iş ya da okul için bu bölgelere düzenli olarak gidip gelenler" diyor. Bölge dışında oturup Phoenix'e çalışmaya giden biri de testten geçmek zorunda.
• Muaf olanlar: beş yaşında ya da daha yeni araçlar, 1966 ve öncesi model araçlar, ve tamamen elektrikli araçlar. ADEQ aynı kuralı farklı yerlerde "ilk 5 yıl muaf" ve "6 yaşından yeni araçların çoğu muaf" diye yazıyor; üç ifade de aynı kuralı anlatıyor ama "6 yıl" satırı diğer ikisiyle tutarsız okunuyor. Bu çelişkiyi çözmüyoruz: ADOT'un ifadesini esas alın ("beş yaşında ya da daha yeni muaf") ve kendi arabanız için kesin cevabı yenileme bildiriminizden okuyun.
• Hibritler muaf değil, yalnızca tamamen elektrikli araçlar muaf. Alternatif yakıtlı ve E85 araçlar da test ediliyor. Motosikletler 21 Haziran 2013'ten beri muaf.
• Sıklık: 1981 ve sonrası hafif hizmet araçları (dizel olmayan) iki yılda bir; 1980 ve öncesi araçlar ile Tucson'daki araçların çoğu her yıl.
• Zaman penceresi: tescil tarihinden 90 günden fazla önce test yaptıramıyorsunuz.
• Randevu yok, sıraya göre; istasyonlar pazartesiden cumartesiye 08.00-17.00 açık. ADEQ bekleme sürelerini kendi sayfasında yayımlıyor.

Kalırsanız 60 gün içindeki tekrar testi ücretsiz. İki bölge arasında alışveriş yapamıyorsunuz: Maricopa County'de kayıtlı bir araç Tucson bölgesinde test edilemiyor, ancak OBD testi kullanılıyorsa iki bölgede de yapılabiliyor. Arizona'ya yeni geldiyseniz istasyona aracın güncel title ya da tescil belgesiyle ve ikamet adresinizle gidin. İki pratik uyarı: arıza lambası (check engine) yanıyorsa araç geçemiyor, ve depoda en az yarım depo taze yakıt olması isteniyor. Sonuçlar MVD'ye elektronik gidiyor, olağan bir yenilemede gişeye belge taşımıyorsunuz. Yardım hattı 1-877-692-9227; hat İngilizce ve İspanyolca hizmet verdiğini yazıyor, Türkçe hat yok.

Eyaletten uzak kalan araç için muafiyet var: tescil bitiminden önce en az 90 gün Arizona dışında kalan araç için ADEQ'nun myDEQ sistemi üzerinden muafiyet başvurusu yapılıyor; araç başka bir eyaletin test bölgesindeyse orada testten geçmesi ve belgenin yüklenmesi gerekiyor. Başka bir eyaletin "safety check" belgesinin Arizona'da bir hükmü yok, Arizona yalnızca emisyonla ilgileniyor.

"Arizona'da muayene yok" yazmak hata olur

Doğrusu şu: Arizona'da olağan binek araçlar için periyodik güvenlik muayenesi bulunamadı, ama VIN muayenesi var ve üç seviyesi var. VIN muayenesi, şasi numarasını mülkiyet belgeleriyle eşleştirip aracın kimliğini tespit ediyor.

Götürülecekler: mülkiyet kanıtı (title, tescil ya da satış senedi), geçerli bir ehliyet, ve değiştirilen parçalar için fatura ya da makbuzlar. Level II ve III sırasında emisyon testi yapılmıyor, o ayrı bir iş.

Sigorta: eski eyaletin poliçesi kabul edilmiyor

Asgari limitler 25/50/15: kişi başı 25.000 dolar bedeni zarar, iki ve daha fazla kişi için 50.000 dolar, ve 15.000 dolar maddi hasar. Bu limitler 1 Temmuz 2020'den beri geçerli; o tarihte 15/30/10'dan yükseltildiler ve yenilenen poliçeler otomatik olarak yeni limitlere çıkarıldı. Kapsam arabadan geniş: MVD golf arabası, motosiklet ve mopedi de sayıyor.

Buradaki asıl tuzak şu. MVD'nin cevabı tek kelimeyle hayır: "Arizona'da kayıtlı bütün araçlar, bu eyalette iş yapma ruhsatı olan bir şirket tarafından sigortalanmak zorundadır." Eski eyaletinin poliçesini taşıyan biri tescilinin askıya alınmasıyla karşılaşıyor. Askerler için orduya özgü istisnalar var.

• 30 gün kuralı: aracı kaydettirdikten sonra Arizona sigortası kanıtını sunmak için 30 gününüz var.
• Kanıt elektronik. Sigorta şirketiniz poliçe değişikliklerini, iptalleri ve yeni poliçeleri MVD'ye otomatik bildiriyor; durumunuzu AZ MVD Now üzerinden görebiliyorsunuz.
• Yol kenarında: MVD'nin kendi cümlesi, polisin trafik durdurmasında ve kazada sigorta kanıtı isteyeceği ve kanıt sunamazsanız plakanızı alabileceği yönünde. Bu, bu sayfadaki en somut risk.
• De-insurance: garajda duran ve kullanılmayan bir araç için AZ MVD Now üzerinden teminatı yasal olarak durdurabiliyorsunuz. Ama MVD şunu da yazıyor: sigorta şirketiniz aktif bir Arizona poliçesi bildirene kadar tesciliniz geçerli değil, ve de-insure edilmiş araç kullanılamıyor.
• Askı sonrası: askıdan önce aktif olan Arizona poliçesinin kanıtı isteniyor; kanıtlanamazsa 50 dolar ücret, güncel kanıt ve bazen SR22 gerekiyor. SR22, sigortacının doğrudan MVD'ye yaptığı bir bildirim ve askı sonrasında üç yıl sürdürülmesi gerekebiliyor; aracı olmayan biri için de bir sürümü var.

Arabayla gelen biri için sırayı şöyle kurun: Arizona sigortası, emisyon testi (bölgedeyseniz), sonra MVD randevusu.

Kural

ADOT bunu iki ayrı yerde söylüyor. Kendi HOV şeridi sık sorulan sorular sayfasında: "HOV şeritleri paralı yol mu? Hayır, Arizona eyaleti içinde paralı yol yoktur." Ve bir basın bülteninde, sahte bir geçiş ücreti mesajını tanımanın ipuçlarından biri olarak: "Eyalet karayolu sisteminde paralı yol bulunmuyor."

Bunun bir sınırı var: Kaliforniya'ya, Teksas'a ya da Colorado'ya araba sürerseniz orada gişeyle karşılaşıyorsunuz, ve o eyaletlerin kendi sistemleri var. Arizona'nın kamu özel ortaklığı mevzuatı ücretlendirmeyi sınırlıyor: bir ortaklık anlaşmasının "yeni, iyileştirilmiş ya da geliştirilmiş bir tesis" için kullanılması gerekiyor, yani mevcut şeritler öylece ücretli hale getirilemiyor.

Gişe dolandırıcılığı: idarenin kendi tespit işaretleri

ADOT bu konuda "Bu mesaj dolandırıcılık: ADOT ödenmemiş geçiş ücreti için peşinizde değil" başlıklı bir bülten yayımladı ve tekrar eden bültenlerle konuyu canlı tutuyor. İdarenin kendi saydığı işaretler şunlar:

• Eyalet karayolu sisteminde paralı yol yok, dolayısıyla ödenecek bir borç da yok.
• Mesajı gönderen telefon numarası yurt dışı numarasıydı.
• Mesajdaki internet adresi azdot.gov ile başlıyor ama başka bir alan adına devam ediyor.
• İdarenin kendi cümlesi: "Biz ikinci anmada AZDOT değil ADOT kullanırız." Kurumun adını yanlış yazan mesaj kurumdan gelmiyor.
• Mesajda bozuk İngilizce vardı ("Now Payment" gibi).

Ne yapmalı: silin ya da istenmeyen olarak bildirin, hiçbir bağlantıya tıklamayın. Gönderen numarayı ve mesajdaki adresi belirterek ABD Federal Ticaret Komisyonuna ve FBI'ın internet suçları şikayet merkezine bildirebilirsiniz; FBI bu yöntemi "smishing" diye adlandırıyor.

HOV şeritleri: ilk gün karşılaşacağınız kural

Gişe yok ama HOV (ortak kullanım) şeritleri var ve bunlar şu anda Phoenix bölgesi otoyollarında kullanılıyor. Şerit, ortasına çizilmiş beyaz elmas işaretinden ve kesiksiz beyaz çizgilerden anlaşılıyor.

• Kısıtlı saatler: hafta içi 06.00-09.00 ve 15.00-19.00. Bu saatlerin dışında şeridi herkes kullanabiliyor.
• Kısıtlı saatlerde kimler kullanabilir: sürücü dahil iki ya da daha fazla kişi taşıyan binek araçlar, toplu taşıma otobüsleri, iki ve daha fazla kişi taşıyan otobüsler, motosikletler, alternatif yakıtlı araçlar ve belirli düşük emisyonlu araçlar (yalnızca hali hazırda nitelikli olanlar, yeni araçlar uygun değil).
• Giriş ve çıkış noktası yok: ADOT'un ifadesiyle Arizona'da HOV şeritleri için belirlenmiş giriş çıkış bölgeleri yok, güvenli olduğunda girip çıkabiliyorsunuz. Kaliforniya ve Teksas'tan gelen bir sürücü için bu bir fark.
• Ceza trafik cezası, ama tutarı sayfada yazmıyor ve teyit edemedik.
• Alternatif yakıtlı araçlara tanınan federal muafiyetin 30 Eylül 2025'te sona ermesi bekleniyordu; ADOT'un sayfası hala "Beklemede olan HOV şerit kuralı değişikliği" başlığını taşıyor ve muafiyetin o tarihte gerçekten sona erip ermediğini teyit edemedik. Alternatif yakıtlı bir araçla HOV şeridine girmeden önce ADOT'a sorun.

Valley Metro: ücret tavanı sistemi

Valley Metro, Phoenix metropolünde ("the Valley") yerel otobüs, Express ve RAPID hatları, mahalle servisleri, hafif raylı sistem, tramvay, kırsal hatlar ve Dial-a-Ride hizmetlerini tek çatı altında işletiyor. Ödeme sistemi Smart Fare. İşletmecinin kendi ifadesiyle sistem "yolculuk geçmişinize göre ücretinizi belirliyor ... yalnızca yaptığınız yolculuklar için ödüyorsunuz", ve "günlük, haftalık ya da aylık ücrete ulaştığınızda o dönem içinde ek ödeme yapmıyorsunuz."

Bu tarife tablosu bir arşiv kopyasından okundu çünkü işletmecinin sitesi araştırma sırasında otomatik erişime kapalıydı; rakamları yola çıkmadan önce valleymetro.org üzerinden teyit edin. Bir de yakın tarihli bir değişiklik var: 26 Ekim 2026'dan itibaren Express ve RAPID hatlarında da indirimli tarife uygulanmaya başlıyor.

Nasıl ödeniyor?

• Copper card: tek seferlik 4 dolar kart ücreti var; indirimli kartlarda bu ücret ikinci bir duyuruya kadar alınmıyor. Kart online (valleymetrofares.org), seçili Circle K, CVS ve Walgreens noktalarında, Bashas ve Food City müşteri hizmetleri bankosunda, müşteri hizmetleri gişelerinde ve istasyonlardaki otomatlarda alınıp yükleniyor.
• Valley Metro uygulaması: telefondaki QR kodu okutuyorsunuz.
• Nakit: otobüste 2 dolar tek biniş, yalnızca tam para. ABD banka hesabı ya da ABD telefon numarası olmayan yeni gelen biri için bu, bu sayfadaki en değerli satır.
• Araçta ödeme mor renkli okuyuculardan yapılıyor.

İndirimli tarifeye kimler giriyor? Yerel otobüs ve hafif rayda indirim 6-18 yaş gençler, 65 yaş ve üstü, engelliler ve Medicare kartı sahipleri için. Uygunluk kanıtı isteniyor. Sayfalar göçmenlik statüsü hakkında hiçbir şey söylemiyor ve gelir şartından da söz etmiyor; bunu ne bir hoş geldin ne bir engel diye okuyun, yalnızca söylenmediğini bilin. Çocuklu yeni gelen bir aile için en kolay yol şu: 6-18 yaş için fotoğraflı güncel okul kimliği tek biniş indirimi için yeterli. İndirimli tavanlardan yararlanmak içinse indirimli hesap açtırmak gerekiyor; başvurular Phoenix'te Central Station Transit Center, 302 N. 1st Ave., #120 adresinde hafta içi 08.00-16.00 arasında alınıyor.

Hafif raylı ve tramvay

Hafif raylı sistem artık iki hatlı: doğu batı yönündeki A Line ve kuzey güney yönündeki B Line, toplamda 35 millik bir ağ. İkinci hattı doğuran güney uzantısı 7 Haziran 2025'te açıldı. Hafif ray Phoenix, Tempe ve Mesa'ya erişim veriyor. Tempe'de ayrıca bir tramvay var ve 4 Ağustos 2025'ten beri ücretli; Copper card ya da uygulamayla ödenen tramvay binişleri tavanlara sayılıyor. Güzergah haritaları, sefer sıklıkları ve çalışma saatleri okunamadı, bu yüzden burada hat ya da durak adı saymıyoruz; işletmecinin kendi seyahat planlayıcısını kullanın. Müşteri hizmetleri 602-253-5000.

Havalimanı: Phoenix Sky Harbor (PHX)

Havalimanını Phoenix şehrinin Havacılık Dairesi işletiyor; adres 2485 E. Buckeye Road, Phoenix, AZ 85034, telefon (602) 273-3300. Havalimanının kendi ifadesiyle 24 havayolu, 130'dan fazla iç hat ve 24 dış hat noktasına direkt uçuyor. Şu anda Terminal 3 ve Terminal 4 kullanımda. Sitesi İngilizce ve İspanyolca yayımlanıyor, Türkçesi yok.

İstanbul'a direkt uçuş yok ve bu bir tahmin değil, listenin kendisi gösteriyor. Havalimanının bugün okunan dış hat direkt uçuş listesinde Avrupa'dan yalnızca iki şehir var: Londra Heathrow ve Paris Charles de Gaulle. Listenin geri kalanı Kanada, Meksika ve Tayvan. İstanbul listede yok ve hiçbir Türk havayolu sayılmıyor. Türkiye'ye gitmek ya Londra veya Paris üzerinden tek aktarma, ya da önce bir ABD merkezine uçmak demek. Belirli bir güzergah ya da fiyat yazmıyoruz, çünkü havayolu programları değişiyor.

Havalimanına arabasız gitmek kolay: PHX Sky Train ücretsiz ve 24 saat çalışıyor. Altı durağı var ve 44th Street ile Washington'daki Valley Metro hafif ray istasyonunu, ekonomi otoparklarını, terminalleri ve araç kiralama merkezini bağlıyor. 05.00-22.00 arasında ortalama bekleme 3,5 ile 7 dakika; 22.00-05.00 arasında bakım nedeniyle bekleme 15 dakikayı aşabiliyor, gece uçuşunda buna zaman ayırın. Gece saatlerinde 44th Street istasyonundan terminallere doğrudan otobüs kaldırılıyor. Terminal 4'te Sky Train 5. katta, Terminal 3'te 3. katta. Valley Metro'nun 13 numaralı hattı 24th Street istasyonuna, 44 numaralı hattı 44th Street istasyonuna bağlanıyor.

Şehirlerarası otobüs

Greyhound istasyonu 2115 E. Buckeye Road, Phoenix adresinde ve havalimanının yaklaşık bir mil batısında. Havalimanı kendi sitesinde yürüyüş tarifini yayımlıyor, bu nadir bir şey: Sky Train ile 24th Street istasyonuna gidin, yürüyen merdivenle zemin kata inin, güney çıkışından çıkın, sağa dönün, "Walkway to Greyhound" tabelasını bulun, yürüyüş yolunu 24th Street kaldırımına kadar izleyin ve Buckeye Road'a çıkıp karşıya geçin. FlixBus ise 44th Street Sky Train istasyonunun kuzey kaldırımında duruyor.

Tren: ülkenin dördüncü büyük şehrinde istasyon yok

Bu, Arizona'nın ulaşım tarafındaki en çarpıcı boşluğu. Phoenix'te Amtrak istasyonu yok. En yakın istasyon Maricopa, Arizona (MRC), 44605 West Mercado Street, Phoenix merkezinin yaklaşık 35 mil güneyinde; Amtrak onu "büyük Phoenix metropol bölgesine hizmet veren" istasyon olarak tanımlıyor.

Yani iki hattın ikisi de Phoenix'e uğramıyor. Treni ulaşım aracı değil, bir gezi olarak düşünün. Maricopa istasyonu ile Phoenix ya da Tempe arasında tarifeli bir Amtrak bağlantı otobüsü olup olmadığını teyit edemedik, Amtrak'ın kendi istasyon sayfası böyle bir bağlantı saymıyor. Phoenix ile Tucson arasında yolcu treni bulunamadı; ADOT'un bir eyalet demiryolu planı var ama okunamadı, o yüzden "yoktur" demiyoruz, bulamadığımızı söylüyoruz.

Hangi işi kim yapıyor?

Phoenix örneğinde Maricopa County Değerleme Dairesinin adresi 301 W Jefferson St, Phoenix AZ 85003, telefon (602) 506-3406, hafta içi 08.00-17.00. Kendi ilçenizin dairesini kendi ilçenizden teyit edin: Arizona'nın on beş ilçesi var ve Tucson örneğin Maricopa değil Pima County'de, yani başka bir değerleme dairesi, başka bir vergi dairesi, başka bir tarife tablosu ve başka bir elektrik şirketi.

Şehir ve ilçe nasıl yönetiliyor?

Phoenix bir belediye başkanı ve şehir müdürü modeliyle yönetiliyor; şartı 1913'te kabul edilmiş ve bu modeli kullanan ülkedeki en büyük şehir. Seçilmiş meclis politikayı belirliyor, profesyonel bir City Manager idareyi yürütüyor. Belediye başkanı genel oyla ve 4 yıl için seçiliyor, en çok iki dönem üst üste; sekiz meclis üyesi ise kendi meclis bölgesinin seçmeniyle, 4 yıl için, en çok üç dönem üst üste. Bölge sistemi 1982'de bir seçmen girişimiyle kurulmuş. İlçe tarafında beş seçilmiş bölge denetçisi (Supervisors) var, her biri dört yıllık; kurul politikayı ve bütçeyi belirliyor ve emlak vergisi oranlarını koyuyor, ve bir County Manager atıyor. Değerleme dairesi, vergi dairesi, tapu dairesi, şerif, ilçe savcısı, üst mahkeme katibi ve ilçe okul müdürü ise ayrı ayrı seçimle geliyor. Bu idari ayrıntılar resmi alan adı özetlerinden okundu, kurumların işlenmiş sayfalarından değil.

Pratik satır şu: evin değeri ve vergisi ilçede, su ile çöp ve çukur şehirde, okul ise ne şehirde ne ilçede.

Üç haneli hat değil, on haneli numarayı yazın

Phoenix'in yurttaş hizmeti myPHX311: bir internet portalı, bir mobil uygulama ve bir çağrı merkezi. Kendi tanımıyla "şehir hizmeti talep etmek, sorun bildirmek ve bilgi bulmak" için. Üzerinden geçen işler geniş: mülk ihlalleri, yabani otlar, çalışmayan araçlar, açıkta depolama, çit ve park ihlalleri, kaçak yapı ve tabelalar, tehlikeli atık, boş mülk kaydı; sokak, su kaçağı, su basması, park, yağmur suyu, trafik tabelası ve ara sokak bakımı; sokak lambaları ve trafik ışıkları; erişilebilirlik şikayetleri; evsizlik, grafiti, terk edilmiş market arabaları, hayvan ihmali; dolandırıcılık, ayrımcılık, elektrikli scooter ve uçuş gürültüsü şikayetleri. Ayrıca fatura ödeme, abonelik açma, kapatma ve devretme, çöp toplama takvimi, hacimli atık randevusu ve kısa süreli kiralama izni de buradan yürüyor.

