Wisconsin Türk Göçmenlik Avukatı

Eyaletin kendi cümlesi, ve neden önemli

Kurumun yasal bulunuş sayfasındaki cümle şu: ABD vatandaşı olmayan başvuranlar, bir ehliyet, sürücü izni ya da kimlik kartı için her başvurduklarında yasal bulunuş belgelerini sunmak zorunda. Bu cümle iki yönden önemli. Birincisi, Wisconsin bu seride statü sormayan eyaletlerin tam karşı tarafında; belge getirmeden bu işin yürüyeceğini düşünmeyin. İkincisi, "her başvuruda" ifadesi yenilemeyi de kapsıyor, yani statü belgeniz yenilenme sırasında da elinizde olmalı.

Kurum üç statü kategorisine hizmet veriyor: ABD vatandaşı; daimi ya da şartlı daimi ikamet sahibi; ve yasal geçici ziyaretçi (lawful temporary visitor). Üçüncüsü, süreli bir statüyle ülkede olan herkesi kapsayan kategori ve yeni gelen bir Türk ailenin çoğu üyesi buraya düşüyor.

Bir usul kuralı daha: belgelerin aslı isteniyor, fotokopi kabul edilmiyor. Kurum, gerçekliğinden kuşku duyduğu bir belgeyi kabul etmeme ve ek inceleme isteme yetkisini de kendi sayfasında yazıyor.

Federal uyumlu kart (yıldızlı) için kabul edilen statü belgeleri

• geçerli ABD pasaportu ya da pasaport kartı;
• bir ABD eyaleti ya da yerel yönetimin verdiği onaylı doğum belgesi (yalnızca onaylı suret; doğum tescili ve hastane belgesi kabul edilmiyor);
• yurt dışında doğan ABD vatandaşının doğum raporu (FS-240, DS-1350, FS-545);
• geçerli daimi ikamet kartı (I-551);
• vatandaşlığa kabul belgesi (N-550, N-570) ya da vatandaşlık belgesi (N-560, N-561);
• geçerli yabancı pasaport artı onaylı I-94 artı tasdikli vize;
• geçerli çalışma izni kartı (I-766).

Türk okur için pratik sonucu şu: elinde geçerli pasaport, vize ve I-94 olan biri yıldızlı kartın belgelerini tamamlıyor. Kâğıt I-94 verilmediyse kurum sizi cbp.gov/I94 adresine yönlendiriyor ve elektronik I-94'ü yazdırmanızı istiyor; ehliyet, kimlik kartı ve Sosyal Güvenlik numarası başvurularının hepsinden önce bunu yapın.

Federal uyumlu olmayan kart: liste buradan genişliyor

Yıldızsız kart için yukarıdaki belgelerin hepsi geçerli, üstüne şunlar ekleniyor:

Sayfanın çizdiği çizgi budur: Wisconsin'de dosyası açık olan kart alabiliyor, hiç başvurusu olmayan alamıyor. Kabul listesi bir statü sorgusu değil, bir dosya sorgusu. Elinizde bekleyen bir başvurunun kabul bildirimi varsa randevuya o kâğıtla gidin.

Bir not: 1 Temmuz 2010'dan önce onaylanmış Porto Riko doğum belgeleri kabul edilmiyor.

Sınırlı süreli kart: bir tarih kısıtı, bir kullanım kısıtı değil

Kurumun ifadesi şöyle: yasal geçici ziyaretçilerde kartın bitiş tarihi, belgelenmiş yasal bulunuşun bitiş tarihiyle eşleşiyor (sekiz yıllık yenileme döngüsüne kadar) ve kart "limited term" ibaresiyle basılıyor. Bu ibareyi yanlış okumayın: kart kullanılamaz bir kart değil, yalnızca erken biten bir kart. Kartla iç hat uçuşuna binip binemeyeceğinizi belirleyen şey bu ibare değil, kartın yıldızı; yani hangi statü belgesiyle aldığınız. Yıldızlı listeden bir belgeyle (örneğin pasaport artı vize artı I-94, ya da I-766) alınan sınırlı süreli bir kart yıldız taşıyor.