Dikkat: şehrin sayfası düz 3-1-1 çevirmenin bağlandığını söylemiyor. Yazacağınız numara (602) 262-3111. Şehir santrali (602) 262-6011, su ve çöp faturası hattı (602) 262-6251, hafta içi 08.00-17.00. Portalda bir "Languages" menüsü var ama çağrı merkezinin hangi dillerde cevap verdiğini teyit edemedik; arayıp sorun.

Kimlik belgeniz yoksa: kütüphane kartı

Bu bölümdeki en değerli satır bu. Phoenix halk kütüphanesi hesabı bütün Maricopa County sakinlerine ücretsiz, yalnızca Phoenix'te oturanlara değil; ilçe dışında oturanlar yılda 40 dolara ödünç alma hakkı satın alabiliyor. Şahsen istenen şey, politikanın kendi kelimeleriyle, "güncel bir Arizona adresi taşıyan geçerli fotoğraflı kimlik". Fotoğraflı kimlikte adres yoksa şunlardan biri de kabul ediliyor: son 30 gün içinde tarihli bir fatura, son 30 gün içinde adınıza gelmiş posta, basılı bir çek ya da hesap fişi, veya güncel bir seçmen kayıt kartı.

Ve kapı tamamen kapanmıyor: adresinizi henüz kanıtlayamıyorsanız da kart veriliyor, kitap ve medya koleksiyonundan üç materyal sınırıyla, ama kütüphane içi bilgisayarlara ve bütün çevrimiçi kaynaklara tam erişimle. Adres belgesini getirdiğiniz anda sınır kalkıyor. Ayrıca bir eCard var: Maricopa County sakini internetten hesap açabiliyor ve sitedeki her şeye hemen erişiyor, sonra bir şubeye fotoğraflı kimlikle gidip tam haklara yükseltiyor. Phoenix sakinlerinin hesabı üç yılda bir, ilçenin diğer sakinlerinin hesabı yılda bir yenileniyor. Tam hesaplar kütüphane dizüstü bilgisayarı ve taşınabilir internet cihazı da ödünç alabiliyor, ve şehirde 17 şube var.

Politikanın okunan tam metninde Sosyal Güvenlik numarasından, vatandaşlıktan ya da göçmenlik statüsünden hiç söz edilmiyor, ve fotoğraflı kimliğin ABD tarafından verilmiş olması da şart koşulmuyor. Bir uyarı: elimizdeki politika belgesi Eylül 2021 tarihli ve daha yeni bir sürüm olup olmadığını teyit edemedik, kayıp kart ücretini de okuyamadık. Ayrıca araştırma Phoenix'te bir belediye kimlik kartı programı bulamadı; bunu "yoktur" diye değil, bulunamadı diye okuyun.

İnternet

Arizona'nın Eyalet Geniş Bant Ofisi, Arizona Ticaret Kurumu içinde: 100 N. 7th Avenue, Suite 400, Phoenix AZ 85007, (602) 845-1200, programın adı ConnectAllAZ. Adres bazında hangi sağlayıcının hizmet verdiğini resmi olarak gösteren iki araç var: eyaletin Arizona Broadband Map'i (sokak adresine ya da haritada seçilen bir noktaya göre geniş bant erişilebilirliğini ve ilan edilen hızları gösteriyor ve her sağlayıcıya link veriyor) ve federal FCC National Broadband Map. Araştırma, Phoenix için resmi bir adres bazlı sağlayıcı listesi bulamadı ve erişilebilirlik sokak sokak değişiyor, o yüzden burada şirket adı yazmıyoruz: iki haritayı kullanın.

Şehirden şehre taşımayın

Bu bölümdeki hiçbir şehir bilgisi başka bir şehre aktarılamıyor. Birkaç örnek, ilçenin 2026 tarife tablosundan: Mesa ve Gilbert hiç birincil emlak vergisi almıyor, Paradise Valley ve Carefree hiç belediye emlak vergisi almıyor, Chandler 0,2059 birincil ve 0,8700 ikincil, Scottsdale 0,4708 ve 0,4267, Tempe 0,5534 ve 0,3508, Glendale 0,3096 ve 1,0787, Peoria 0,2900 ve 1,1500 oranlarını uyguluyor. Çöp, yurttaş hizmet hattı ve kütüphane kuralları da belediyeye ait: Mesa, Chandler ve Scottsdale kendi kutularını, kendi talep hattını ve kendi kütüphane sistemini işletiyor. Mesa'nın bir kısmında şehrin kendi elektrik, gaz ve su idaresi var, yani oradaki abonelik cevabı bu sayfadakinden farklı.

Düzenlenen şirketler: kural bir yardım sayfası değil, yönetmelik

Arizona Kamu Hizmetleri Komisyonuna (Arizona Corporation Commission) tabi elektrik ve gaz şirketleri için yönetmelik, bir şirketin yeni bir başvurandan alabileceği asgari bilgiyi sayıyor. Liste şu: ad; hizmet adresi ve telefon; farklıysa fatura adresi; daha önce hizmet aldığınız adres; hizmete hazır olacağınız tarih; binaya daha önce hizmet verilip verilmediği; hizmetin amacı; mal sahibi mi kiracı mı olduğunuz; enerji ihtiyacınız; ve evde yaşam destek cihazı olup olmadığı. Sosyal Güvenlik numarası bu listede yok. Yönetmeliğin izin verdiği şey şu: şirket, yeni başvurandan iş yerine gelip kimlik kanıtı sunmasını ve başvuru formunu imzalamasını isteyebiliyor.

• Depozito hiç istenemeyen üç durum var: son iki yıl içinde aynı şirketten aynı türde hizmet almış ve son 12 ayda ikiden fazla gecikmemiş, ödememe nedeniyle kesilmemiş olmak; son hizmet aldığınız elektrik şirketinden zamanında ödeme geçmişinizi bildiren bir kredi mektubu sunmak; ya da bir kamu kurumundan veya kar amacı gütmeyen bir kuruluştan teminat mektubu veya bir kefalet senedi sunmak.
• Depozito tavanı: konut müşterisinin tahmini ortalama aylık faturasının iki katını geçemiyor.
• Depozitoya faiz işlemek zorunda, oranı komisyona bildirilip onaylanıyor.
• İade: müşteri ikiden fazla gecikmediyse, 12 aylık hizmetten sonra depozito artı faizi iade edilmek ya da teminat mektubu sona ermek zorunda.
• Hizmeti reddetme gerekçeleri kapalı bir liste: aynı şirkete aynı hizmet türünden ödenmemiş borç; güvensiz bir durum; kredi ölçütleri karşılanmadığında depozitoyu ödemeyi reddetmek; bilinen bir tarife ihlali; para, ekipman ya da geçiş hakkı sağlamamak; ve "başvuranın hizmet almak amacıyla kimliğini yanlış beyan etmesi". Numarası olmaması bu listede yok, kimliğini yanlış beyan etmek listede var.
• Bağlantı beş iş günü içinde tamamlanmak üzere programlanmak zorunda.

Yeni gelen biri için pratik yol şu: yurt dışındaki elektrik şirketinizden alacağınız bir mektup işe yaramaz, ama kar amacı gütmeyen bir kuruluştan alınacak teminat mektubu yönetmelikte yazılı bir hak, bir nezaket değil. Komisyonun kendi gaz sık sorulan sorular sayfasında ayrıca şu cümle geçiyor: "Hizmet açmak için sosyal güvenlik numaranızı vermek zorunda değilsiniz", ve numara olmadan yeterli kredi bilgisi alınamazsa depozito istenebileceği ekleniyor. Bu cümleyi işlenmiş sayfadan okuyamadık, resmi alan adı özetinden aldık; önemli olduğu için şirketi aramadan önce komisyonun sayfasından teyit edin. Belirli bir şirketin numara isteyip istemediğini de yazmıyoruz, çünkü hiçbir şirketin kendi sayfası bu konuda okunamadı: yönetmeliğin numarayı saymadığını biliyoruz, şirketin tezgahta ne sorduğunu telefonla öğrenin.

Gaz tarafında bir ücret kalemi daha var: abonelik açma bedeli, tarifeye göre 24,00 ya da 30,00 dolar, hızlandırılmış bağlantıda 32,00 dolar, ilk faturada görünüyor. Bu rakamlar şirketin komisyona verdiği tarifeden, resmi alan adı özeti üzerinden okundu.

Düzenlemeye tabi olmayan sağlayıcı: aynı şehir, başka rejim

Phoenix bölgesinin bir bölümüne elektrik satan büyük sağlayıcı, eyaletin bir siyasi alt birimi ve komisyonun yetki alanında değil; kendi seçilmiş yönetim kurulu var. Yani yukarıdaki yönetmelik onu bağlamıyor, ve şirketin kendi yayımlanmış konut kredi politikası soruyu doğrudan cevaplıyor:

"Hizmet açmak için en az 18 yaşında olmanız gerekir ve hizmetinizi kurmak için şirketin onayladığı bir kimlik gereklidir. Buna Sosyal Güvenlik numaranız da dahildir, ancak bununla sınırlı değildir. Sosyal Güvenlik numaranız yoksa, ehliyetinizi ya da kabul edilen başka bir resmi kimliğinizi vermeniz ve bir güvence depozitosu ödemeniz istenecektir."

• Standart konut depozitosu 290 dolar. Depozito birçok durumda kaldırılıyor, ama muafiyet doğrulanmış bir Sosyal Güvenlik numarası üzerinden yapılan kredi kontrolünden geçiyor, yani numarası olmayan bir müşteri muafiyeti alamıyor.
• Numara dosyada yoksa depozito kiracılık boyunca iade edilmiyor. Politikanın kendi cümlesi: depozito, numaranız dosyadaysa ve zamanında ödeme geçmişi kurduysanız 19. ayda faturanıza alacak olarak geçiyor; numaranız dosyada değilse depozito hesabınız kapanana kadar tutuluyor ve son faturanıza alacak yazılıyor. Depozitoya yerel mevduat faizi ortalamasında faiz işliyor ve altı aydan sonraki ocak faturasında alacak geçiyor.
• Daha ucuz yol: şirketin ön ödemeli planında depozito 100 dolar.
• Gecikme mekaniği daha sert: faturadan 21 gün sonra borç gecikmiş sayılıyor, gecikme ücreti 5 dolar ya da faturanın yüzde 2'si, hangisi yüksekse artı vergi, ve 28. günden itibaren başka bir bildirim olmadan kesinti yapılabiliyor.
• İtiraz yolu da farklı: müşteri hizmetleri (602) 236-8888, çözülmeyen uyuşmazlık şirketin kendi tüketici işleri ombudsmanı ofisine gidiyor, ve şirketin kararı nihai. Komisyona itiraz yolu yok, çünkü şirket komisyona tabi değil.

Yani sözleşme imzalamadan önce öğrenmeniz gereken şey, adresinize hangi şirketin hizmet verdiği. Düzenlenen bir adreste numarası olmayan biri için depozito iki aylık faturayla sınırlı ve 12 temiz aydan sonra geri geliyor; düzenlenmeyen bir adreste 290 dolar taşınana kadar orada duruyor. Bu, aynı şehrin iki sokağı arasındaki gerçek bir fark.

Kesinti yasağı: Arizona kışı değil yazı koruyor

Bu seride bu kadar farklı bir kural görmedik. Arizona'nın yönetmeliği, düzenlenen her şirketin iki taahhütten birini seçip tarifesine yazmasını zorunlu kılıyor:

"Bir şirket, konut hizmetini sona erdirmeyeceği koşullardan yalnızca birini benimser: (a) Ulusal Hava Servisinin tahminine göre müşterinin hizmet adresindeki havanın 32 F dereceyi aşmayan sıcaklıklar içereceği; 95 F dereceyi aşan sıcaklıklar içereceği; ya da komisyonun kararla sağlık için özellikle tehlikeli saydığı başka hava koşulları içereceği herhangi bir dönem boyunca; ya da (b) her yılın 1 Haziran ile 15 Ekim takvim günleri boyunca, ki bu tarihler şirketin tarifelerinde kesinti yapılmayacak tarihler olarak belirtilir."

• Takvim seçeneğini seçen şirket ayrıca, o dönemde biriken tutarlara gecikme ücreti ya da faiz uygulayamıyor, kesintinin ne zaman mümkün olacağını müşteriye söylemek ve borcu müşteriyle mutabık kalınan aylara taksitlendirmek zorunda.
• Borç 300 dolar ya da altındaysa hiç kesinti yapılamıyor, ya da müşteri son 25 gün içinde borcun en az yarısını ödediyse.
• Kesinti günü ve ertesi gün şirketin çağrı merkezi ve ofisleri halka açık olmak zorunda, yoksa kesinti yapılamıyor.
• Dosyada depozitonuz varsa şirket onu borca saymadan kesinti yapamıyor, ve sonra depozitoyu en az altı ayda taksitle yeniden biriktirmenize izin vermek zorunda.
• Ödeme güçlüğü olan müşteri için ayrı bir yol: her yıl ruhsatlı bir sağlık görevlisinden, kesintinin müşterinin ya da evde sürekli yaşayan birinin sağlığı için özellikle tehlikeli olacağına, ya da evdeki tıbben gerekli cihazın bu hizmete bağlı olduğuna dair belge verilirse kesinti yapılamıyor.
• Ödeme güçlüğü olan bir müşteriyi kesmeden önce şirket, kamu ve sosyal yardım fonlarını anlatmış, belirlenmiş üçüncü bir kişiye beş iş günü cevap süresi vermiş, ve kesintiden 48 saat önce müşterinin tercih ettiği kanalda iki yazılı bildirim vermiş ve telefon etmiş olmak zorunda.
• 2022'de eklenen ayrı bir madde, her düzenlenen şirketin halk sağlığı kurumlarıyla birlikte çalışmasını ve sıcağa karşı kırılgan nüfuslara yönelik bir ya da daha fazla program önerip uygulamasını istiyor.

Büyük düzenlenen elektrik şirketlerinin takvim seçeneğini seçtiği ve komisyonun 2026 penceresini 1 Haziran 2026 ile 15 Ekim 2026 olarak duyurduğu, komisyonun kendi haber sayfasından, resmi alan adı özeti üzerinden okundu; kuralın kendisi kanun metninden, şirketlerin seçimi bu dolaylı yoldan geliyor. Tarihe dikkat: 2026 penceresi 15 Ekim 2026'da kapanıyor, yani ekim sonunda geride kalan bir hane artık bu korumanın içinde değil.

Düzenlemeye tabi olmayan sağlayıcının penceresi daha dar: yalnızca temmuz ve ağustos, artı Ulusal Hava Servisinin aşırı sıcak uyarısı verdiği dönemler. Ve o şirket, kendi moratoryumu sırasında gecikme ücreti almaya devam ettiğini yazıyor, yani komisyon kuralının tam tersi. Sonuç: haziranda geride kalan bir aile bir sağlayıcıda 15 Ekim'e, diğerinde yalnızca 31 Ağustos'a kadar korunuyor.

Su, kanalizasyon ve çöp: tek fatura, ve yazın daha yüksek

Arizona'da su ve çöp özel bir şirketten değil şehrin kendi dairesinden geliyor ve üçü tek bir faturada birleşiyor. Phoenix örneğinde fatura hattı (602) 262-6251, adres 200 W. Washington Street, Phoenix AZ 85003, hafta içi 08.00-17.00. Fatura ayrıca şehir, ilçe ve eyalet vergilerini de taşıyor.

Aylık ücretin karşılığı: haftalık çöp ve geri dönüşüm toplama, ayda bir tona kadar aktarma istasyonuna bırakma hakkı, yılda dört hacimli atık toplaması, evsel tehlikeli atık toplama ve etkinlikleri, ölü hayvan kaldırma ve yılbaşı ağacı bırakma. Zam 22 Nisan 2026'da şehir meclisinde 8'e 1 kabul edildi.

Su tarafında bir mekanik Türkçe bir sayfada mutlaka yazılmalı: aylık sabit hizmet bedelinin içine gömülü su miktarı yazın daha büyük. 1 Mart 2025'ten geçerli tarifede sabit bedel ekim ile mayıs arası 5 birim (3.740 galon), haziran ile eylül arası 8 birim (5.984 galon) içeriyor, üstü mevsimsel hacim bedeliyle ücretlendiriliyor. Şehrin faturalaması, hane su tüketiminin yazın yaklaşık ikiye katlandığı gerçeği üzerine kurulu. Şubat faturasına bakarak bütçe yapan biri temmuzda ciddi şekilde yanılır. 5/8 inç sayaç için sabit bedel rakamı resmi alan adı özetinden okundu, işlenmiş tarife sayfasından teyit edin.

Burada bir boşluk var ve kapatmıyoruz: şehrin su aboneliği açmak için Sosyal Güvenlik numarası isteyip istemediğini söyleyen hiçbir resmi Phoenix sayfası bulunamadı. Şehir yalnızca abonelik açmanın bir şehir yönetmeliğine göre yürüdüğünü ve "aktivasyon ücretleri ile depozitolara dair ayrıntıların şartlar ve koşullarda verildiğini", depozitoların mülk türüne göre değiştiğini yazıyor. Bu yüzden burada hiçbir su depozitosu rakamı yazmıyoruz ve numara sorusunu araştırma bulamadı diye bırakıyoruz: (602) 262-6251'i arayıp sorun. Elektrik şirketlerinin kuralından çıkarım da yapmayın, çünkü şehir ne komisyona tabi ne de o sağlayıcı.

Depozito: iki ucunda da kiracıya iş düşüyor

• Tavan bir buçuk aylık kira, ve bu tavan "nasıl adlandırıldığına bakılmaksızın" bütün güvenceleri, peşin ödenen kira dahil, kapsıyor. Kiracı kendi isteğiyle daha fazlasını peşin ödeyebiliyor, ama ev sahibi talep edemiyor.
• Yazılı olarak iade edilmez diye belirtilmeyen her ücret ya da depozito iade edilir. Ev sahibi, iade edilmeyen her ücretin amacını yazılı olarak belirtmek zorunda.
• Taşınırken ev sahibi size üç şeyi vermek zorunda: imzalı bir sözleşme kopyası, mevcut hasarı kaydetmeniz için bir giriş formu, ve çıkış muayenesinde bulunabileceğinizi bildiren yazılı bir bildirim. Talep ederseniz çıkış muayenesinin ne zaman yapılacağını söylemek zorunda.
• İade süresi 14 gün, cumartesi, pazar ve resmi tatiller sayılmadan, ve saat üç şey birlikte olduktan sonra başlıyor: kiracılığın sona ermesi, zilyetliğin teslimi, ve kiracının talebi. Yani istemezseniz saat hiç başlamıyor. Bütün kesintilerin kalem kalem listesi ve kalan para, kiracının bilinen son adresine birinci sınıf postayla gönderiliyor.
• Ceza: kiracı, hak ettiği mal ve parayı artı haksız olarak alıkonulan tutarın iki katını talep edebiliyor.
• Ama itiraz için 60 gün var. Kalem listesi postalandıktan sonraki 60 gün içinde kesintilere itiraz etmezseniz ev sahibinin rakamları "geçerli ve kesin" hale geliyor ve sonraki talepler düşüyor.
• Kanun depozitonun emanet hesabında tutulmasını, Arizona'daki bir bankada olmasını ya da faiz işlemesini istemiyor. Maddenin tam metni okundu, böyle bir hüküm yok. Connecticut ve Massachusetts bütün yükü ev sahibine koyarken Arizona iki uca da kiracıya bir adım koyuyor.

Süreler, kira artışı ve tahliye

Yazılı süreli bir sözleşme yoksa kiracılık aylık sayılıyor (haftalık ödeyen bir oda kiracısı için haftalık). Kira ödememede bir koruma var: dava açılmadan önce kiracı geciken kiranın tamamını ve yazılı sözleşmede yazan makul bir gecikme ücretini öderse kiracılık yeniden kurulmak zorunda; dava açıldıktan sonra avukatlık ücreti ve mahkeme masrafı da ekleniyor, karardan sonra ise yeniden kurma tamamen ev sahibinin takdirinde. Kanun "gün" derken takvim gününü kastediyor.