Kurum federal uygulama tarihini 7 Mayıs 2025 olarak yazıyor ve yıldızlı ürünleri bir yıldız işaretiyle gösteriyor. Başka bir eyaletten gelen yıldızlı kart Wisconsin'de otomatik devam etmiyor: belgeleri burada yeniden sunuyorsunuz.

Ehliyet ya da kimlik kartı, ikisi birden olmuyor

Kurumun cümlesi birebir şu: Wisconsin'de ya ehliyetiniz olur ya kimlik kartınız, ikisi birden olmaz. Bu seride ilk kez bu kadar net karşımıza çıkıyor ve pratik sonucu şu: direksiyon sınavına hazırlanırken elinizde dursun diye bir eyalet kimlik kartı alıp sonra ehliyete geçmek iki ayrı kart tutmak anlamına gelmiyor; ehliyet çıktığında kimlik kartı düşüyor. Kimlik kartı da ehliyetle aynı yasal bulunuş belgelerini istiyor, yani kimlik kartı statü şartından kaçış yolu değil. Kimlik kartı ücreti sekiz yıl için 28 dolar.

Standart belgeleri hiçbir şekilde üretemeyen başvuranlar için kurumda bir kimlik kartı dilekçe süreci bulunuyor. Böyle bir sürecin var olduğunu gördük ama içeriğini okuyamadık; şartlarını, süresini ve hangi durumlarda işlediğini bu sayfada yazmıyoruz, kuruma sormanızı söylüyoruz.

İkamet kanıtı: iki belge, ikisi de sokak adresli

Wisconsin iki ikamet belgesi istiyor ve her birinde adınız ile güncel Wisconsin sokak adresiniz görünmek zorunda. Posta kutusu ve ticari posta alma adresleri kabul edilmiyor. Yeni gelen biri için işe yarayanlar:

• abonelik faturası (su, gaz, elektrik, kablo, internet, telefon; paketli fatura dahil, elektronik çıktı kabul);
• maaş çeki, bordro ya da kazanç belgesi; işverenin adı ve adresi görünmeli;
• banka, kredi birliği, tasarruf kurumu ya da aracı kurum ekstresi;
• ev sahibinin adını ve telefonunu içeren kira sözleşmesi; ilk dönem boyunca tarihi önemsiz ve fotokopi kabul ediliyor;
• son bir yıl içinde tarihli konut, kiracı ya da araç sigortası poliçesi veya fatura ekstresi;
• son bir yıl içinde gönderilmiş federal, eyalet, ilçe ya da belediye yazışması (Quest ve Forward kartları hariç);
• onaylı okul kaydı ya da transkript;
• üniversite kayıt belgesi ya da DS-2019 formu (J-1 değişim ziyaretçisi uygunluk belgesi);
• Wisconsin'de akredite bir üniversite, kolej ya da teknik kolejden alınmış, süresi geçmemiş fotoğraflı kimlik;
• işveren fotoğraflı kimliği;
• barınma evi ya da evsizlere hizmet veren bir kuruluşun antetli kağıdında, imzalı, adı ve fiziksel adresi yazan mektup.

Bir tuzak: bir yıldan eski bir kira sözleşmesinin yenilemesi ya da uzatması "dikkate alınmayabilir" diye yazılmış. Yeni gelen için sorun değil, ama ikinci yılında ehliyet yenileyen biri bunu bilsin. 26 yaş ve altındaki biri için anne ya da babanın Wisconsin ehliyeti veya kimliği de ikamet belgesi sayılıyor; adresin hem belgede hem kurum kayıtlarında aynı olması şartıyla.

Süreler, sınavlar ve ücretler

Kurumun ikamet tanımı üç ölçütlü: ana ikametinizin eyalette olması, gelir vergisini burada ödemeniz ya da burada seçmen kayıtlı olmanız. Madison'a taşınan biri birinci ölçütü taşındığı gün karşılıyor. Sonrasında süre işliyor:

Bir ayrıntıyı özellikle yazıyoruz: bilgi sınavı ücretsiz ama direksiyon sınavında gelmediğiniz randevu da 15 dolar. Randevuyu iptal edecekseniz 24 saatten önce iptal edin. Sınav çoğu kurum merkezinde dokunmatik ekranda yapılıyor, cevaplar anında görünüyor, ve kurum talep üzerine sesli yardım sunulduğunu yazıyor.