Başvuru formunu esaslı biçimde yanlış doldurmak kendi başına 10 günlük düzeltilebilir bir ihlal, ve kanun başvuru kalemleri arasında "sosyal güvenlik numarasını" adıyla sayıyor. Yanlış beyan edilen sabıka ya da tahliye geçmişi ise düzeltilemez. Ayrı bir kategori olarak esaslı ve onarılamaz ihlal düzeltme süresi olmadan derhal feshe izin veriyor; kanun yasa dışı silah ateşlenmesi, adam öldürme, fuhuş, çete faaliyeti, uyuşturucu suçları, tehdit ve korkutma, darp, ilan edilmiş kamu zararı ve ev sahibinin, temsilcisinin ya da başka bir kiracının "sağlık, güvenlik ve esenliğini başka şekilde tehlikeye atan" her ihlali sayıyor, ve listenin "tüketici olmadığını" ekliyor.

Kira kontrolü eyalet tarafından yasaklanmış: kanunun ifadesiyle "özel konut mülkünde kiraları kontrol etme yetkisi eyalet tarafından üstlenilmiştir. Şehirler, şartlı şehirler dahil, ya da kasabalar kiraları kontrol etme yetkisine sahip olmayacaktır." Yasak, bir eyalet kurumu, şehir ya da kasaba tarafından sahip olunan, finanse edilen, sigortalanan veya desteklenen mülke uygulanmıyor. Kira artışı için kanunda bir bildirim süresi bulunamadı: hem kiracılık maddeleri hem süre maddesi tam metin olarak okundu ve böyle bir hüküm yok. Uygulamada aylık bir kiracılıkta artış, yukarıdaki 30 günlük sona erdirme mekanizmasıyla geliyor. "Arizona'da kira artışı için 30 gün önceden bildirim gerekir" diye okursanız yanlış okumuş olursunuz: 30 gün, kiracılığı sona erdirme süresi.

Ev sahibinin görevleri, giriş ve misilleme

• Ev sahibi konutu yaşanabilir tutmak, ortak alanları temiz ve güvenli tutmak, ısıtma, havalandırma ve klima sistemlerini iyi ve güvenli çalışır durumda tutmak, her zaman akan su ve makul miktarda sıcak su sağlamak, ve "kurulmuş ve sunulmuş olduğu yerde, mevsim koşulları gerektirdiğinde makul klima ya da soğutma sağlamak" zorunda. Çöp kutusu vermek ve çöp toplamayı ayarlamak da onun görevi.
• Girişten en az iki gün önce bildirim zorunlu, acil durum ve uygulanamaz haller dışında, ve yalnızca makul saatlerde. Kanun "ev sahibi giriş hakkını kötüye kullanamaz ya da kiracıyı taciz etmek için kullanamaz" diyor. Bir bakım sorununu bildirmeniz, o tamir için girişe rıza sayılıyor.
• Elektriği, gazı, suyu ya da başka bir temel hizmeti kesmek veya kiracıyı kapıda bırakmak, kiracıya zilyetliği geri alma ya da sözleşmeyi feshetme hakkı veriyor, artı iki aylık kira ya da fiili zararın iki katı, hangisi yüksekse, artı depozitonun iadesi.
• Misilleme yasak. Kiracı konut koduna şikayet ettiyse, ev sahibine yaşanabilirlik ihlalini bildirdiyse ya da bir kiracı birliğine katıldıysa veya kurduysa, son altı ay içindeki bir şikayet, kira artışının, hizmet kesintisinin ya da tahliye davasının misilleme olduğuna dair kanuni bir karine doğuruyor ve bunu çürütmek ev sahibine düşüyor. Kiracı şikayeti fesih bildiriminden sonra yaptıysa karine doğmuyor.
• Aile içi şiddet ve cinsel saldırı mağdurları için erken fesih hakkı var: yazılı bildirim artı ya bir koruma kararı ya da bir kolluk birimi raporuyla, 30 gün içinde karşılıklı mutabık kalınan bir çıkış tarihine kadar; erken fesih cezası alınmıyor ve depozito erken fesih nedeniyle alıkonulamıyor (hasar için hala kullanılabiliyor). Kiracı, masrafı kendisine ait olmak üzere ev sahibinden yeni kilit takılmasını isteyebiliyor. Olayın bildirimden önceki 30 gün içinde gerçekleşmiş olması gerekiyor.

Ve Arizona'nın bu seride eşi olmayan hükmü: kanun "yaşayanların sağlık ve güvenliğini esaslı biçimde etkileyen durum" tanımını yapıyor ve bu tanımın içine açıkça "yetersiz ısıtma ve soğutma yokluğu" giriyor; yanında böcek, kemirgen ve haşere istilası, sıcak ve soğuk akan su yokluğu, tehlikeli elektrik ve su tesisatı, ve yeterli çöp depolama ile toplama yokluğu var. Yani temmuzda bozuk bir klima, akan su olmamasıyla aynı kanuni kategoride ve aynı beş günlük ihbar yoluna tabi.

Ev sahibi kaydı: Arizona'nın kiracıya verdiği koz

Connecticut Hartford'un ev sahiplerini ruhsatlandırmasına izin verirken Arizona bunun her türünü şehirlere yasaklıyor ve yükü mal sahibine koyuyor.

• Kanunun kendi cümlesi: "Bir şehir ya da kasaba, konut kiralık mülkleri ya da mülk sahipleri için konut kiralama ruhsatı şartı koyamaz. Bir şehir ya da kasaba konut kiralama kayıt şartı koyamaz." Şehir, kiralama kayıt bilgisini yalnızca ilçe değerleme dairesinden alabiliyor.
• Mal sahibinin görevi: her konut kiralık mülkünün sahibi ilçe değerleme dairesine şunları bildirmek zorunda: adı, adresi ve telefonu; şirketse bir yetkilisinin, genel ortağının, yöneten üyesinin ya da mütevellisinin adı, adresi ve telefonu; sokak adresi ve parsel numarası; ve binanın yapım yılı. Değişiklikler on gün içinde bildirilmek zorunda.
• Eyalet dışında yaşayan sahip ayrıca Arizona'da yaşayan ve tebligatı kabul edecek bir kanuni temsilci atayıp tescil ettirmek zorunda.
• Kiracının silahı burada: kanunun ifadesiyle "bu maddenin gerektirdiği bilgi ilçe değerleme dairesinde dosyada değilse konut kiralık mülkü iskan edilemez." Dosyada değilse kiracı, iadeli taahhütlü postayla ya da elden on günlük yazılı uyma ihbarı verebiliyor; on gün sonunda sahip hala uymadıysa kiracı sözleşmeyi feshedebiliyor ve ev sahibi peşin ödenmiş kiranın tamamını fesihten sonraki on gün içinde, iadeli taahhütlü postayla ya da elden iade etmek zorunda. Depozito ayrıca yukarıdaki kurala göre geri geliyor.
• Kayıt kamuya açık bir kayıt. Yani sözleşme imzalamadan önce adresi sorgulayabilirsiniz.
• Değerleme dairesi ilk kayıt ve her değişiklik için en çok 10 dolar alabiliyor. Kaydolmayan sahip için cezalar yeni edinilen mülkte 1.000 dolar artı ayda 100 dolar, diğer hallerde günde 150 dolar, ama sahip bildirimden sonraki on gün içinde uyarsa şikayet düşüyor.
• Bir şehir kiralama denetim programı kurabiliyor, ama ancak bir kamuya açık duruşma, en az 30 gün sonra bir meclis oylaması, meclisin tamamının dörtte üç oyu, kayıtlı her kiralama sahibine duruşmadan en az 20 gün önce birinci sınıf postayla bildirim, ve iki hafta önce gazete ve internet ilanıyla. Phoenix bölgesinde bir şehrin bu seçeneği kullandığı araştırılmadı, o yüzden bir şey yazmıyoruz.

Kaybolan kira vergisi: eski rehberler hala onu yazıyor

1 Ocak 2025'ten itibaren Arizona şehirleri, kasabaları ve diğer vergilendirme birimleri konut kiralama işi üzerine hiçbir vergi ya da harç koyamıyor, ve ev sahiplerinin o tarihe kadar kaldırılan konut kiralama işlem ayrıcalığı vergisini kiracıdan almayı bırakması gerekiyordu. Sağlık tesisleri, uzun süreli bakım tesisleri ve geçici konaklama kapsam dışında. Bu, 2023 tarihli bir kanundan geliyor ve resmi kanun bölümü ile gelir idaresinin haber sayfası üzerinden, resmi alan adı özetleriyle okundu.

2024 sonuna kadar Phoenix'te bir kiracı kirasının üstüne bir şehir kira vergisi satırı ödüyordu. O satır kalktı. Bir Phoenix kira sözleşmesi ya da internetteki bir rehber hala "şehir kira vergisi" gösteriyorsa güncel değil, ve bunu hala tahsil eden bir ev sahibi, şehrin artık koyamadığı bir vergiyi tahsil ediyor demektir.

Mekanik: dört basamaklı bir zincir

1. Full Cash Value (FCV): değerleme dairesinin piyasa değeri tahmini.
2. Limited Property Value (LPV): vergilendirilen değer. Kanunun ifadesiyle "bir önceki değerleme yılındaki sınırlı mülk değeri artı o değerin yüzde beşi", ve "güncel tam nakit değerini aşmayacaktır". Bu koruma 2012 genel seçiminde kabul edilen Proposition 117 ile geldi ve 2015 vergi yılından itibaren Arizona'nın iki değerli sistemini tek bir vergilendirilebilir LPV ile değiştirdi.
3. Değerleme oranı yüzde 10: oturulan birincil konut (Sınıf 3) ve kiracıya kiraya verilen konut (Sınıf 4) için. Net değerlenmiş değer bu.
4. Oran: net değerlenmiş değeri 100'e böldükten sonra, her 100 dolara düşen oranla çarpıyorsunuz.

Sınıf 3 tanımı beklediğinizden geniş: yalnızca sahibinin oturduğu birincil konut değil, sahibinin bir yakınının birincil konutu olarak oturduğu ev ve sahibinin oturup aynı zamanda oda kiraya verdiği ev de Sınıf 3. En çok 10 dönüm konut arsası (kısıtlı hallerde 40'a kadar) kapsama giriyor. Önemli sonuç: evi kiraya verdiğinizde sınıf değişiyor ve aşağıdaki indirim kalkıyor.

Bir hesap örneği (resmi tarife tablosundan çıkarılmış bir örnek, alıntılanmış bir rakam değil): LPV'si piyasa değerine yetişmiş 400.000 dolarlık bir Phoenix evi, yüzde 10 ile 40.000 dolar net değerlenmiş değer demek. 2026'da bir Phoenix vergi bölgesinde oranlar 6,9834 birincil ve 7,1546 ikincil, toplam 14,1380; hesap 40.000 bölü 100 çarpı 14,1380, yani yılda yaklaşık 5.655 dolar, ev sahibi indirimi öncesi. Yöntemi ve oranları yazıyoruz, toplamı sizin adresiniz için ilçeden alın.

Ödeme takvimi, temerrüt ve kanunun kaçış kapısı

• Yarısı 1 Ekim, diğer yarısı ertesi 1 Mart. İlk taksit 1 Kasım saat 17.00'den, ikincisi ertesi 1 Mayıs saat 17.00'den sonra temerrüde düşüyor. Yılın tamamı 100 dolar ya da altındaysa tamamı 1 Ekim'de ödenir ve 31 Aralık'tan sonra temerrüde düşer. Temerrüt tarihi hafta sonuna ya da tatile denk gelirse bir sonraki iş gününün 17.00'sine kayıyor.
• Gecikme faizi yılda yüzde 16, basit, ve ayın bir kısmı tam ay sayılıyor.
• Kanunun kaçış kapısı: faiz, gecikme ilçenin kendi hatasından doğduysa, ya da vergi yılının tamamı 31 Aralık'ta veya öncesinde ödenirse tahsil edilemiyor. Yani 1 Kasım'ı kaçırdıysanız yılın tamamını yıl sonuna kadar ödeyin, faiz silinir. Vergi dairesi ayrıca, ipoteğin kaldırıldığı yılı izleyen yıldaki bir temerrüt için mülk başına bir kez, denetçiler kurulunun onayıyla faizi affedebiliyor.

Tek şehir oranı yok: aynı şehirde 28 ayrı bölge

Bu, bu bölümdeki en pratik bulgu. İlçenin 2026 tarife tablosunda şehri Phoenix olan 28 ayrı vergi bölgesi kodu var, çünkü şehir sınırı yirmiden fazla bağımsız okul bölgesini kesiyor. Ve düştüğünüz okul bölgesi faturayı yüzde 40'tan fazla oynatıyor.

Şehrin kendi payı küçük: Phoenix 2026'da 1,2652 birincil artı 0,7745 ikincil, toplam 2,0397. Geri kalanı ilçe, okul bölgesi ve özel bölgeler.

Yani birincil oranlar 5,0019 ile 7,0414, ikincil oranlar 1,3963 ile 10,6254 arasında. Aynı değerde iki ev, ikisi de şehir sınırları içinde, yalnızca okul bölgesi yüzünden yılda binlerce dolar farklı ödeyebiliyor. Ev ararken sorulacak soru "hangi şehir" değil, "hangi vergi bölgesi", ve cevabı ilçe değerleme dairesi veriyor.

İndirimler: önce isim tuzağını ayırın

Arizona'da "homestead exemption" adını taşıyan şey emlak vergisi indirimi değil: o, alacaklılara ve iflasa karşı bir konut koruması. Emlak vergisinde çalışan asıl kalem başka:

İki mekanik not sayfada durmalı. Birincisi, bu tutarlar ve gelir sınırları her yıl 31 Aralık'ta ya da öncesinde yeniden endeksleniyor: muafiyet ve gelir sınırları gayri safi yurt içi hasıla fiyat deflatörüyle, ve 2026 vergi yılından başlayarak 28.459 dolarlık toplam değerleme sınırı federal konut fiyat endeksiyle. Yani 2027 rakamları farklı olacak. İkincisi, taşınırsanız muafiyet kendiliğinden gelmiyor: yeni evin birincil konutunuz olmasından sonraki 60 gün içinde yeni ilçenin değerleme dairesine bir muafiyet transfer formu vermeniz gerekiyor, yoksa muafiyet sizi takip etmiyor.

Çalışma çağındaki bir alıcı için dürüst özet şu: Arizona'da bir yeni gelenin faturasını düşüren genel bir ev sahibi muafiyeti yok. Elinizdeki şey otomatik Homeowner Rebate ile LPV'nin yüzde 5 artış sınırı, ve ikisi de başvuru gerektirmiyor.

Bir de gelir vergisi tarafındaki tuzak

Ayrıntısı vergi bölümünde, ama ev bütçesini kurarken burada bilmeniz gereken iki şey var. Birincisi, iyi haber: Arizona'da hiçbir ilçenin ve hiçbir şehrin gelir vergisi yok ve eyalet vergisi tek oranlı. İkincisi, tuzak: işe girişte doldurduğunuz stopaj formu kaç bakmakla yükümlü kişiniz olduğunu değil yüzde kaç kesinti istediğinizi soruyor, ve formu işe girişten sonraki beş gün içinde vermezseniz işveren yüzde 2,0 kesmek zorunda, ki bu gerçek oranın altında. Yani formu doldurmayan biri sistematik olarak eksik kesinti yaptırıyor ve nisanda borçlu çıkıyor. İlk haftanızda doldurun.

Önce bölgenizi bulun

Arizona'da okullar ne şehre ne ilçeye bağlı: her biri kendi seçilmiş kurulu olan bağımsız okul bölgeleri. Phoenix örneğinde şehir sınırları içinde yirmiden fazla ilkokul bölgesi ve birkaç lise bölgesi var, ve ilçenin 2026 vergi tablosunda şehri Phoenix olan 28 ayrı bölge eşleşmesi görünüyor. Yani bu sayfa size tek bir kayıt ofisi adresi veremez; önce adresinizin hangi bölgeye düştüğünü bulmanız gerekiyor. Aynı bölge emlak vergisi faturanızın da büyük kısmını belirliyor, yani ev ararken bu soru iki işi birden hallediyor.

Zorunluluk ve yaş kuralları eyalet çapında: okul 6 ile 16 yaş arasında zorunlu, her okul bölge sınırları içinde oturan 6 ile 21 yaş arasındaki çocukları kabul etmek zorunda, ve anasınıfı 5, birinci sınıf 6 yaşında başlıyor, yaş 1 Eylül itibarıyla ölçülüyor.

Birinci yarı: statü ilgisiz, yabancı doğum belgesi kabul

Eyalet eğitim idaresinin okul bölgelerine yazdığı ikamet kılavuzu bu konuda net ve kendi kelimeleriyle aktarmaya değer:

• "Bir öğrencinin (ya da velisinin) belgesiz veya vatandaş olmayan statüsü, o öğrencinin ilk ve orta öğretim hakkına ilgisizdir."
• "Öğrencilerin ya da velilerinin vatandaşlık veya göçmenlik statüsünü sormak, bölge içinde ikameti tespit etmekle ilgili değildir."
• "Bir okul bölgesi ya da charter okul, bir öğrenciyi doğum belgesi olmadığı için ya da kayıtları yabancı bir doğum yerini gösterdiği için, örneğin yabancı bir doğum belgesi, kaydolmaktan alıkoyamaz."

Ve Sosyal Güvenlik numarası istenen belgeler arasında değil. Kanunun saydığı şey, doğum belgesine alternatiflerden biri olarak bir Sosyal Güvenlik numarası başvurusu. İdare ayrıca bölgelere şunu söylüyor: ad ve adres dışındaki kişisel bilgiler, Sosyal Güvenlik numarası ve hesap numaraları dahil, belge dosyalanmadan önce veli ya da okul görevlisi tarafından karartılmalıdır, ve ailenin okula verdiği şey federal kanun kapsamında gizli bir eğitim kaydıdır.

İkinci yarı: 30 gün, 10 gün, ve kolluk havalesi

Aynı kanun burada sertleşiyor ve bunu sakin ama eksiksiz yazmak zorundayız. İlk kayıttan sonraki 30 gün içinde aile onaylı bir doğum belgesi ya da "öğrencinin kimliğini ve yaşını kanıtlayan başka güvenilir kanıt" vermek zorunda. Kanunun saydığı alternatifler geniş: vaftiz belgesi, bir Sosyal Güvenlik numarası başvurusu, asıl okul kayıt belgeleri, ve doğum belgesinin bir kopyasının sunulamamasını açıklayan bir yeminli beyan. Belgenin fotokopisi dosyaya konuluyor ve aslı size geri veriliyor.

Süre dolarsa okul aileye yazıp on gün daha veriyor, ve o on gün içinde uyulmazsa kanunun ifadesiyle okul "dosyayı yerel kolluk kuvvetine havale eder". Okul ayrıca, biçim ya da içerik olarak hatalı veya şüpheli görünen her yeminli beyanı derhal yerel kolluğa bildirmek zorunda.

Bunu doğru okuyun: havale kimlik belgesiyle ilgili, göçmenlik statüsüyle değil, ve kabul edilen alternatifler listesi gerçekten geniş. Ama saat kanuni bir saat. Türkiye'den yıl ortasında gelen ve elinde yalnızca Türk doğum belgesi olan bir aile için pratik cevap şu: yabancı doğum belgesi idarenin kendi kılavuzuna göre açıkça kabul ediliyor, o yüzden belgeyi ilk otuz gün içinde teslim edin ve teslim ettiğinize dair bir belge isteyin.

İkamet belgesi: tek belge yeter, ama posta kutusu olmaz

İkamet belgesi kanunen zorunlu ve idare bunu denetliyor. İstenen şey, velinin tam adını ve fiziksel bir konut adresini (posta kutusu kabul edilmiyor) taşıyan tek bir belge: Arizona ehliyeti ya da kimlik kartı, Arizona araç tescili, tapu ya da ipotek belgesi, emlak vergisi faturası, kira sözleşmesi, fatura (su, elektrik, gaz, kablo, telefon), banka ya da kredi kartı ekstresi, W-2, bordro, kabile kayıt belgesi, ya da bir eyalet, kabile veya federal kurumdan gelen başka belge.

Başkasının evinde oturuyorsanız, ki idare bunu çok nesilli haneleri de kapsayacak şekilde açıkça sayıyor, veli bir Affidavit of Shared Residency dolduruyor ve evi tutan kişi öğrencinin orada yaşadığına dair noter onaylı bir beyan imzalayıp kendi adına bir belge veriyor. İdare her iki durum için model form yayımlıyor. Evsiz öğrencilerden ikamet belgesi istenmiyor ve doğum belgesi kuralı da onlara uygulanmıyor; asker ailelerine varıştan sonra on gün tanınıyor.

Aşı: Arizona kişisel inanç muafiyetine izin veriyor

Bu, bu serideki bazı eyaletlerin tam tersi. Kural olarak bir öğrenci aşı belgesi olmadan okula devam edemiyor ve okul müdürü belgesi olmayan öğrenciyi uzaklaştırmak zorunda. Ama üç esneklik var:

• Bir doz yeter, başlamak için: çocuk her zorunlu aşının bir dozunu yaptırmış olmak ve bir hekimden, kayıtlı hemşire uygulayıcıdan veya sağlık kuruluşundan yazılı bir yetiştirme takvimi getirmek koşuluyla okula başlayabiliyor. Okul, aşı tamamlanana kadar kaydı yılda en az iki kez gözden geçiriyor.
• Tıbbi muafiyet: hekimin ya da kayıtlı hemşire uygulayıcının, durumu ve muhtemel süresini belirten yazılı belgesiyle.
• Kişisel inanç muafiyeti: velinin imzaladığı bir beyanla, sağlık dairesinin bilgilendirmesini aldığını, riskleri anladığını ve "kişisel inançları nedeniyle" rıza vermediğini bildirerek. Connecticut dini muafiyeti 2021'de kaldırdı ve yalnızca tıbbi muafiyeti bıraktı; Arizona hala kişisel inanç beyanını kabul ediyor.

Ama kararınızı verirken bunu bilin: muaf ya da aşısız bir çocuk, eyalet veya yerel sağlık idaresinin tespit ettiği bir aşıyla önlenebilir hastalık salgını sırasında okuldan uzaklaştırılıyor. Evsiz öğrencilere kayıttan sonraki beşinci takvim gününe kadar süre tanınıyor.

İngilizce desteği İngilizce içinde veriliyor

Burada vaat vermemiz mümkün değil, çünkü kanun başka yöne bakıyor. Proposition 203 (Kasım 2000'de seçmen tarafından kabul edildi) bütün devlet okulu öğrencilerinin İngilizce dilli sınıflarda öğretim görmesini gerektiriyor ve İngilizce öğrenenler Structured English Immersion yöntemiyle, "normalde bir yılı aşması amaçlanmayan" bir geçiş döneminde eğitiliyor. 2019'da günlük asgari süre değişti: K-5 sınıflarında günde 120 dakika, 6-12 sınıflarında 100 dakika İngilizce dil gelişimi, önceki dört saatlik bloktan indirilerek. Eyalet kurulu dört ayrı model benimsedi ve bunlardan biri yüzde elli yüzde elli iki dilli bir model; ama bu canlı ve tartışmalı bir zemin, çünkü eyalet eğitim müfettişi kamuya açık olarak bu modeli kullanan okulların eyalet kanununu ihlal ettiğini ve ödenek kaybı riski taşıdığını söylüyor. Proposition 203 metni ve 2019 değişikliğinin ayrıntıları idarenin sitesi araştırmaya kapalı olduğu için resmi alan adı özetlerinden okundu, kanun dili alıntılanmadı.

Yani Arizona'da iki dilli eğitim beklemeyin, İngilizce dilli bir sınıf içinde İngilizce dil desteği bekleyin. Ve araştırma, hiçbir Arizona okul bölgesi sayfasında Türkçenin bir tercüme hizmeti, iki dilli program ya da kadrolu bir dil olarak geçtiğini bulamadı. Phoenix'in büyük lise bölgesinin adı geçen iki dilli sağlaması İspanyolca: kayıt başvurusu, ev dili anketi ve Arizona ikamet formları İspanyolca yayımlanıyor. Diğer her şey, ailenin tercih ettiği dili seçtiği bir veli iletişim uygulamasının otomatik çevirisinden geçiyor, ve bir uygulamanın içindeki makine çevirisi bir dil hizmeti değil. Bunu "Türkçe destek yoktur" diye değil, araştırmanın bulamadığı şeklinde okuyun ve kendi bölgenize sorun.

Bir kolaylık: zorunlu açık kayıt

Arizona'nın elverişli bir kuralı var: zorunlu açık kayıt (open enrollment). Bir öğrenci, ikamet ettiği bölgenin içinde ya da dışında, eyaletteki herhangi bir devlet okuluna nakil için başvurabiliyor, sınıfta yer olduğu ölçüde. Yani adresinizin düştüğü okul sizi memnun etmiyorsa kapı tamamen kapalı değil; ama bir yer ayrıldığı da söylenmiyor, başvuru pencerelerini bölgenizden öğrenin.

AHCCCS: önce isim, sonra kurallar

AHCCCS, Arizona Health Care Cost Containment System demek ve Arizona hem Medicaid kurumunun hem programının adı olarak bunu kullanıyor. Connecticut HUSKY, Massachusetts MassHealth gibi bir tüketici markası yok: kurumun adı programın adı. Merkez 150 N. 18th Ave., Phoenix, AZ 85007, telefon 602-417-4000, ücretsiz hat 1-800-654-8713. Başvurular Health-e-Arizona Plus üzerinden yapılıyor.

19-64 yaş arası çocuksuz yetişkinler için sayfanın saydığı şartlar: Arizona sakini olmak; 19-64 yaş arasında olmak; Medicare'e hak kazanmamak; hamile olmamak; "bir ABD vatandaşı ya da nitelikli bir göçmen" olmak; "bir Sosyal Güvenlik numarası olmak ya da bir tanesi için başvurmak"; bir çocuğun birincil bakıcısıysa o çocuğun sigortası olması; gelir sınırının altında olmak; ve başka bir gruba uygun olmamak.

Çocuklarda üç ayrı yaş bandı var ve bunları tek rakama indirmeyin, çünkü 1 yaş altı bir bebekle 10 yaşındaki bir çocuk aynı sınırda değil:

Uygun olan çocuklar için sayfanın kendi ifadesiyle aylık prim yok. Çocuklar için statü şartı da şöyle yazılı: "bir ABD vatandaşı ya da nitelikli bir göçmen (çocuk ABD vatandaşı ya da nitelikli göçmen değilse, çocuk yine de acil hizmetlere uygun olabilir)". Yani AHCCCS statü testini geçemeyen çocuğu kendi cümlesinde acil hizmetlere yönlendiriyor; aileye "hayır" ile dönmeyin. Ayrı bir kapı daha var: 18 yaşına girdiği gün bir koruyucu aile sisteminde olan 26 yaş altı bir genç, gelirine bakılmaksızın uygun olabiliyor.

İki sınırı açıkça yazıyoruz. Birincisi, Arizona'nın yayımlanmış "nitelikli göçmen" tanımını okuyamadık, çünkü tanımı veren uygunluk politikası sitesi araştırma boyunca otomatik erişime kapalıydı. Bu yüzden bu sayfa statü saymıyor, green card sahibinin kapsamda olduğunu da söylemiyor, çalışma vizesi sahibinin kapsam dışı olduğunu da; cevabı AHCCCS'ten ya da bir sosyal yardım danışmanından alın. İkincisi, Sosyal Güvenlik numarası sorusu sandığınızdan yumuşak: sayfa "numarası olmak ya da bir tanesi için başvurmak" diyor ve başvuru formunun bir kopyasını teyit olarak saklamanızı söylüyor. SS-5'i vermiş ve makbuzunu almış biri ilk soruda elenmiyor.

Statü testini geçemeyenler için: acil hizmetler programı

Bu, bu kitle için Arizona'nın en kullanışlı sağlık bulgusu, ve Arizona bunu bir sağlayıcı el kitabına gömmek yerine üyeye dönük bir sayfada, kendi başlığı altında yayımlıyor. Programın adı Federal Emergency Services Program (FES ya da FESP) ve sayfanın cümlesi şu:

"Federal Emergency Services programı (FESP) üzerinden federal acil hizmetler, vatandaşlık dışındaki bütün uygunluk şartlarını karşılayan, nitelikli ya da nitelikli olmayan yabancı olan Arizona sakinleri içindir."

• Kapsam, tıbben gerekli olan ve bir tıbbi ya da davranışsal sağlık durumundan kaynaklanan hizmetlerle sınırlı; doğum ve doğum eylemi bu tanımın içinde. Durumun, şiddetli ağrı dahil, yeterli ciddiyette akut belirtilerle ortaya çıkması ve derhal tıbbi müdahale olmadığında kişinin sağlığını ciddi tehlikeye atmasının, bedensel işlevlerde ciddi bozulmaya, bir organ ya da uzuvda ciddi işlev kaybına veya başka birine ciddi fiziksel zarara yol açmasının makul olarak beklenmesi gerekiyor.
• Son evre böbrek yetmezliği için ayaktan diyaliz açıkça kapsamda, tedavi eden hekimin haftada en az üç kez diyaliz yapılmamasının yukarıdaki sonuçlardan birini doğurmasının makul olarak beklendiğini belgelemesi halinde.
• AHCCCS'in kendi anlatımına göre bu kapıya düşebilenler, çocuk, bakıcı akraba, hamile, yetişkin ve SSI-MAO kategorilerine başvurup vatandaşlık ya da göçmen statüsü şartını karşılamayan kişiler. Bu kategori listesi sayfanın kendisinden değil dolaylı bir yoldan okundu.

Bunu abartmadan yazalım: FES bir sağlık sigortası değil. Bir acil durum bölümünü ödüyor. Size bir aile hekimi, bir ilaç planı ya da rutin kontrol vermiyor. Ama doğum tanımın içinde, ve statüsü olmayan hamile bir kadının en çok ihtiyaç duyduğu bilgi tam olarak bu. Başvuru AHCCCS ile aynı yoldan yapılıyor ve kararı kurum veriyor.

KidsCare, pazar yeri ve acil servis

Gelir sınırı aşılıyorsa Arizona'nın çocuk programı KidsCare: AHCCCS'in kendi sayfası bunu, geliri AHCCCS sigortası için fazla olan çocuklar için "düşük bir aylık primle" sunulan program diye tanımlıyor. Yani KidsCare ücretsiz değil, oysa uygun olan çocuklar için AHCCCS kapsamında prim yok. KidsCare'in gelir tavanını ve prim tutarını resmi bir sayfadan okuyamadık, o yüzden burada rakam yazmıyoruz; üçüncü taraf sitelerde dolaşan yüzdelere ve "primler askıya alındı" bilgisine güvenmeyin. Federal pazar yeri başvurusu da KidsCare'e açılan ikinci bir kapı: federal site, bir pazar yeri başvurusu doldurup çocuklarınızın uygun olup olmadığını öğrenebileceğinizi söylüyor.

Arizona'nın kendi sigorta pazarı yok: federal HealthCare.gov kullanılıyor. 2027 kapsamı için açık kayıt 1 Kasım 2026'da başlıyor. Pazar yeri yardım hattı 1-800-318-2596. Belgesiz göçmenler pazar yeri kapsamına giremiyor, ama federal sitenin ifadesiyle belgeli kişiler adına başvuru yapabiliyorlar.

Acil durumda 911'i arayın. Federal EMTALA kuralı gereği Medicare'e katılan hastanelerin acil servisleri, ödeme gücünden, sigortadan ve göçmenlik statüsünden bağımsız olarak tıbbi tarama muayenesi yapmak ve durumu stabilize etmek zorunda. Ama bu ücretsiz bakım değil, fatura sonra ele alınıyor; bu yüzden acil olmayan her şey için klinikler bölümüne bakın.

Bir federal hakkınızı da bilin: sigortasız ya da sigortasını kullanmayan bir hasta, tedaviden önce bakımın ne kadara geleceğini açıklayan yazılı bir Good Faith Estimate isteyebiliyor. Bunu her sağlayıcıdan talep edebilirsiniz.

Federal daraltmalar: 1 Ekim 2026 ve 1 Ocak 2027

Bu iki değişiklik federal, yani Arizona'ya özgü değil, ama bu kitle için yeterince sert oldukları ve tarihleri belli olduğu için bu sayfada durmaları gerekiyor.

1 Ekim 2026, Medicaid. Federal kanun artık eyalete tam Medicaid ödemesini yalnızca dört grup için yapıyor: ABD vatandaşları ve uyrukları, green card sahipleri (daimi ikamet sahipleri), Kübalı ve Haitili girişliler, ve Compact of Free Association anlaşması kapsamında burada yaşayanlar. Federal sağlık sitesinin kendi uyarısı aynı listeyi veriyor ve CHIP için de geçerli olduğunu söylüyor. Liste kapalı: mülteciler, sığınma hakkı alanlar ve şartlı giriş izni (parole) alanlar bu listede yok. Kaynak, kanunun resmi metni: Public Law 119-21, 71109. bölüm.

Ayakta kalan iki şey var ve ikisini de yazmak zorundayız. Birincisi, herkes için acil Medicaid, yani yukarıdaki acil hizmetler programı. İkincisi, eyaletin tercihine bırakılmış bir kapsam: federal sitenin ifadesiyle, eyalete bağlı olarak "yasal olarak ikamet eden" hamileler ve çocuklar tam Medicaid ya da CHIP kapsamına uygun olabiliyor. Bu bir eyalet tercihi olduğu için Arizona'nın bu tercihi kullanıp kullanmadığını varsaymıyoruz: AHCCCS'e sorun.

Ve kanunun neyi kestiğine dikkat edin: kanun kişinin kapsamını değil, eyalete yapılan federal ödemeyi kesiyor. Bu yüzden "artık hiçbir şey kalmadı" demiyoruz; doğru cümle şu: geriye ne kaldığını AHCCCS'e sorun, çünkü acil hizmetler ve eyalet tercihine bağlı kalemler hala masada.

1 Ocak 2027, pazar yeri. Prim vergi kredisi, yani pazar yeri planını ödenebilir kılan indirim, aynı üç kategoriyle sınırlanıyor: green card sahipleri, Kübalı ve Haitili girişliler, ve COFA kapsamındakiler. Federal sitenin kendi cümlesi, bir kanun değişikliği nedeniyle 1 Ocak 2027'den itibaren yalnızca belirli göçmenlik statülerinin pazar yeri plan maliyetlerinde tasarruf sağlayabileceği yönünde. Sonucu şu: sığınma hakkı alanlar, mülteciler, TPS sahipleri ve bütün göçmen olmayan vize kategorileri (H, F, U, T, R ve benzeri) geliri ne olursa olsun krediyi kaybediyor. Plan satın alabiliyorlar, ama indirimsiz: federal site "diğer göçmenlik statüleri pazar yeri kapsamına uygun olabilir, ancak tasarruflara uygun değildir" diyor. Ve DACA sahipleri pazar yeri kapsamına hiç giremiyor. Kaynak: HealthCare.gov göçmenlik statüsü sayfası.

Pratik sonuç bir bütçe sonucu: çalışma ya da öğrenci vizesiyle Arizona'da olan bir Türk aile bugün HealthCare.gov üzerinden plan satın alabiliyor, ama 1 Ocak 2027'den itibaren hanede bir green card sahibi yoksa prim vergi kredisini genellikle alamayacak. Bu kışın gelen biri için bu, primin tamamını ödemek demek. 1 Kasım 2026'da açılan kayıt penceresinde hesabınızı buna göre yapın ve kendi statünüz için federal siteden ya da bir sigorta danışmanından teyit alın.

Phoenix çevresinde kaç nokta var?

Federal kurumun kendi arama hizmetine göre Phoenix şehir merkezinin 15 mil çevresinde 86, 10 mil çevresinde 74 federal destekli sağlık merkezi hizmet noktası var. Bu noktaları işleten kuruluşlar, yarıçap içindeki nokta sayısına göre: Valle del Sol (29), Terros Health (12), Mountain Park Health Center (10), Circle the City (9), Maricopa County özel sağlık bakım bölgesi yani Valleywise Health (8), Neighborhood Outreach Access to Health (6), Wesley Community Center (5), Adelante Healthcare (3), Native Health (2), First Person Care Clinic (1) ve Horizon Health and Wellness (1).

Ama bu sayıyı "86 klinik" diye okumayın ve bu listeden hiçbir adres yayımlamıyoruz. Bunun bir yöntem sebebi var: bu seride federal arama hizmetinin adres alanları bir ilçe için bozuk döndü ve koordinatlar ile telefonlar doğruyken adresler başka eyaletleri gösterdi. O yüzden kuralımız şu: adres sağlayıcının kendi sayfasından gelir ya da hiç basılmaz.

Her kuruluş ücret konusunda tam olarak ne diyor?

Yalnızca kendi sözlerini aktarıyoruz, yorum eklemiyoruz.

Yanınıza ne götüreceksiniz?

Mountain Park için: gelir kanıtı (son bordrolar, vergi beyanları, yardım mektubu), hane büyüklüğü, ve kimlik ile adres doğrulaması (fatura, banka ekstresi, kira ya da ipotek belgeleri). Sigortasız yeni bir hasta randevu için aradığında kendi ifadesiyle önce uygunluk ekibiyle görüşüyor ve ya kayan ücret indirimine ya da rehberlikle AHCCCS'e başvuruyor.

Valleywise için: kimlik olarak "hanenizdeki her kişi için güncel kimlik ya da doğum belgesi"; gelir kanıtı olarak son 30 günün gelirini doğrulayan bilgi ya da sizi mali olarak destekleyen kişiden bir beyan; ve adres kanıtı olarak güncel bir fatura, kira ya da ipotek makbuzu, seçmen kayıt kartı ya da akraba olmayan bir ev sahibinden veya komşudan bir mektup. Bu son seçenek alışılmadık biçimde esnek ve yeni gelen biri için gerçekten işe yarıyor.

Valleywise'ın kendi yayımladığı yoksulluk tablosu, kendi ödemeli fiyatların hangi gelire göre indirildiğini gösteriyor:

Sekizden sonra her ek kişi için 5.680 dolar ekleniyor. Valleywise telefonları: uygunluk görevlileri (602) 344-2550, fatura soruları 602-344-8181, randevu 1-833-855-9973, Good Faith Estimate soruları (602) 344-1866.

Yazılı tahmin isteme hakkınız

Valleywise bunu kendi sayfasında açıkça yazıyor: "Sigortasız hastalar ya da sağlık sigortasını kullanmayan hastalar, bir hizmet için tıbbi bakımın ne kadara geleceğini açıklayan bir 'Good Faith Estimate' alma hakkına sahiptir." Bu federal bir hak ve sigortasız her okur bunu tedaviden önce yazılı olarak her sağlayıcıdan isteyebiliyor.

Temel kurallar

Bir ayrıntı daha, Arizona'nın yabancı devlet kimliklerine nasıl baktığını gösteriyor: 28 Mayıs 2021'den itibaren Matricula Consular kartları, kartı veren yabancı devletin biyometrik kimlik doğrulaması (parmak izi, retina taraması) kullandığı hallerde, her tür evlilik ruhsatı için geçerli kimlik olarak kabul ediliyor. Bu, Türk belgelerinden birini listeye eklemiyor, ama tezgahın yabancı devlet kimlik belgelerini değerlendirdiğini gösteriyor.

Maricopa County'de nereye gidilir?

Dördünde de randevu tavsiye ediliyor, randevusuz gelenler de kabul ediliyor. Katiplik ayrıca "yetkilendirilmiş birkaç sulh ve belediye mahkemesi tesisinin" de ruhsat verdiğini söylüyor, ama çevrimiçi randevu sistemi o tesisler için randevu veremiyor: randevu isteyen biri yukarıdaki dört noktadan birini kullanmak zorunda.

Asıl bulgu: çevrimiçi yol ile gişe aynı kuralla işlemiyor

Maricopa bir çevrimiçi evlilik ruhsatı programı işletiyor: "Ofis ziyareti ya da randevu gerekmez", "yalnızca Arizona sakinleri için sağlanmaktadır." Başvurmadan önce çiftin dört soruya da evet demesi gerekiyor:

1. "Başvuru sahiplerinden en az biri güncel bir Arizona sakini mi?"
2. "Nikah töreni tarihiniz bugünden en az 30 gün sonra mı?"
3. "İki başvuru sahibinin de geçerli kimliği ve bir sosyal güvenlik numarası var mı?"
4. "Desteklenen tarayıcılardan birine erişiminiz var mı?"