Taşındıktan sonra kurumun kendi önerdiği sıra şu: önce posta idaresinde adres değişikliği, sonra ehliyet ya da kimlik kartı, sonra ruhsat ve plaka. Başvurular önceden doldurulup elektronik olarak gönderilebiliyor ve randevu çevrimiçi alınıyor. Belge listesinin basılabilir hali BDS316 formunda, İngilizce ve İspanyolca. Posta adresi: Wisconsin DMV, Driver Information Section, P.O. Box 7983, Madison, WI 53707-7983.

Bilgi sınavı hangi dillerde, Türkçe var mı?

Türkçe yok. Kurumun dil tablosuna göre D sınıfı bilgi sınavı ve işaret sınavı on bir dilde veriliyor: İngilizce, Amerikan işaret dili, Birmanca, Çince (Mandarin), Hırvatça, Hmong, Lehçe, Rusça, Sırpça, Somalice ve İspanyolca. Hırvatça ve Sırpça listede olup Türkçenin olmaması Türk okur için somut bir fark, bu yüzden açıkça yazıyoruz. Motosiklet bilgi sınavı yalnızca İngilizce ve İspanyolca; ticari ehliyetin bazı sınavları yalnızca İngilizce.

Bu tabloyla ilgili iki uyarı. Birincisi, kaynak belge "11/2020" damgalı, yani altı yıl önce güncellenmiş; on bir dilin bugün de verildiğini size söz veremiyoruz, yayımlanmış tablonun bunu yazdığını söylüyoruz. Randevu alırken kurum merkezinden teyit edin. İkincisi, kendi tercümanınızı getirip getirebileceğinizi doğrulayamadık: kurumun bu konudaki tek ifadelerini 1998 ve 2000 tarihli başvuru kılavuzlarında bulduk ve bu kadar eski bir belgeye dayanarak size bir hak anlatmıyoruz. Bugünkü sayfada yazan tek destek talep üzerine sesli yardım. Tercüman getirmek istiyorsanız randevuyu alırken sorun ve cevabı kayda geçirtin.

Ticari ehliyette liste daralıyor

Ticari ehliyet ve ticari sürücü izni için yasal bulunuş listesi belirgin biçimde daha dar: çalışma izni kartı yok, bekleyen başvurular yok. Süresi geçmemiş yabancı pasaport artı geçerli ABD vizesi artı onaylı I-94 kabul ediliyor, ama yalnızca H-2A, H-2B ve E-2 sınıflarında. Belge ilk verişte, yenilemede, başka eyaletten devirde ve bir sınıf, ek ya da kısıt eklenip çıkarıldığında yeniden isteniyor. Yani olağan ehliyette açık olan geniş kapı ticari ehliyette kapanıyor.

İki ayrı liste, iki ayrı sonuç

Kurumun yabancı ehliyet sayfasında iki liste var ve okurun kafası tam burada karışıyor.

Birinci liste, sözleşme ülkeleri. Türkiye bu listede ve yanında hiçbir işaret yok, yani 1949 Cenevre Sözleşmesi'nin tarafı olarak sayılıyor. Kurumun cümlesiyle, sözleşme ülkesinden gelen ve turist olarak bulunan sürücüler geçerli ulusal ehliyetleriyle varış tarihinden itibaren bir yılı geçmemek üzere araç kullanabiliyor; kendi otomobilinde ya da kiralık araçta. Aynı kural kendi aracını kendi ülkesinin plakası ve tescil etiketiyle bir yıla kadar kullanmaya da izin veriyor. Öğrenciler için de ayrı bir cümle var: sözleşme ülkesinden gelen, ABD'de okula devam eden, en az 16 yaşında olan ve Wisconsin sürüş ayrıcalığı askıda, iptal edilmiş ya da geri alınmış olmayan öğrenciler bir yıla kadar kendi ehliyetiyle sürebiliyor. Ve kurumun o cümlenin devamı önemli: "Bir yıldan sonra bir Wisconsin sakiniyle aynı ehliyet şartlarını karşılamaları gerekiyor."