Üçüncü soru belirleyici. Çevrimiçi yol her iki başvuru sahibinin de Sosyal Güvenlik numarası olmasını şart koşarken, gişede uygulanan kanuni kural numarayı "varsa" istiyor. Yani numarası olmayan bir Türk için gişe açık, çevrimiçi yol kapalı. İkinci soru da gişede olmayan bir 30 günlük bekleme süresi getiriyor, oysa tezgahta bekleme süresi hiç yok.

Çevrimiçi sürecin diğer ayrıntıları: her başvuru sahibinin geçerli resmi fotoğraflı kimliğinin ön yüzünün görüntüsü yükleniyor (ehliyet, eyalet kimliği, pasaport ve benzeri) ve imzalar beyanla uyuşmak zorunda; başvuru 7-10 iş günü içinde inceleniyor; sonra katiplik gizli bir numaradan, hafta içi 08.00-17.00 arası telefon edip iki kimliği doğruluyor ve ödemeyi alıyor; ücretler 98,00 dolar ruhsat, 8 dolar posta ve işlem, isteğe bağlı 43,50 dolar önceden ödenmiş onaylı suret; ruhsat üç iş günü içinde birinci sınıf postayla gönderiliyor.

Ve sayfanın kendi içinde bir gerilim var, onu da basıyoruz: yüklenen fotoğraflı kimlik olarak pasaportu kabul ediyor, ama aynı sayfa kimliğin "Arizona ikametini göstermesi gerektiğini" söylüyor, ki bir pasaport bunu göstermez. Katipliğin bunu uygulamada nasıl çözdüğünü tespit edemedik; çevrimiçi yolu kullanmayı düşünüyorsanız önce (602) 372-5375'i arayıp sorun.

Yaş kuralları

• "3 Ağustos 2018'den itibaren, 16 yaşından küçükseniz evlenmeniz yasaktır."
• 16 ya da 17 yaşındaysanız: ya onaylı bir ergin kılma kararı sureti, ya katipliğin noter onaylı veli izin formu ile velinin kimliğinin ön ve arka yüzü, ya da velinin şahsen gelip formu katip huzurunda imzalaması gerekiyor; artı doğum belgesinin bir kopyası, artı resmi bir fotoğraflı kimlik (güncel ehliyet, eyalet ya da askeri kimlik kartı, güncel pasaport veya başka bir resmi fotoğraflı kimlik).
• "Küçük başvuru sahibinin evlenecek olduğu kişi, küçük başvuru sahibinden 3 yıldan fazla büyük olamaz."

Ahit evliliği: bunu bir uyarı olarak okuyun

Arizona, covenant marriage (ahit evliliği) tanıyan çok az sayıdaki eyaletten biri; düzenleme 21 Ağustos 1998'den beri yürürlükte. Ahit evliliği ruhsatı için başvuran çift, kendilerine evlilik öncesi danışmanlık veren din görevlisinden ya da evlilik danışmanından noter onaylı bir beyan getirmek zorunda; beyan, çiftin ahit evliliğinin niteliği ve amacı ile onu yasal ayrılık veya boşanmayla sona erdirmenin sınırlı sebepleri konusunda bilgilendirildiğini ve eyalet mahkemeler idaresinin broşürünün verildiğini doğruluyor. Tezgahta çift bir ruhsat beyanı ile bir "Ahit Evliliğine Girme Niyet Beyanı" imzalıyor. Mevcut bir evlilik, 35,00 dolar karşılığında ve tören gerekmeksizin, ruhsatın alındığı yerde ahit evliliğine dönüştürülebiliyor.

Bunu bir özellik değil bir uyarı olarak yazıyoruz. Ahit evliliğini sona erdirmek daha zor. İngilizceyi iyi okumayan biri, niyet beyanını ne imzaladığını anlamadan imzalayabilir. Tek cümleyle: varsayılan olan sıradan ruhsat; ahit beyanını hukuki tavsiye almadan imzalamayın.

Cevaplayamadıklarımız

• Arizona'da nikahı kimlerin kıyabileceğini erişilebilir bir resmi sayfadan tespit edemedik; mahkeme idaresinin sitesi araştırmaya kapalıydı. Katipliğin sayfası yalnızca "seçeceğiniz bir nikah memuru" diyor.
• Bir ilçede alınan Arizona evlilik ruhsatının başka bir ilçedeki tören için geçerli olup olmadığını teyit edemedik. İddia etmiyoruz, ruhsatı alacağınız katipliğe sorun.
• Hiç ABD belgesi olmayan, yalnızca Türk pasaportu taşıyan bir başvuranın tezgahta kabul edilip edilmediğini gösteren bir sayfa bulunamadı. Yayımlanmış kural pasaportun geçerli resmi fotoğraflı kimlik olduğunu ve numaranın "varsa" istendiğini söylüyor; pratikteki sonucu teyit edemedik, o yüzden yola çıkmadan (602) 372-5375'i arayın.

Ücretler, saatler ve ofisler

Ofis ayrıca uygunluk şartlarını karşılayanlara onaysız soy araştırma kayıtları da veriyor. Ücretler idari kanunla belirlenmiş, ve resmi kurumlara verilen doğum belgeleri "For Government Use Only" ibaresiyle basılıyor ya da kaşeleniyor.

Kimler isteyebilir, ve kimliği olmayan ne yapar?

Liste kapalı ve her satırda aynı ifade tekrar ediyor: "geçerli resmi kimlik ya da başvuru üzerinde noter onaylı imza".

Sayfaya girecek cevap burada: Arizona ehliyeti ve ABD kimliği olmayan bir Türk veli kapıda kalmıyor, çünkü yayımlanmış alternatif başvuruyu noter huzurunda imzalamak. Onaysız bir kopya için de aynı mantık geçerli: istenen şey "başvuranın adını ve imzasını taşıyan geçerli, resmi fotoğraflı bir kimlik ya da yazılı talebin noter onaylı olması".

Kabul edilmeyen akrabalık kanıtları da açıkça yazılı: soy ağaçları, soy çizelgeleri ve aile ağaçları kabul edilmiyor. Yani Türkiye'den getirilen bir nüfus kayıt örneğinin ya da hazırlanmış bir şecerenin burada akrabalık kurmayacağını bilin; gereken şey listedeki belgeler.

Teyit edemediklerimiz

• Bir yabancı pasaportun "geçerli resmi kimlik" sayılıp sayılmadığını teyit edemedik. Sayfa "resmi" diyor ama veren devleti sınırlamıyor ve bir liste de yayımlamıyor. Bu yüzden Türk pasaportunun kabul edildiğini iddia etmiyoruz: güvenli yol noter onaylı imza, ve pasaportunuzu yine de yanınıza alın.
• Eyalet düzeyindeki nüfus kayıtları bürosunun kendi ücretleri, adresi ve işlem süresi okunamadı, çünkü idarenin sitesi araştırma boyunca otomatik erişime kapalıydı.
• Ölüm belgesi uygunluk listesinin tamamı okunamadı. Listenin cenaze müdürü (ya da onun görevlendirdiği kişi) ile kişinin eşiyle başladığını biliyoruz, gerisi okunamadı; ölüm belgesi için ofisi arayın.
• Arizona'nın yurt dışında doğup evlat edinilen bir çocuk için bir yabancı doğum belgesi düzenleyip düzenlemediği araştırılmadı.
• Noter ücreti teyit edilemedi, ve bu önemli, çünkü bu bölümün verdiği tavsiye noter yolu. Gitmeden önce bir noterin ücretini sorun.

Hangi yolla alıyorsunuz?

• Green card ile birlikte. DS-260 formunda SSN kutusunu işaretlediyseniz kart otomatik üretiliyor ve posta ile geliyor. Ofise gitmeniz gerekmiyor. Kart birkaç hafta içinde gelmezse 1-800-772-1213'ü arayın.
• Form SS-5 ile, bizzat. Diğer bütün durumlarda ofise gidiyor ve orijinal göçmenlik belgelerinizi götürüyorsunuz: pasaport, vize, I-94 ve çalışma izni olan kategorilerde çalışma izni belgesi ya da onay yazısı. Bu belge listesi başka eyalet çalışmalarımızdan taşındı ve bu turda ayrıca doğrulanmadı; hattı arayıp hangi belgelerin istendiğini teyit edin.

Arizona ofisleri: ne biliyoruz, ne bilmiyoruz

Ne zaman gidilir: ülkeye girişinizin ardından birkaç gün bekleyin. Göçmenlik kayıtlarınızın sisteme düşmesi zaman alıyor ve erken gitmek boşa giden bir gün oluyor.

Başvuru makbuzunuzu saklayın, Arizona'da işe yarıyor

Bu küçük ama somut bir Arizona ayrıntısı. Eyaletin sağlık programı AHCCCS'in kendi uygunluk sayfaları, başvuranın bir Sosyal Güvenlik numarası olmasını ya da bir tanesine başvurmuş olmasını istiyor, ve aynı sayfa verdiğiniz formun bir kopyasını başvuru kanıtı olarak saklamanızı söylüyor. Yani SS-5'i verdiyseniz ve elinizde makbuz varsa, ilk soruda kapı kapanmıyor. Sağlık tarafını sağlık bölümünde anlattık.

SSN'im yoksa Arizona'da hangi kapılar açık kalıyor?

• Vergi: SSN alamayan ama beyanname vermesi gereken kişi ITIN kullanıyor, ve Arizona'da ITIN başvurusu için pasaportunuzu postaya vermeden yerinde doğrulatabileceğiniz beş şehir var. Hemen aşağıdaki bölüm.
• Okul kaydı: eyalet eğitim idaresinin kendi kılavuzu göçmenlik statüsünü kayıt bakımından ilgisiz sayıyor. Ama Arizona'da kanunun ayrıca bir kimlik belgesi süresi var ve süre dolunca okulun dosyayı yerel kolluğa havale etmesi öngörülüyor; iki yarıyı birden okul kaydı bölümünde yazdık.
• Kamu yardımı gişesi: Arizona'nın kendi kanunu gişede belge istiyor ve istenen belgeler arasında ABD vizesi taşıyan yabancı pasaport ile fotoğraflı I-94 açıkça sayılıyor. Kamu yardımları bölümüne bakın.
• Ehliyet: burada haber iyi değil. Arizona'da yasal statü olmadan hiçbir ehliyet verilmiyor; yasal varlığı olan vatandaş olmayanlar ise REAL ID alabiliyor. Ayrıntı ehliyet bölümünde.
• Seçmen kaydı: vatandaş olmayan bir okurun yaklaşmaması gereken form, ve Arizona bu konuda serinin en katı eyaleti. Nedenini seçmen kaydı bölümünde yazdık.

Önce kaynak uyarısı, çünkü bu bölümün rakamları için gerekli

Arizona Gelir İdaresi'nin sitesi bu çalışmada doğrudan erişime kapalıydı. Aşağıdaki oran ve yüzde listesi resmi alan adının arama özetlerinden ve eyalet meclisinin mali analizinden okundu, sayfaların kendisinden değil. Yani yüzde 2,47 rakamını beyannameden önce 2026 Form 140 talimatlarından teyit edin. A-4 formundaki yüzdeler ve beş günlük kural da aynı uyarıyla okunmalı.

Tek oran, dilim yok

Bu, Connecticut'ın yedi dilimli yapısının ya da Maryland'ın eyalet beyannamesi üzerinden toplanan ilçe vergisinin tam tersi bir sadelik. Gelir ne olursa olsun oran aynı.

İlçe ya da şehir gelir vergisi: araştırma bulamadı

Arizona'da ilçelerin ya da şehirlerin maaşınızdan ayrıca gelir vergisi aldığına dair bir hüküm bulamadık. Bunu "yoktur" diye yazmıyoruz, çünkü kanun kitabının ilgili başlıklarını baştan sona taramadık; bulduğumuz şey böyle bir hükmün ortaya çıkmaması. Yerel yönetimlerin parası büyük ölçüde emlak vergisinden ve şehirlerin eyalet oranının üstüne koyduğu işlem ayrıcalık vergisinden (satış vergisinin Arizona'daki karşılığı) geliyor. Emlak vergisi tarafını emlak vergisi bölümünde anlattık, ve orada bir Phoenix adresinin tek bir oranı olmadığını göreceksiniz.

Form A-4: serideki en alışılmadık ilk gün evrakı

Çoğu eyalette işe başladığınız gün doldurduğunuz form kaç kişiye baktığınızı soruyor. Arizona'nın formu, Arizona Form A-4, "Arizona Withholding Percentage Election", bunu sormuyor. Size bir yüzde seçtiriyor:

Yeni gelen biri için pratik kural şu: ilk hafta içinde A-4'ü verin ve seçtiğiniz yüzdeyi düz orandan aşağı koymayın. Yıl ortasında değiştirmek mümkün, ama o zamana kadar eksik kalan kısmı yine siz ödüyorsunuz.

ITIN: ve Arizona'nın gerçek avantajı

SSN alamayan ama ABD beyannamesi vermesi gereken kişi Form W-7 ile ITIN başvuruyor. IRS'in kendi cümlesi net: ikamet eden ya da etmeyen yabancı, eşi ya da bakmakla yükümlü olduğu kişi, göçmenlik statüsü ne olursa olsun ITIN için başvurabiliyor. Ama aynı kurum şunu da yazıyor: ITIN yalnızca federal vergi amaçlıdır, çalışma izni değildir ve başka amaçlar için kimlik belgesi değildir.

Normal yol, orijinal pasaportunuzu IRS'in Austin, Teksas'taki birimine postalamak. Bunu yapmak istemiyorsanız, IRS bazı vergi yardım merkezlerinde (Taxpayer Assistance Center) belgeyi yerinde doğrulama hizmeti veriyor: görevli pasaportunuzu kontrol edip size geri veriyor, orijinal belge postaya girmiyor.

IRS'in kendi listesinde bu hizmeti veren Arizona şehirleri şunlar: Glendale, Mesa, Phoenix-Central, Tucson ve Yuma. Türk pasaportunu posta ile başka bir eyalete göndermek istemeyen bir okur için bu, sayfadaki en pratik bilgilerden biri. Merkezlerin sokak adreslerini, saatlerini ve randevu şartını bu sayfada yazmıyoruz; IRS bunları yalnızca kendi ofis bulucusu üzerinden yayımlıyor ve randevu normal yol.

ITIN hakkında dört somut kural

• Süre: sonucun bildirilmesi için 7 hafta bekleyin. Beyanname sezonunda (15 Ocak-30 Nisan) ya da yurt dışından gönderiyorsanız 9-11 hafta.
• Süre uzatma ve tahmini ödeme ITIN beklemeden yapılabiliyor. Form 4868'in ya da 1040-ES makbuzunun SSN/ITIN kutusuna "ITIN TO BE REQUESTED" yazıyorsunuz ve W-7'yi eklemiyorsunuz.
• Aynı anda hem ITIN hem SSN olamıyor. SSN çıktığında ITIN'i kullanmayı bırakıp IRS'e bildiriyorsunuz; ITIN'i ve CP565 ITIN atama bildirimini gönderdiğinizde kurum ITIN'i iptal edip eski beyannamelerinizi SSN'e bağlıyor.
• ITIN başvurusu normalde beyanname ile birlikte veriliyor. W-7'yi beyanname zamanından önce tek başına göndermek çoğu durumda işe yaramıyor.

Önce kaynak uyarısı

Arizona Corporation Commission'ın sitesi bu çalışmada bağlantıyı tümden reddetti, yani 403 bile vermedi, ve PDF'leri de çekilemedi. Aşağıdaki LLC ücretleri ve süreleri resmi alan adındaki sayfa ve PDF'lerin arama özetlerinden okundu. Ödemeden önce komisyonun kendi ücret çizelgesinden teyit edin. Secretary of State tarafındaki ticari isim bilgileri ise sayfanın arşiv kaydından baştan sona okundu ve daha sağlam.

Ücretler ve süreler

Yasal temsilci (statutory agent) zorunlu ve temsilcinin Arizona'da bir sokak adresi vermesi gerekiyor, posta adresinin yanı sıra. Bu, evden çalışan yeni gelen biri için ilk gerçek karar: adresi kendiniz mi vereceksiniz, yoksa bir temsilci hizmeti mi kullanacaksınız.

İlan zorunluluğu, ve Maricopa ile Pima muafiyeti

Arizona kuruluşun ilan edilmesini istiyor. Ama kimin para ödeyeceğini belirleyen şey, sizin nerede oturduğunuz değil yasal temsilcinin sokak adresinin hangi ilçede olduğu:

• Temsilcinin adresi Maricopa ya da Pima ilçesindeyse, ilan komisyonun kendi sitesinde kamu ilanları bölümünde otomatik olarak yayımlanıyor. Ayrıca gazete ilanı satın almıyorsunuz.
• Adres bu iki ilçenin dışındaysa, ilanı uygun nitelikteki bir gazetede kendiniz yayımlatıyorsunuz; gazete komisyonun yayımladığı listeden seçiliyor.

Phoenix Maricopa County'de. Yani Phoenix'te kurulan ve Phoenix adresli bir yasal temsilcisi olan bir LLC bu kalemi hiç ödemiyor. Prescott ya da Flagstaff gibi bir yerde kurulan aynı şirket ödüyor. Muafiyetin temsilcinin adresini takip ettiğini unutmayın; sahibin ev adresini değil.

Ticari isim (DBA) Secretary of State'in işi

Secretary of State'in kendi sayfası ayrımı kendi cümlesiyle koyuyor: şirket ya da LLC kuracaksanız Corporation Commission'a gidiyorsunuz. Ticari isim ise kendi adınızdan farklı bir isimle çalışmanızı kamu kaydına geçiriyor; kanunen zorunlu değil ama kabul gören bir uygulama, ve isim üzerinde münhasır hak vermiyor.

Göçmenlik statüsü soruluyor mu?

Dürüst cevap: bilmiyoruz, çünkü okuyamadık. Georgia rehberimizde anlattığımız gibi, orada belirli ruhsat ve yardım başvurularında noter huzurunda imzalanan bir yasal bulunuş beyannamesi isteniyor. Arizona'nın LLC kuruluş formunun ya da çevrimiçi dosyalama sisteminin böyle bir soru sorup sormadığını tespit edemedik, çünkü komisyonun sitesi bağlantı kabul etmedi. Yani ne "soruyor" ne "sormuyor" yazıyoruz.

Elimizdeki tek bitişik bilgi şu ve işinize yarayabilir: Arizona'nın kamu yardımı gişesinde belge isteyen kanunu, kendi tanımından ticari ve mesleki ruhsatları açıkça çıkarıyor. Yani o kanun bir ruhsat kontuarında önünüze çıkan bir engel değil. Ayrıntısı kamu yardımları bölümünde.

Şehir ruhsatı tarafı

Yiyecek, alkol, taşımacılık, kuaförlük gibi düzenlenmiş alanlarda eyalet izninin yanında şehrin kendi ruhsatı da gerekiyor. Phoenix'in ve çevre şehirlerin ruhsat sayfalarını bu çalışmada baştan sona taramadık, o yüzden burada bir ücret listesi yok. İşinizi kurmadan önce hem şehrin ruhsat birimini hem eyaletin ilgili düzenleyicisini arayın.

Arizona'nın kendi kuralı: A.R.S. 1-501 ve 1-502

Bu bölümün Arizona'ya özgü kısmı, ve kanun metni eyalet meclisinin kendi sitesinden baştan sona okundu. Kanun, eyaletin ya da bir yerel yönetimin eyalet veya yerel bir kamu yardımını yöneten biriminden, başvuran her gerçek kişiden ABD'de yasal olarak bulunduğunu gösteren belgelerden en az birini istemesini şart koşuyor. Kardeş madde, Arizona'nın yönettiği ve kendisi vatandaşlık ya da yasal bulunuş arayan federal bir yardım için aynı ödevi getiriyor.

Kanunun saydığı on bir belge

Liste iki maddede de birebir aynı:

1. 1996 sonrası verilmiş Arizona ehliyeti ya da Arizona sürücü olmayan kimlik belgesi
2. Bir ABD eyaletinde, bölgesinde ya da hâkimiyet alanında verilmiş doğum belgesi ya da gecikmiş doğum belgesi
3. Yurt dışında doğum belgesi (ABD belgesi)
4. ABD pasaportu
5. ABD vizesi taşıyan yabancı pasaport
6. Fotoğraflı I-94
7. USCIS çalışma izni belgesi ya da mülteci seyahat belgesi
8. ABD vatandaşlığa kabul belgesi
9. ABD vatandaşlık belgesi
10. Kabile kan belgesi
11. Kabile ya da Yerli İşleri Bürosu doğum beyannamesi

Beşinci ve altıncı maddelere dikkat edin. Yasal olarak bulunan bir Türk okurun elinde zaten bu ikisi var: ABD vizesi basılı Türk pasaportu ve fotoğraflı I-94 kaydı. Kanun bunları adıyla sayıyor. Gişeye giderken ikisini de yanınıza alın, ve I-94'ün güncel bir çıktısını alın; göçmenlik mahkemesi bölümünde I-94'ü nereden çektiğinizi yazdık.

Ve aynı nefeste: bu kanun uygunluk kanunu değil

Bunu karıştırmak bu bölümün en pahalı hatası olur. Kanun gişede ne göstereceğinizi düzenliyor; yardıma hak kazanıp kazanmadığınızı düzenlemiyor. Uygunluk federal ve program program değişiyor. Belgeyi göstermek kapıdan girmenizi sağlıyor, size bir hak vermiyor.

Federal taraf: public charge

• Yürürlük: 18 Eylül 2026. Kural, bu tarihte ve sonrasında yapılan kabul başvurularına ve bu tarihte ya da sonrasında postalanan veya verilen statü değişikliği başvurularına uygulanıyor.
• Kurala karşı federal mahkemede davalar açıldı. Dava durumu hızla değişebiliyor; başvurudan önce güncel durumu kontrol ettirin, bu sayfadan değil.
• Değerlendirme hangi yardımın sayıldığına, kimin aldığına ve dosyanızın hangi aşamada olduğuna göre değişiyor. Çocuğunuzun kendi hakkı olarak aldığı bir yardım sizin dosyanızda aynı şekilde görünmüyor olabiliyor.
• Bunu Arizona'nın belge kanunuyla karıştırmayın. Biri bir gişe usulü, diğeri federal bir kabul edilebilirlik testi. Ayrı kutularda duruyorlar.

1 Ekim 2026: federal Medicaid ödemesi daraldı

Bu federal bir değişiklik ve serinin bütün eyaletlerinde geçerli, ama bu kitle için yeterince sert olduğu için burada yazıyoruz. Federal kanun artık eyalete tam Medicaid ödemesini yalnızca dört grup için yapıyor: kanunun 71109. bölümü bunu ABD vatandaşları ve uyrukları, green card sahipleri, Kübalı ve Haitili girişliler ve COFA anlaşmasıyla burada yaşayanlarla sınırlıyor.

• Liste kapalı. Mülteciler, sığınma hakkı alanlar ve şartlı giriş izni alanlar listede yok.
• Ayakta kalan iki şey var: herkes için acil Medicaid, ve eyaletin tercihine bırakılmış olan, yasal olarak ikamet eden hamileler ile 21 yaş altı için kapsam. Arizona'nın bu tercihi kullanıp kullanmadığını bu çalışmada tespit edemedik; varsaymayın, AHCCCS'e sorun.
• Kanunun ne kestiğine dikkat edin: kişinin kapsamını değil eyalete yapılan federal ödemeyi kesiyor. O yüzden "hiçbir şey kalmadı" demiyoruz; geriye ne kaldığını sorun diyoruz. Arizona'nın acil hizmet programını sağlık bölümünde anlattık.

1 Ocak 2027: pazar yerindeki indirim daralıyor

Prim vergi kredisi aynı üç kategoriyle sınırlanıyor: green card sahipleri, Kübalı ve Haitili girişliler ve COFA. HealthCare.gov'un kendi sayfası bunu yazıyor. Pratik sonucu şu:

• Sığınma hakkı alanlar, mülteciler, TPS sahipleri ve bütün göçmen olmayan vize kategorileri (H, F, U, T, R ve benzeri) geliri ne olursa olsun krediyi kaybediyor. Plan satın alabiliyorlar, ama indirimsiz.
• DACA sahipleri pazar yeri kapsamına hiç giremiyor.
• Bu kış Arizona'ya gelen bir aile için bu bir bütçe kalemi: 2027 primini indirimsiz hesaplayın. Arizona'nın kendi borsası yok, kayıt HealthCare.gov üzerinden yapılıyor.

Arizona'nın kendi yardım programları hakkında ne yazamıyoruz

Eyaletin ekonomik güvenlik idaresinin yürüttüğü SNAP ve nakit yardım programlarının göçmenlik uygunluk kurallarını bu çalışmada hiç okumadık. O yüzden bu sayfada bu iki program için bir uygunluk listesi yok. Bu bir eksik ve açıkça yazıyoruz; programın kendi hattını arayın ya da bir yardım danışmanına sorun.

Ve kapanmayan kapılar

Bu bölümü "hiçbir şey yok" gibi bırakmamak için: acil durum sağlık hizmeti, okul kaydı ve ücretsiz ya da düşük ücretli klinikler bu bölümün konusu değil. Okul kaydı bir kamu yardımı başvurusu değil; okul kaydı bölümüne bakın. Klinik tarafını klinikler bölümünde, acil hizmet programını ve hastane faturasını sağlık bölümünde bulacaksınız. Taşındıysanız USCIS'e 10 gün içinde adres bildirme yükümlülüğünüzü de unutmayın; adres bildirimi bölümüne bakın.

Nasıl yapılıyor?

• Çevrimiçi, bir USCIS hesabıyla. Gereken bilgiler: bekleyen bir dosyanız varsa dosya numarası, eski ve yeni adres, bir e-posta adresi. İşlem USCIS adres değişikliği sayfasından başlıyor.
• Posta ile Form AR-11. Yükümlülüğü yerine getiriyor ama bekleyen dosyanızdaki adresi kendiliğinden güncellemeyebiliyor.
• Bekleyen dosyadaki adres ayrı bir iş. AR-11 yükümlülüğü ile bekleyen bir başvurunun adresini güncellemek aynı şey değil; ikisini de yapın. Biyometrik randevu bildirimi eski adrese giderse randevuyu kaçırırsınız, ve bu Arizona'da özellikle önemli, çünkü aşağıda anlattığımız gibi gideceğiniz adresi size o bildirim söylüyor.
• Posta yönlendirmesi bunun yerine geçmiyor. Postaneye verdiğiniz yönlendirme talimatı bir AR-11 değil.

Arizona içinde taşınmak da bir bildirim sebebi

Bu eyalette atlanması kolay bir ayrıntı. Arizona'da iki USCIS saha ofisi var ve eyalet ilçeye ve posta koduna göre ikisi arasında bölüşülmüş durumda. Yani Phoenix'ten Tucson'a, hatta bazı durumlarda ilçe değiştiren daha kısa bir taşınmaya bile dosyanızın hangi ofiste görüleceğini değiştirme ihtimali eşlik ediyor. AR-11, USCIS'in bunu öğrenme yolu. Dosyanın kendiliğinden yeni ofise geçeceğini vaat etmiyoruz; bildirimi yapın ve elinizdeki randevu belgesini takip edin.

Arizona'da taşınmak kaç bildirim demek?

1. USCIS: 10 gün içinde, çevrimiçi.
2. Göçmenlik mahkemesi: bekleyen dosyanız varsa 5 gün içinde, EOIR'ın kendi formuyla.
3. Arizona MVD: ehliyetteki ve araç kaydındaki adres. Ayrıntısı ehliyet bölümünde.
4. Emisyon bölgesi: bu kalem Arizona'ya özgü. Zorunlu emisyon testinin sınırı posta koduyla çiziliyor, yani taşınmak sizi programın içine ya da dışına alabiliyor, ve bölgeye düzenli gidip gelenler de kapsamda. Araç bölümüne bakın.
5. Şehir gelir vergisi dairesi: böyle bir muhatap bulamadık. Ohio'da ve Maryland'da taşınmak yeni bir yerel gelir vergisi muhatabı demekti; Arizona'da şehrin ya da ilçenin maaşınızdan gelir vergisi aldığına dair bir hüküm bulamadık. Vergi bölümüne bakın.
6. İlçe seçmen sicil memuru (county recorder): yalnızca ABD vatandaşıysanız ve kayıtlıysanız. Vatandaş değilseniz bu kalem size ait değil ve seçmen kaydı bölümünü mutlaka okuyun.

ICE'a düzenli bildirim yükümlülüğünüz varsa adres değişikliğini kendi raporlama talimatınızdaki ofise de bildirin. Arizona'da bu iş için eyaletin tamamına bakan tek bir ICE saha ofisi var; ayrıntısını mahkeme bölümünde yazdık. Bu sayfada bir sokak adresi yok: muhatabınız elinizdeki bildirim yazısında yazan ofistir.

Önce kaynak uyarısı, çünkü bu bölümün tamamını belirliyor

USCIS'in kendi sitesi bu çalışmada bütün isteklere erişim reddi verdi ve ofis bulucusu da açılmadı. Arşivin verdiği tek Phoenix saha ofisi kaydı Mayıs 2020 tarihli ve üzerinde hâlâ salgın dönemi kapanma duyurusu duruyor. Altı yıllık bir arşiv kaydından adres ve saat yayımlamıyoruz: yanlış binaya gitmek bu işte yalnızca bir gün değil, bazen bir randevu dönemi kaybı demek. O yüzden bu bölümde adres ve çalışma saati yok.

Doğru kaynak elinizde olacak: randevu belgenizdeki adres geçerli. Mülakat bildirimi de biyometrik bildirimi (Form I-797C) de tarihi, saati ve gideceğiniz tam adresi yazıyor, ve bu belge herhangi bir web sayfasından daha güvenilir.

Eyaletin ofisler arasında nasıl bölündüğü

Bu kısmı yazıyoruz, çünkü hangi ofisin sizi beklediğini kabaca bilmek randevu almadan önce işe yarıyor. USCIS'in kendi saha ofisi sayfası, Phoenix ofisinin Arizona'nın on beş ilçesinden onuna baktığını ve bunu posta kodu aralıklarıyla birlikte yayımlıyor. Phoenix'e bağlı ilçeler:

Apache, Coconino, Gila, Greenlee, La Paz, Maricopa, Mohave, Navajo, Pinal ve Yavapai.

Biyometrik randevu: merkez saha ofisiyle aynı binada

Arizona'da parmak izi ve fotoğraf işlemi Application Support Center (ASC) denilen merkezlerde yapılıyor, ve her iki şehirde de merkez saha ofisiyle aynı adreste. Pratik sonucu olumlu: mülakat için gittiğiniz binayı biliyorsanız biyometrik için de aynı binayı biliyorsunuz. Ama adresi yine bildiriminizden okuyun.

• Biyometrik randevu bildiriminiz (Form I-797C) randevunun tarihini, saatini ve merkezin tam adresini yazıyor. Bildirimi yanınıza alın; merkeze girişte isteniyor.
• Bildiriminiz kaybolduysa ya da adresiniz değiştiği için eski adrese gittiyse, USCIS hesabınızdan ya da resmi ofis bulucudan bakın.
• Randevuya gidemeyecekseniz bildirimdeki talimatı izleyin. Gitmemek başvurunun reddedilmesine kadar gidebiliyor.

Phoenix ile Tucson arası bir günlük iş değil

İki ofis arasındaki mesafe yaklaşık 185 km (115 mil), I-10 üzerinde normal şartlarda iki saatin biraz altında. Bu rakamı biz hesapladık, resmi bir kaynaktan okunmuş değil. Randevunuz öteki şehirdeyse sabah erken çıkmayı planlayın; aynı yolu pasaport bölümünde bir kez daha göreceksiniz, çünkü eyaletin federal pasaport merkezi de Tucson'da.

Dört mahkeme

Dört mahkemenin her biri ayrıca bir sığınma başvurusu çalışma izni saati (asylum clock) düzeltme e-posta adresi yayımlıyor. Dosyanızda bu saatle ilgili bir sorun varsa, kendi mahkemenizin adresine yazılıyor; adresi mahkemenin kendi sayfasından alın.

Gözetim tesisi içindeki mahkemeye gidecekseniz

Bunu korkutmak için değil, gereksiz bir yolculuğu önlemek için yazıyoruz. Eloy ve Florence, Phoenix'ten yaklaşık bir saat uzaklıkta, I-10 üzerinde; bu süre bizim tahminimiz, resmi bir kaynaktan değil.

• Giriş kurallarını önceden tesisin kendi sayfasından okuyun. Normal bir adliyenin kuralları geçerli değil: kimlik, randevu, eşya ve telefon kuralları farklı olabiliyor.
• Yanınıza fotoğraflı kimlik alın ve elinizdeki duruşma bildirimini götürün.
• Çocukla gidip gidilebileceğini ve bekleme alanı olup olmadığını önceden telefonla sorun; bu sayfada bir cevap yok, çünkü tesislerin kendi kurallarını okumadık.
• Kendi dosyanız gözetim altında bir dosyaysa, duruşmanın hangi mahkemede olduğunu elinizdeki bildirim söylüyor; varsayımla yola çıkmayın.

Hangi mahkeme sizin mahkemeniz?

Dört mahkemenin hangi coğrafyayı kapsadığını gösteren yayımlanmış bir yetki listesi bulamadık. Eyalette dört mahkeme olduğu için bu soru Connecticut'takinden daha önemli: dosyanızı hangi mahkemenin göreceğini elinizdeki Notice to Appear belirtir. Belgenin üstündeki mahkeme adını, tarihi ve saati okuyun.

Adres bildirimi mahkeme için ayrı

Mahkemede bekleyen bir dosyanız varsa taşındığınızda 5 gün içinde mahkemeye de bildirmek zorundasınız ve formu USCIS'inkinden farklı. Duruşma bildiriminin eski adrese gitmesi, duruşmaya katılmamış sayılmanız anlamına gelebiliyor ve bu, gıyabınızda verilen bir karara kadar gidebiliyor. Adres bildirimi bölümüne bakın.

ICE ve CBP: adres yok, ama iki pratik bilgi var

Arizona'da eyaletin tamamına bakan tek bir ICE infaz ve sınır dışı operasyonları saha ofisi var; kurumun kendi sayfası sorumluluk alanını "Arizona" olarak yazıyor. Bu bölümde sokak adresi yayımlamıyoruz: bu dört federal kurumun adreslerini arşiv kayıtlarından basmıyoruz, ve zaten düzenli bildirim yükümlülüğünüz varsa muhatabınız elinizdeki raporlama talimatında yazan ofistir. O belgeyi saklayın.

Adres dışında iki şey yazıyoruz, çünkü ikisi de doğrudan işinize yarıyor:

• ICE gözetim bilgi hattı: 1-888-351-4024. Kurum, saha ofisine ulaştıktan sonra izlenecek yol olarak bu hattı kendi sayfasında veriyor.
• I-94 hatasını düzelten kontuar Phoenix'te ve haftada yalnızca altı saat açık. CBP'nin deferred inspection dediği bu kontuar salı ve çarşamba günleri, 11.00-14.00 arasında çalışıyor, telefon (602) 257-5993. Eksik giriş kaşesi, yanlış yazılmış statü ya da yanlış tarih burada düzeltiliyor. İki uyarı: bu bilgiler kurumun sitesinin arama özetinden okundu, gitmeden önce arayın; ve kontuar, ICE saha ofisiyle aynı binada. Göçmenlik dosyanızda bir kırılganlık varsa o binaya girmeden önce bir avukatla konuşun.

I-94 kaydınız

• I-94 giriş kaydınızı CBP'nin kendi sitesinden çekip yazdırın. Kalış süreniz pasaportunuzdaki vize süresi değil, I-94'teki tarihtir; ikisini karıştırmak bu seride en sık gördüğümüz hatalardan biri.
• I-94'ünüzde ad, doğum tarihi ya da statü yanlış yazılmışsa bunu erken düzelttirin: ehliyet, SSN ve iş başvurularında bu kayıt kontrol ediliyor. Arizona'da bir kalem daha var; kamu yardımı gişesinde fotoğraflı I-94 kanunun saydığı on bir belgeden biri.
• Kaydınızın bir kopyasını ehliyet başvurusuna ve SSN başvurusuna giderken yanınıza alın.

Önce kaynak notu, çünkü bu bölümün her cümlesini belirliyor

Aşağıdaki kanun metinlerinin tamamı eyalet meclisinin kendi sitesinden baştan sona okundu. Buna karşılık bu çalışmada hiçbir mahkeme kararı okunmadı. Bunun doğrudan sonucu şu ve sayfanın tamamında buna uyuyoruz: bir madde için "iptal edildi" ya da "durduruldu" yazmıyoruz, çünkü böyle bir cümleyi dayandıracağımız bir karar metni elimizde yok. Yazdığımız şey şu: madde kanun kitabında duruyor, ve bugün uygulanabilir olup olmadığını teyit edemedik. Bu, hukuki bir soru ve kanun kitabına bakıp cevaplanabilecek bir soru değil.

Birinci yön: işbirliğini zorunlu kılan hükümler

Ve kanunun kendisi bir karine yaratıyor: hangi belgeler

Bu kısmı atlamayın, çünkü bu bölümün okur için en kullanışlı yeri burası. 11-1051(B), kişinin şu belgelerden birini göstermesi halinde hukuka aykırı biçimde bulunmadığı karinesinin geçerli olduğunu yazıyor:

• Geçerli bir Arizona ehliyeti
• Geçerli bir Arizona sürücü olmayan kimlik belgesi
• Geçerli bir kabile kayıt kartı ya da başka bir kabile kimliği
• Veren kurum belgeyi vermeden önce yasal bulunuş kanıtı istiyorsa, herhangi bir geçerli ABD federal, eyalet ya da yerel yönetim kimliği

Pratik sonucu şu ve ehliyet bölümüyle doğrudan bağlı: Arizona ehliyetini ya da eyalet kimlik kartını erken almak, kanunun kendi metninde adı geçen bir belgeyi cebinizde taşımak anlamına geliyor. Bunu bir dokunulmazlık olarak sunmuyoruz, çünkü değil; kanunun lafzında bir karine var, o kadar. Arizona'da yasal statü olmadan ehliyet verilmediğini de aynı yerde yazdık.

İkinci yön: kanun kitabında duran, durumunu teyit edemediğimiz maddeler

Arizona, bu serideki eyaletler arasında göçmenlik konusunda en uzun kanun geçmişine sahip olanı, ve 2010 tarihli kanunun bazı hükümleri bugün hâlâ kanun kitabında basılı duruyor. Metinlerini okuduk; bir mahkeme kararı okumadık.

13-2929 içindeki istisna metnin kendisinde ve bu bölümün en somut faydası: madde, resmi görevi gereği hareket eden bir çocuk güvenliği görevlisine, ve ilgili kanun kapsamında kişi taşıyan bir ilk müdahale ekibine, ambulans görevlisine, hava ambulansı görevlisine ya da acil tıp teknisyenine açıkça uygulanmıyor. Yani bir ambulans ekibi kanunun kendi lafzıyla kapsam dışında. Acil bir durumda yardım çağırmaktan bu madde yüzünden çekinilmesini istemediğimiz için bunu ayrıca yazıyoruz.

Bu dört madde için tek doğru okuma şu: bir maddeyi kanun kitabında görmek onun bugün uygulanabilir olduğu anlamına gelmiyor, uygulanamaz olduğu anlamına da gelmiyor. Bu bir avukata sorulacak soru. Biz karar metinlerini okumadık ve okumadığımız bir şeyi yazmıyoruz.

Üçüncü yön: Proposition 314

Arizona seçmeni Kasım 2024'te, meclisin HCR 2060 sayılı kararıyla sandığa gelen ve Secure the Border Act adıyla oylanan düzenlemeyi kabul etti. Meclisin kendi resmi tasarı özetini okuduk; özet düzenlemeyi, sınırla ilgili bir dizi davranış ve ölümle sonuçlanan belirli fentanil suçları için eyalet düzeyinde cezai sorumluluk kuran, uygulama mekanizmaları öngören ve bunları uygulayan belirli eyalet personeline dokunulmazlık tanıyan bir metin olarak tanımlıyor.

Ve şimdi bu bölümün en dürüst cümlesi. Düzenlemenin sınırla ilgili hükümleri gecikmeli yürürlük tetikleyicisi taşıyor: başka bir eyaletin benzer bir kanununun ya da adıyla sayılan bir Teksas kanununun bir kısmının aralıksız altmış gün yürürlükte kalmış olmasına bağlı. Bu koşulun bugün karşılanıp karşılanmadığını tespit edemedik. O yüzden bu sayfa Proposition 314'ün yürürlükte olduğunu da, olmadığını da yazmıyor. Tetikleyici maddeyi resmi tasarı PDF'inin arama özetinden okuduk, sayfanın kendisinden değil; ve durumunu doğrulayacak hiçbir resmi kaynağa ulaşamadık.

Bu soruyu bir sayfadan değil, sorduğunuz andaki durumu kontrol edebilecek bir avukattan öğrenin. Durumu okumadan kendinize bir davranış kuralı çıkarmayın.

Arizona'da olmayan şey

Bu çalışmada yerel yönetimlerin federal göçmenlik idaresiyle işbirliğini sınırlayan hiçbir Arizona kanunu bulamadık. Ama bunu bir eksiklik gibi yazmak yanlış olur: 11-1051(A) zaten yerel sınırlamaları açıkça yasaklıyor. Yani burada mesele korumanın yokluğu değil, korumayı yasaklayan bir hükmün varlığı.

Bu seride Arizona nerede duruyor?

Bu karşılaştırmayı, nerede yaşayacağınıza karar vermek için kullanmayın. Bunların hepsi eyalet çapında kanunlar, hiçbiri sizin dosyanıza bakmıyor, ve biz hiçbir yerin bir diğerinden daha güvenli olduğunu söylemiyoruz, çünkü söyleyemeyiz.

Jüri: nitelik ABD vatandaşlığı

Kanun metnini okuduk. A.R.S. 21-201, büyük ve küçük jüri üyesi olmak için en az on sekiz yaşında olmayı ve şu nitelikleri taşımayı şart koşuyor:

1. ABD vatandaşı olmak
2. Çağrıldığı yargı çevresinin sakini olmak
3. Medeni hakları iade edilmedikçe hiç ağır suçtan hüküm giymemiş olmak
4. Halen akıl hastalığı ya da ehliyetsizlik kararı altında olmamak

Yani vize ile bulunan, DACA'lı, başvurusu bekleyen, green card sahibi ya da statüsü olmayan bir kişi ehil değil. Bu, serideki Connecticut sayfamızın tam tersi: orada green card sahibi jüride görev yapabiliyor, Arizona'da yapamıyor. O sayfadaki tavsiye buraya taşınamaz.

Ama liste statü sormuyor, ve bu yüzden çağrı gelebiliyor

A.R.S. 21-301, ana jüri listesinin hangi kaynaklardan kurulduğunu yazıyor: ilçenin seçmen kütüğündeki kişiler, jüri hizmetine ehil olan ve kanunun ehliyet hükümleri uyarınca ehliyet verilmiş diğer kişiler, ve yüksek mahkemenin belirlediği başka listeler.

• Aynı madde, yazılı talep üzerine Ulaştırma İdaresi'nin o ilçedeki 18 yaş ve üstü bütün ehliyet sahiplerinin adlarını, adreslerini, doğum tarihlerini ve varsa telefon ile e-posta bilgilerini vermesini ve bunu düzenli olarak güncellemesini öngörüyor. Bu bilgi jüri seçimi dışında hiçbir amaçla açıklanamıyor.
• İlçe seçmen sicil memuru da her iki yıllık genel seçimden sonraki 1 Ocak'a kadar, önceki genel seçimde oy vermeye ehil olan herkesi veriyor ve en az altı ayda bir güncelliyor.
• Ehliyet kanalı vatandaşlık için taranmıyor. Yani Maricopa County'de oturan ve Arizona ehliyeti olan bir Türk okura çağrı gelebilir.

Çağrı bir suçlama değil ve birinin sizi vatandaş olarak kaydettiğinin işareti değil. Ulaştırma İdaresi listesinde olmanın idari bir sonucu.

Çağrı gelirse ne yapılır

• Cevap verin, yok saymayın. Mahkeme çağrısını görmezden gelmek hiçbir durumda doğru yol değil.
• Formda, 21-201'deki ABD vatandaşlığı niteliğini taşımadığınızı beyan edin. Mazeret değil, nitelik eksikliği beyanı: doğru kutu bu.
• Kanunun ayrıca bir mazeret sebebi var ve işinize yarayabilir: 21-202, halen İngilizceyi anlayamayan bir aday jüri üyesinin zamanında başvuruyla mazeretli sayılabileceğini yazıyor. Aynı madde, ehil vatandaşların mazeret dışında görev yapma ödevi olduğunu da söylüyor.
• Hangi mahkemenin çağırdığını ve nereye gideceğinizi çağrı belgesi yazıyor. Arizona'da bu iş ilçe düzeyinde yürüyor; belgedeki adrese gidin.
• Formu imzalamadan önce okuyun. Hiçbir formda vatandaş olduğunuzu beyan etmeyin.

Seçmen kaydı: bu formdan uzak durun

Arizona, bu serinin gördüğü en katı seçmen kaydı kuralına sahip, ve kural kanunun lafzında. A.R.S. 16-166(F): ilçe seçmen sicil memuru, ABD vatandaşlığına dair tatmin edici kanıt eşlik etmeyen her kayıt başvurusunu reddetmek zorunda.

Bu katılığın beklenmedik bir faydası var

Bunu yazıyoruz, çünkü başka eyaletlerde gerçek bir risk: ehliyet kontuarında insanlara seçmen kaydı öneriliyor ve bir Türk okur farkında olmadan yanlış kutuyu işaretleyebiliyor. Arizona'da bir Arizona ehliyeti kendi başına vatandaşlık kanıtı sayılmıyor; yalnızca ehliyet kaydında bir vatandaşlık işareti varsa sayılıyor. Yani Arizona ehliyeti olan bir green card sahibi, kontuarda kazara seçmen kütüğüne alınmıyor. Bu gerçek bir koruma.

Koruma olmasına rağmen kural değişmiyor: vatandaş olmayan bir kişi seçmen kaydı yaptırmaz. Yanlış beyanla kayıt kovuşturulabiliyor ve göçmenlik sonuçları eyalet cezasının yanında çok daha ağır olabiliyor. Başvuru sırasında size seçmen kaydı önerilirse, vatandaş değilseniz hayır deyin ve formu imzalamayın.

Bir takvim notu: 3 Kasım 2026 genel seçimi için kayıt süresi 5 Ekim 2026'da doldu. Bunu bir son tarih olarak değil, geçmiş bir tarih olarak yazıyoruz; yeni vatandaş olduysanız bir sonraki pencere için ilçe seçmen sicil memurundan güncel takvimi alın.

Western Passport Center, Tucson

Alternatif Los Angeles. West L.A. Federal Building, 11000 Wilshire Blvd., Suite 1000, Los Angeles, CA 90024, hafta içi 07.00-15.00, hafta sonu ve federal tatillerde kapalı, yalnızca randevuyla, ve ölçüt aynı: 14 gün içinde acil uluslararası seyahat ya da 28 gün içinde yabancı vize ihtiyacı. Arizona'dan bakıldığında Tucson neredeyse her zaman daha yakın.

Bakanlığın kendi dolandırıcılık uyarısı, kelimesi kelimesine taşıyoruz

Bu, yeni gelen birinin en kolay düştüğü tuzak, ve Dışişleri Bakanlığı uyarıyı kendi sayfasında yapıyor:

• Randevu almak için hiçbir ücret alınmıyor.
• Randevu almak için ücret isteyen ya da randevu için ödeme talep eden her yeri dolandırıcılık olarak kabul etmelisiniz.
• Bakanlık hiçbir üçüncü taraf randevu hizmetine bağlı değil, ve üçüncü taraf üzerinden alınan randevuları karşılayamayabiliyor.
• Mükerrer randevu almaya çalışmayın.

Randevu, bakanlığın kendi çevrimiçi pasaport randevu sistemi üzerinden alınıyor. Sistem önce seyahat bilgilerinizi istiyor, sonra e-postanıza bir kod gönderiyor, sonra bir cep telefonu numarasına bir kod daha gönderiyor. Bir randevu aynı hanedeki yedi kişiye kadar kapsayabiliyor, ve sistem seçtiğiniz saati 15 dakika tutuyor. Hazır olun; 15 dakika kısa.

Acil seyahati olmayanlar için: 93 kabul noktası

Dışişleri Bakanlığı'nın kendi tesis dosyasına göre Arizona'da 93 pasaport kabul noktası var ve bunların 31'i Phoenix metropol bölgesinde. Aşağıdaki bilgiler bu dosyadan geliyor, postanelerin kendi sayfalarından değil; bu projede postane sayfaları defalarca yanlış çıktı.

• Yüksek mahkeme kaleminin dört kontuarı aynı zamanda pasaport kabul noktası, yani evlilik ruhsatı alırken pasaport başvurusunu aynı binada yapabiliyorsunuz. Merkez kontuar: Clerk of Superior Court, 601 W Jackson St., Phoenix, AZ 85003, hafta içi 08.00-16.00, randevuyla, (602) 372-5375. Diğer üç kontuar 18380 N 40th St., Phoenix; 14264 W. Tierra Buena Lane, Surprise; ve 222 E Javelina Avenue, Mesa (08.00-17.00). Evlilik tarafını evlilik bölümünde anlattık.
• Arizona State University'nin iki kabul ofisi var, öğrenci bir aile için kayda değer: 1100 E University Dr, Suite 111, Tempe, AZ 85281, hafta içi 08.30-16.00, 480-727-7373; ve 411 N Central Ave, Phoenix, AZ 85004 (sınırlı günlerde).
• Belediyeler ve kütüphaneler da başvuru alıyor, sık sık postanelerden daha iyi saatlerle: City of Scottsdale, 7447 E. Indian School Road, Suite 110, 480-312-2400; Chandler City Clerk, 175 S Arizona Avenue, 480-782-2181; City of Surprise, 16000 N. Civic Center Plaza (dosya burada fotokopi ve noter hizmeti olduğunu not düşüyor); City of Avondale, 11465 West Civic Center Drive (yalnızca randevuyla); Peoria Public Library, 8463 W Monroe St; Tolleson Public Library, 9055 W. Van Buren St (randevusuz kabul mümkün ama garanti değil); Town of Youngtown, 12030 N. Clubhouse Sq. (salı ve çarşamba randevusuz günler).
• Postaneler. Phoenix içinde başvuru alanlar arasında Phoenix Main, 4949 E Van Buren St (bölgede cumartesi açık olan az sayıdaki noktadan biri), Downtown Station, 522 N Central Ave, Phoenix Capitol Station, 2 S. 35th Ave, Rio Salado, 1441 E Buckeye Road, Maryvale Station, 4415 N Maryvale Pkwy, Shaw Butte, 12208 N 19th Ave, Ahwatukee, 11010 S 51st Street ve Daisy Mountain, 44047 N. 43rd Avenue var. Postane randevuları usps.com/scheduler üzerinden alınıyor.

Yeni vatandaşlar için iki not

• Vatandaşlık belgenizin aslı başvuruda isteniyor ve işlem bittiğinde size iade ediliyor. Kaybolmasından endişeleniyorsanız, kabul noktasına giderken belgenin fotokopisini de alın ve iade edildiğini teyit etmeden kontuardan ayrılmayın.
• Türk vatandaşlığınız devam ediyorsa Türkiye tarafındaki işlemler için ayrıca konsolosluk bölümüne bakın; iki vatandaşlık, iki ayrı pasaport ve iki ayrı kurum demek. ABD vatandaşlığının Türkiye'ye bildirilmesi askerlik tarafını da etkiliyor.

Önce 2026 kuralı, çünkü bütün gezi bütçenizi o belirliyor

Bu, Amerika'ya taşınma rehberlerinde en sık yanlış yazılan şey, ve Arizona bu kuralın en sert ısırdığı eyalet. Milli Park İdaresi'nin ve Grand Canyon Milli Parkı'nın kendi ücret sayfalarından okuduk:

• Grand Canyon'un kendi cümlesi: ABD'de yerleşik olmayan ve 16 yaş ve üstü kişiler, yıllık pas ya da America the Beautiful pası ile girmiyorlarsa, kişi başı 100 $ ek ücret ödüyor.
• Ücretsiz giriş günleri: idarenin kendi cümlesi, 2026'dan başlayarak bu günlerdeki ücretsiz girişin yalnızca ABD vatandaşları ve yerleşikleri için olduğunu yazıyor. Yerleşik olmayanlar normal giriş ücretini ve varsa ek yerleşik olmayan ücretini ödüyor.
• Ve bir çelişkiyi basıyoruz. Aynı sayfa bu kuralı iki ayrı ifadeyle yazıyor: bir cümlede "ABD vatandaşları ve yerleşikleri", bir başka cümlede "ABD vatandaşları ve daimi yerleşikleri". İkisi aynı şey olmayabilir, ve hangisinin geçerli olduğunu sayfa söylemiyor.
• Hepsini kullanılamaz kılan şey: idare o sayfada "yerleşik" kelimesini tanımlamıyor. Sayfayı okuduk, tanım yok. Biz de uydurmuyoruz.

Pratik sonucu: ABD vatandaşı değilseniz, yola çıkmadan ve pas satın almadan önce kendi durumunuzu parkın kendisine sorun. Vizenin, hatta green card'ın bu amaçla sizi "yerleşik" yaptığını varsaymayın; sayfa bunu söylemiyor. 7 Ekim 2026'dan sonra 2026 içinde kalan tek ücretsiz gün 11 Kasım 2026 Çarşamba (Gaziler Günü). Sayfada 2027 tarihi yok, o yüzden biz de yazmıyoruz.

Hesabı sayfada yapıyoruz

Diyelim ki Türkiye'den gelen iki yetişkin ve 16 yaşından küçük iki çocuk, arabayla Grand Canyon'a gidiyor ve hiçbiri ABD'de yerleşik değil:

Yani tek bir gezide 80 dolarlık pas, 235 dolarlık kapı ödemesinden ucuz çıkıyor. Pas, sahibini ve kişi başı ücret alan yerlerde yanındaki 16 yaş ve üstü üç yetişkini daha kapsıyor; 15 yaş ve altı çocuklar zaten ücretsiz giriyor.

Ve madalyonun öteki yüzü: ABD daimi yerleşim izni (green card) olan bir Türk aile, kuralın yerleşik tarafında duruyor: normal 35 doları ödüyor ve ücretsiz giriş günlerinden yararlanıyor. Bunu dikkatle yazıyoruz ve kimsenin statüsü hakkında bir nitelendirme yapmıyoruz; durumunuzu parka sorun.

Arizona'nın milli parkları ve kapı fiyatları

• 15 yaş ve altı çocuklar yukarıdaki dört parkta da ücretsiz.
• Bütün giriş ücretleri 7 gün geçerli, yani iki günlük bir gezide iki kez ödemiyorsunuz.
• Saguaro'nun gişelerinde nakit kabul edilmiyor, parkın kendi uyarısı: yalnızca banka ya da kredi kartı. Aynı giriş hem batı hem doğu bölümünü kapsıyor.
• Saguaro'daki bütün korucu programları ücretsiz, ama parkın giriş ücreti yine ödeniyor. Ücretsiz ile ücretsiz olmayan arasındaki çizginin iyi bir örneği.

Gerçekten ücretsiz olan iki federal alan

Bunlar "indirimli" değil, kendi sayfalarının yazdığı haliyle giriş ücreti olmayan yerler:

• Canyon de Chelly Ulusal Anıtı. Parkın kendi cümlesi: giriş ücreti yok, ve bir giriş pası gerekmiyor; manzara noktalarını kendi başınıza gezebiliyorsunuz. İki uyarı: arka ülke izinleri ve kamp alanı ücretli ve bunları park idaresi değil, kamp alanı girişindeki ofiste Navajo Nation Parks and Recreation tahsil ediyor, telefon 928-674-2106. Ve ünlü White House manzara noktası ile patikası şu anda ücretsiz, ama parkın kendi sayfası ileride ücretli ve mevsimsel olabileceğini yazıyor; yani bu "ücretsiz" kalıcı bir söz değil.
• Montezuma Well. Montezuma Castle'ın ayrı bir birimi, ve sayfasının kendi cümlesi: giriş ücreti almıyor. Ücretli anıta gidiyorsanız bu birim bedava bir ek durak.

Mesafe uyarısı: Canyon de Chelly Phoenix'ten uzak, kaba bir tahminle beş ila altı saat araba yolu; bu rakam bizim tahminimiz, resmi bir kaynaktan değil. Eyaletin kuzey kesiminde sabit saatli bir rezervasyon yapacaksanız yerel saati önceden teyit edin: saat bölümünde anlattığımız gibi eyaletin bir kısmı yaz saati uyguluyor ve hangi kısım olduğunu okuyamadık.

Eyalet parkları ayrı bir sistem, ve ucuz olan taraf burası

Arizona'nın milli parklardan tamamen ayrı bir eyalet parkı sistemi var, ve yeni gelen bir aile için asıl haber burada:

Ve çizilecek karşıtlık: okuduğumuz eyalet parkı ücret çizelgesinde yerleşik olmayanlara ek ücret yok; milli parkta ise Grand Canyon'da var. Yani yeni taşınmış bir aile için ucuz hafta sonu gezisi 5-30 dolarlık bir eyalet parkı, ve altı yaşından küçük çocuklar bütün sistemde ücretsiz.

Arizona'da planlamayı belirleyen şey yağmur değil sıcak

Bu bölümü yazarken en çok dikkat edilecek nokta bu, ve serideki başka hiçbir eyalette böyle bir madde yok. Phoenix'in kendi Sıcaklığa Müdahale ve Azaltma Ofisi var, yayımlanmış görevi "sıcak havayla baş etmeye yardım etmek ve şehri soğutmak", iletişim adresi [email protected]. Şehir ayrıca haftalık sıcaklık raporları yayımlıyor ve kendi patikaları için bir Patika Sıcak Güvenliği Programı işletiyor.

• Arizona'da açık havada yapılacak her şey serin mevsim işi. Yazın ücretsiz şeylerin neredeyse tamamı sabah işi oluyor.
• Patika kapatma sıcaklık eşiklerini tespit edemedik, o yüzden burada bir derece yok. Yürüyüşe çıkmadan önce şehrin patika sayfasına bakın.
• Şehrin özel sıcaklık yardım noktaları sonbahar ve kış için kapandı. Yani şimdi gelen bir okur onları açık bulamıyor; bu bir yaz hizmeti. (Bu durum ilkbahar 2027'de tersine dönecek.)

Neden "ücretsiz" demiyoruz

Bu sayfada bir kelimeyi ucuza satmıyoruz. Şehrin park sayfalarını okuduk ve giriş ücretsizdir diyen bir cümle bulamadık; parklar kapıdan ücret alan yerler gibi görünmüyor ama bunu söyleyen bir sayfa da okumadık. O yüzden aşağıda "ücretsiz" yerine "yayımlanmış bir giriş ücreti yok" yazıyoruz. Aynı titizliği ödeme kısmında da uyguluyoruz: gönüllü ödeme ücretsiz değildir, ve indirim ücretsiz değildir.

South Mountain Park and Preserve

• Şehrin kendi cümlesi: 1924'te Phoenix 13.000 dönüm araziyi 17.000 dolara satın aldı; bugün 16.000 dönümün üzerindeki South Mountain, ülkenin belediye tarafından yönetilen en büyük parklarından biri.
• Saat tuzağı ve bu bölümün en pratik bilgisi: otopark ve giriş 05.00-19.00, patikalar 05.00-23.00. Yani patikada kalmaya devam edebiliyorsunuz ama otopark kapısının saati daha erken. Dönüşü ona göre planlayın, yoksa arabanız kapının içinde kalır.
• Dobbins Lookout, 2.330 fit, parkın halka açık en yüksek noktası; yürüyerek ya da Summit Road ile çıkılıyor, ve vadinin tamamına bakan bir manzara veriyor.
• Doğal Kaynaklar Ofisi (yalnızca mesai saatlerinde): 602-495-5458.
• Yayımlanmış bir giriş ücreti yok.

Ücretsiz korucu eşliğinde yürüyüş

Phoenix Parklar ve Rekreasyon Dairesi "Let's Hike Right, PHX!" adlı bir program yürütüyor, ve dairenin kendi cümlesi şu: kaydolun ve daireyle birlikte ücretsiz, korucu eşliğinde bir yürüyüşe katılın. Çölde hiç yürümemiş bir aile için doğru ilk yürüyüş bu: hem ücretsiz hem rehberli.

Ama tarihleri ve kayıt sayfasını tespit edemedik, o yüzden burada bir tarih yok. Dairenin park sayfasından güncel takvimi alın. Aynı sayfa, şehrin kuzey silüetinin iki tepesini de adıyla anıyor: North Mountain (2.104 fit) ve Shaw Butte (2.149 fit).

Köpek getirecekseniz: şehir parklarında tasma zorunlu ve tasmanın uzunluğu en çok 6 fit; kural şehrin kendi yönetmeliğinde (Phoenix City Code 8-14).

Papago Park ve Hole-in-the-Rock: arabasız gidilebilen küme

• Adres: 625 N Galvin Pkwy, Phoenix, AZ 85008.
• Saatler: Galvin Pkwy'nin doğusu 05.00-19.00, batısı gün doğumundan gün batımına. Patika başlangıcı 05.00-19.00, patikalar 05.00-23.00.
• Hole-in-the-Rock patikası Papago Park Ziyaretçi Merkezi'nden başlıyor. Kısa, çarpıcı, ve içine yürüyerek çıktığınız bir kumtaşı açıklığından şehre bakıyorsunuz: Phoenix'te çocuk ölçeğine en uygun yürüyüş.
• Ve bu bölümün arabası olmayan bir aile için en değerli satırı: Galvin Bikeway patikası, şehrin kendi ifadesiyle Desert Botanical Garden, Papago Park ve Phoenix hayvanat bahçesini birbirine bağlıyor, beton bir yol, Galvin Pkwy'nin doğu tarafına paralel gidiyor, ve Van Buren Caddesi üzerindeki bir otobüs durağına erişim veriyor. Yani bütün küme toplu taşımayla gidilebiliyor. Ulaşım bölümüne bakın.
• Yayımlanmış bir giriş ücreti yok.

Çölün içinde bir sulak alan: Riparian Preserve, Gilbert

2757 E. Guadalupe Rd, Gilbert. Kasabanın kendi sayfası patikaların şafaktan gün batımına açık olduğunu yazıyor, ve alanı kuşlar, balıklar ve bir kentsel olta balıkçılığı gölü ile anlatıyor. Düz ve kolay yollarla, çölün ortasında bir sulak alan: küçük çocuklu bir aile için doğu vadisinde en kolay gezi. İki not: gölde balık tutmak için ruhsat gerekiyor, ve burada da yayımlanmış bir giriş ücreti yok, "ücretsiz" diyen bir cümle okumadık.

Ücretsiz değil, indirimli: ikisini karıştırmayın

Aşağıdakiler gerçek ve yayımlanmış fırsatlar, ama hiçbiri ücretsiz giriş değil. Bu ayrımı yapmak zorundayız, çünkü bütçe yapan bir aile için fark gerçek.

EBT satırı hakkında bir not. Bunu bahçenin fiyatlandırmasına dair bir olgu olarak yazıyoruz, size bir şeye başvurmanız tavsiyesi olarak değil. Arizona'da bir kamu yardımı başvurusunun kendi belge rejimi var ve federal public charge tarafı ayrı bir konu; ikisini kamu yardımları bölümünde anlattık. Bir yardım başvurusu yapmayı düşünüyorsanız o bölümü okuyun.

Botanik bahçesi tarafında çocuklu bir aile için iki pratik ayrıntı daha var: bahçenin kendi ifadesiyle patikaların çoğu bebek arabasına uygun ve bahçe tekerlekli sandalye ile tamamen erişilebilir; skuter kiralama üye olmayana 40 $, üyeye 35 $, gişede ve gelen önce alır usulüyle. Ziyaretçilerin çoğu 90 dakika ile 2 saat arası kalıyor, ve otopark ücretsiz.

Dördüncü sınıfa giden çocuğunuz varsa: ücretsiz federal pas

Every Kid Outdoors, dördüncü sınıf öğrencisi olan bir aileye ücretsiz bir milli park pası veriyor. Çocuk programın kendi sitesinde internet üzerinden bir etkinliği tamamlıyor ve pas paketini çıktı alıyor. Yukarıdaki 100 dolarlık ek ücret göz önüne alındığında, çocuğu dördüncü sınıfta olan bir aile için bu gerçek para demek. Çocuğunuzun Phoenix'teki okulda hangi sınıfa yerleştirildiğini okul kaydı bölümünde anlattık.

Araştırmanın bulamadıkları, ve bunları yazmıyoruz

Bu bölümü eksiksiz göstermemek için: aşağıdakiler ya erişilemedi ya hiç araştırılmadı, o yüzden bu sayfada yok. Kendi başınıza bakmaya değer:

• Phoenix halk kütüphanesinin bir müze pası programı olup olmadığı. Denediğimiz her adres 404 verdi. Varsa bu güçlü bir bilgi olurdu; ne var ne yok diyemiyoruz. Kütüphane kartının kendisini bölgeler bölümünde bulacaksınız.
• Arizona Capitol Museum: idarenin sitesi erişime kapalıydı ve kullanılabilir bir arşiv kaydı yoktu. Giriş ücretini, saatlerini ve adresini doğrulayamadık, ve ücretsiz olarak sunmuyoruz.
• Phoenix hayvanat bahçesi, çocuk müzesi, yerli halklar müzesi ve bilim merkezi: bu turda araştırılmadı. Fiyatları, saatleri ve varsa ücretsiz günleri bu sayfada yok.
• Phoenix Art Museum'un "Free to See" bölümü var ve müze bunu kendi sayfasında duyuruyor, ama içeriğini okuyamadık; neyin kapsandığını yazmıyoruz.

Takvime yazılacak tarihler

Aşağıdaki tarihlerin hepsi 7 Ekim 2026'dan sonra ve düzenleyenin kendi sayfasından okundu. 2027 tarihi yazmıyoruz, çünkü hiçbir düzenleyen 2027 tarihi açıklamış değil.

Los Angeles Başkonsolosluğu

Adres yazarken dikkat: misyonun canlı sitesi losangeles-cg.mfa.gov.tr, tire ile. "losangeles.cg" biçiminde yazılan adres hiç açılmıyor, 404 bile vermiyor.

Phoenix'ten Los Angeles'a: bu rakamları biz hesapladık

Aşağıdaki iki rakam bu rehber için hesaplandı; ne konsolosluk ne bir ulaştırma idaresi tarafından yayımlanmış resmi rakamlar değil. Tahmin olarak okuyun.

• Yol: Phoenix'ten 8500 Wilshire Blvd'ye yaklaşık 600 km / 370 mil.
• Süre: arabayla tek yön gerçekçi olarak yaklaşık 6 saat. Los Angeles'ın yoğun saatlerinde daha uzun.
• Uçakla: Phoenix Sky Harbor'dan LAX'e kısa bir uçuş var. Ayrıntıyı uçuş bölümünde yazdık.

Pratik sonucu tek bir cümle: kabul penceresi 12.30'da kapandığı için Phoenix'ten arabayla gidip aynı gün dönmek şafaktan önce yola çıkmak demek. Çoğu okur ya uçakla gidiyor ya bir gece kalıyor. Önce randevuyu alın, sonra yolculuğu planlayın, tersi değil.

Ve Arizona'ya özgü bir saat tuzağı

Bu ayrıntıyı başka hiçbir eyalet rehberimizde yazmadık, çünkü yalnızca burada çıkıyor. Arizona yaz saati uygulamıyor, California uyguluyor. Sonuç şu:

• Yaz aylarında Phoenix ile Los Angeles aynı saatte. Kabul penceresi sizin saatinizle de 09.00-12.30.
• Kış aylarında Los Angeles Phoenix'in bir saat gerisinde kalıyor. Yani 09.00-12.30 olan pencere, Phoenix saatiyle 10.00-13.30'a karşılık geliyor.

Bu hesabı biz yaptık, resmi bir kaynaktan okumadık. Randevu saatinizi teyit etmeden yola çıkmayın ve randevu yazısındaki saatin hangi saat dilimine göre verildiğini sorun; bir saatlik bir yanılma, 600 kilometrelik bir yolu boşa çıkarıyor.

Hangi işler konsoloslukta?

• Pasaport yenileme ve ilk pasaport.
• Nüfus işlemleri: doğum tescili, evlenme ve boşanmanın Türkiye kaydına işlenmesi, vefat bildirimi.
• Vekâletname ve noterlik işlemleri, Türkiye'de kullanılmak üzere.
• Askerlik işlemleri: aşağıdaki bölüm.
• Mavi kart, vatandaşlıktan çıkma ve benzeri işlemler.

Bir soruya cevabımız yok ve yazıyoruz: Los Angeles Başkonsolosluğunun Arizona'da gezici konsolosluk günleri düzenleyip düzenlemediğini tespit edemedik. Araştırma böyle bir duyuru bulamadı, ama misyonun duyurular sayfasını baştan sona taramadık. Yani "yok" demiyoruz, "bulamadık" diyoruz. Randevu alırken santralde bunu da sorun; düzenliyorsa bu, bu sayfadaki en değerli bilgi olur, çünkü 600 kilometreyi ortadan kaldırır.

Dövizle askerliğin şartları

• Oturma ya da çalışma izni bulunması.
• Yurt dışında en az üç yıl, yani 1.095 gün bulunmuş olmak.
• MSB'nin çevrimiçi eğitimini tamamlamak: dovizle.msb.gov.tr.
• Başvurulan misyonun görev bölgesinde ikamet etmek. Arizona'da oturuyorsanız bu Los Angeles Başkonsolosluğu demek.
• Şahsen randevu ile işlemin tamamlanması. Los Angeles'ta şahsen kabul penceresi 09.00-12.30; randevu saatinizi buna göre planlayın ve kış aylarındaki bir saatlik kaymayı hesaba katın.

Bedel ve havale masrafı

1 Temmuz-31 Aralık 2026 dönemi bedeli 472.653,60 TL karşılığı. Ödeme ABD doları olarak ve ödeme yaptığınız günün Merkez Bankası kuru üzerinden hesaplanıyor, dolayısıyla dolar tutarı kura göre değişiyor. Buna bir de nakit havale masrafı ekleniyor ve bu masraf misyondan misyona değişiyor. Los Angeles Başkonsolosluğunun kendi havale masrafını doğrulayamadık, o yüzden burada bir rakam yazmıyoruz. Randevudan önce toplam tutarı misyona sorun, çünkü ödeme kesin tutarla yapılıyor.

Yoklama: tarih önemli

2007 doğumlu erkekler için yoklama süresi 31 Aralık 2026'da doluyor. Yoklama konsolosluktan ya da e-Devlet üzerinden yapılabiliyor; ABD'de oturuyor olmak yoklamayı ortadan kaldırmıyor, ve erteleme ile dövizle askerlik dahil bütün yollar yoklamanın yapılmış olmasına bağlı. Tarihi kaçırmak idari yaptırım doğurabiliyor; aralık ayını beklemeyin.

İki özel durum

• ABD'de doğan ya da 18 yaşından önce ABD'ye gelen çift vatandaşlar: ABD vatandaşlıklarını tescil ettirdikten sonra 35 yaşının sonuna kadar erteleme yapabiliyor. Yani ABD vatandaşlığının Türkiye tarafına bildirilmesi yalnızca bir nüfus kaydı meselesi değil, askerlik hakkını da etkiliyor. Yeni vatandaşlar bölümüne bakın.
• F-1 öğrenciler: erteleme, misyonun Eğitim Müşavirliği üzerinden yürüyor, ve Arizona için bu birimin iletişim bilgisi elimizde var: 5455 Wilshire Blvd. Suite 804, Los Angeles, CA 90036, +1 310 342 5222, [email protected]. Serideki birkaç eyalette bu bilgiyi doğrulayamamıştık; Arizona'da misyonun kendi sayfası yazıyor.

Bu bölümdeki bedel ve kur bilgileri daha önceki eyalet çalışmalarımızda eylül ayında doğrulandı ve bu turda yeniden çekilmedi. Bedel ve kur yapısı değişebiliyor; ödeme yapmadan önce güncel tutarı misyondan teyit edin.

Ücretler ve iki ayrı şehir

Phoenix'te oturan bir okur için buradaki gerçek avantaj şu: daire Phoenix'te ve elden teslim alıyor. 25 doları ödemeye razıysanız belgenizi postaya hiç vermiyorsunuz. Tucson'da oturanlar için de ikinci bir kontuar var, yani bu iş için Phoenix'e gitmek zorunda değilsiniz.

Dairenin kabul etmediği üç şey

• Fotokopi. Dairenin kendi cümlesi: fotokopi kabul edilemez. Sunacağınız şey noter tasdikli bir orijinal ya da onaylı bir kayıt örneği olmak zorunda.
• Elektronik apostil. Daire açıkça yazıyor: elektronik apostil vermiyoruz. Çıktı yalnızca kâğıt. Türkiye'deki muhatabınız size e-apostil soruyorsa bunu önceden söyleyin, çünkü Arizona'dan e-apostil alınamıyor.
• Başka bir eyaletin kaydı. Yine dairenin kendi cümlesi: başka bir eyalette düzenlenmiş belge göndermeyin. Bir Nevada doğum belgesinin Nevada tarafından onaylanması gerekiyor; Arizona onu geri gönderiyor.

Sırayı doğru kurun

İnsanların en çok karıştırdığı kısım bu. Apostil, Arizonalı bir görevlinin imzasını onaylıyor, belgenin içeriğini onaylamıyor. Yani apostil kontuarına gitmeden önce elinizde onaylanacak bir Arizona imzası olmak zorunda.

1. Belgenin onaylı aslını alın. Doğum ve ölüm belgesi eyaletin nüfus kayıtları biriminden alınıyor; ayrıntı belge bölümünde. Bu belgeler onaylı kayıt örneği sayıldığı için doğrudan apostil kontuarına gidebiliyor.
2. Özel bir belge ise (vekâletname, beyan, taahhüt) bir Arizona noterine tasdik ettirin. Apostil noterin yetkisini onaylıyor.
3. Apostil talep formunu doldurun, belge başına 3 doları ekleyin, ve posta ile gönderiyorsanız dönüş posta ücretini de koyun. Dairenin kendi tavsiyesi takip edilebilir bir posta hizmeti kullanmak.
4. Türkiye'de kullanılacaksa yeminli tercüme genellikle Türkiye tarafında yaptırılıyor. Belgeyi kabul edecek kuruma tercümeyi nerede istediğini önceden sorun.

Ters yön: Türk belgesini Arizona'ya getirmek

Bu soru sık geliyor ve cevap ters yönde işliyor. Bir Türk belgesinin apostili Türkiye'de alınıyor, sonra ABD'de kullanılmak üzere tercüme ediliyor. Arizona Secretary of State bir Türk kaydını apostilleyemiyor; dairenin kendi kuralı başka bir ABD eyaletinin kaydı için bile bunu yasaklıyor, ve yabancı bir kayıt için aynı mantık daha güçlü biçimde geçerli. Bu ikinci kısım bizim çıkarımımız, dairenin yabancı belgeler için ayrıca yazdığı bir cümle değil; emin olmak için (602) 542-6187'yi arayın.

Ve dairenin kendisi hakkında söylediği şey

Secretary of State kendini bir dosyalama kurumu olarak tanımlıyor ve açıkça yazıyor: hukuki tavsiye veremez ve kanunları yorumlayamaz. Yani kontuardaki görevliye "Türkiye'deki kurum bunu kabul eder mi" diye sormanın bir faydası yok. O soru, belgeyi kabul edecek Türk kurumuna sorulur.

Kaynak notu: dairenin canlı sitesi bu çalışmada erişime kapalıydı ve yukarıdaki sayfa Ağustos 2026 tarihli bir arşiv kaydından baştan sona okundu. Rakamlar sayfanın kendi yazdığı rakamlar, ama göndermeden önce telefonla teyit etmek on dakikalık bir iş.

Saat farkı: tek rakam, bütün yıl

Ulaştırma Bakanlığı'nın kendi sayfası, yaz saatinin uygulanmadığı yerleri sayarken listeye "Arizona'nın çoğu" ifadesini koyuyor. Yani eyaletin büyük bölümü saatini hiç değiştirmiyor.

Türkiye de saatini değiştirmiyor ve bütün yıl UTC+3'te kalıyor. İki taraf da sabit olduğu için fark hiç oynamıyor: her zaman 10 saat, Türkiye ileride.

• Yaz aylarında Phoenix fiilen Pasifik saatiyle aynı (Los Angeles ile aynı saat), kış aylarında Dağ saatiyle aynı (Denver ile aynı saat). Takvim değişmiyor, komşular değişiyor. ABD içinde telefon ve toplantı ayarlarken en çok karışan şey bu.
• Los Angeles'taki konsolosluk randevusu için bunun somut bir sonucu var ve konsolosluk bölümünde yazdık: kışın Los Angeles sizin bir saat gerinizde.

Eyaletin bir kısmı yaz saati uyguluyor, ama hangi kısmı olduğunu yazmıyoruz

Bakanlığın ifadesi "Arizona'nın çoğu", ve "çoğu" demek eyaletin bir bölümünün yaz saatini uyguladığı anlamına geliyor. Hangi bölüm olduğunu söyleyen resmi bir sayfa okuyamadık, o yüzden bu sayfada bir bölge adı yok. Phoenix ve çevresi için cevap net: saat değişmiyor. Eyaletin kuzey uçlarına gidecekseniz ya da orada sabit saatli bir randevu alacaksanız, yerel saati önceden teyit edin. Yazın bir saatlik bir yanılma, uzun bir yolculuğu boşa çıkarıyor.

Türkiye'yi aramak: pencere gece yarısına düşüyor

On saatlik fark, pratikte serideki en zor telefon penceresini üretiyor. Türkiye'de normal bir mesai günü 09.00-17.00 ise, bu Phoenix saatiyle gece 23.00 ile sabah 07.00 arası demek. Bu hesabı biz yaptık.

• Türkiye'deki bir kurumla, bankayla ya da avukatla görüşecekseniz randevuyu Phoenix sabahının en erken saatine koyun: Phoenix'te 06.00, İstanbul'da 16.00.
• Phoenix'te öğleden sonra Türkiye'de gece. İş saatinde hatırlayıp arayacağınız bir kurum yok.
• Aile görüşmeleri için en rahat aralık Phoenix akşamı değil Phoenix sabahı. Alışması bir iki hafta sürüyor.

İstanbul'a uçuş: Phoenix'ten yok

Bunu açıkça yazıyoruz, çünkü Phoenix ile başka bir metropol arasında seçim yapan bir okurun bilmesi gereken gerçek bir dezavantaj. Havalimanının kendi yayımladığı direkt uçuş listesinin tamamına baktık.

• Phoenix Sky Harbor (PHX) havalimanının kendi ifadesiyle 24 havayolu ile 130'dan fazla yurt içi ve 24 yurt dışı noktaya direkt uçuş sunuyor.
• İstanbul o listede yok, ve listede hiçbir Türk havayolu yok.
• Atlantik ötesine yalnızca iki direkt uçuş var: Londra Heathrow ve Paris Charles de Gaulle. Bir Türk okur için İstanbul'a gerçekçi tek aktarmalı yollar bunlar; geri kalan her şey önce bir ABD merkezinde aktarma demek.
• Bir havayolu adı, sefer sayısı ya da uçuş süresi yazmıyoruz. Tarifeler değişiyor ve bu çalışmada hiçbir havayolunun kendi tarifesini okumadık. Bilet alırken havayolunun kendi sitesinden kontrol edin.

Havalimanının kendi notu da ilginç ve bir Türk topluluğu için anlamlı: havalimanı, Phoenix'ten doğrudan ya da Phoenix üzerinden baştan sona bilet alan yolcuların uluslararası talep istatistiğine Phoenix adına yazıldığını söylüyor. Yolculuğunuzu Phoenix'ten Los Angeles'a ayrı bir bilet, oradan Avrupa'ya ayrı bir bilet olarak alırsanız, veriye göre uçuşunuz Los Angeles'ta bitiyor. Yani yeni bir direkt uçuş isteyen bir topluluk için biletin nasıl alındığı da bir anlam taşıyor.

Sky Harbor'a nasıl gidileceğini ve hafif raylı bağlantısını ulaşım bölümünde anlattık.