İkinci liste, sınav muafiyeti. Kurumun ifadesi şu: D sınıfı ehliyet başvuranlarından yalnızca Fransa, Almanya, Kore Cumhuriyeti ve Tayvan (Çin Cumhuriyeti) ehliyeti sahipleri karşılıklılık anlaşması uyarınca bilgi ve direksiyon sınavlarından muaf tutulabiliyor. Türkiye bu dört ülkenin içinde değil.

Yeni gelen bir Türk için pratik sonuç

Bir yıllık sözleşme kuralını kendinize uygulamadan önce şunu kontrol edin: siz hâlâ turist misiniz? Kurumun ikamet tanımı üç ölçütlü ve biri yeterli: ana ikametinizin Wisconsin'de olması, gelir vergisini burada ödemeniz, ya da burada seçmen kayıtlı olmanız. Madison'a ailesiyle taşınan, kira sözleşmesi imzalayan, çocuğunu okula yazdıran biri birinci ölçütü taşındığı gün karşılıyor. O andan sonra geçerli olan süre 60 gün.

1. Bilgi sınavına hazırlanın. Ücretsiz, ama Türkçe verilmiyor; on bir dilin içinde Türkçe yok. Sesli yardımı talep edebiliyorsunuz.
2. Direksiyon sınavı randevusu alın, 15 dolar. Gelmediğiniz randevu da ücretli, bu yüzden iptali 24 saatten önce yapın.
3. Yasal bulunuş belgelerinizi ve iki ikamet belgenizi yanınıza alın. Belgelerin aslı isteniyor.

Türkiye'den çıkmadan önce bir uluslararası sürücü belgesi almak yine de masrafsız bir tedbir. Kurumun kendi ifadesi bunu "tavsiye edilir" diye yazıyor, alternatif olarak ulusal ehliyete eklenmiş İngilizce bir çeviri diyor, ve bir şeyi de netleştiriyor: uluslararası sürücü belgesi bir ehliyet değil, ulusal ehliyetle birlikte kullanılan bir çeviridir. Tek başına işe yaramaz.

Bir karşılaştırma da verelim, çünkü okur başka bir rehberde başka bir cevap görmüş olabilir: Michigan'ın resmî anlaşma listesinde Türkiye sayılıyor, Wisconsin'in muafiyet listesinde sayılmıyor. Yani eyaletten eyalete gerçekten değişiyor ve Wisconsin'deki cevap olumsuz.

Bu bölümde Wisconsin'in bir şeyi söylemediğini de yazalım: sayfalar Türk ehliyetinizin teslim edilip edilmeyeceğinden söz etmiyor ve biz de bir yönde cevap yazmıyoruz. Kart elinizde kalacak diye de kalmayacak diye de planlama yapmayın; randevuda sorun.

Ruhsat, tescil ve plaka

Taşındıktan sonraki yükümlülük kurumun kendi cümlesiyle şu: Wisconsin sakini olduğunuzda aracınız için Wisconsin ruhsatı ve plakası başvurusu yapmak zorundasınız. Elinizde eyalet dışı ruhsat varsa çevrimiçi başvurabiliyorsunuz; yoksa posta ya da şahsen. Kâğıt form MV1, çevrimiçi hizmet mv1.wi.gov, ve otomobil ile arazi aracı için uygun başvuran geçici plaka yazdırabiliyor. Bir uyarı: araştırma sırasında kurumun sayfasında çevrimiçi ruhsat ve çevrimiçi ödeme hizmetlerinin geçici olarak kapalı olduğunu bildiren bir duyuru vardı. Bu yüzden "çevrimiçi yaparsınız" diye yazmıyoruz; önce hizmetin açık olup olmadığını kontrol edin.

Tekerlek vergisi: şehir ve ilçe üst üste biniyor

Kurumun ifadesi şöyle: Wisconsin kanunu bir kasabanın, köyün, şehrin ya da ilçenin, aracın ödediği olağan yıllık tescil ücretinin üstüne yıllık bir belediye veya ilçe tescil ücreti almasına izin veriyor. Tutarı eyalet kanunu belirlemiyor, ama alınan paranın tamamı ulaşım amaçlarına harcanmak zorunda. Ücret ilk tescilde ve her yenilemede toplanıyor, ve kurumun cümlesi şu: ruhsat belgenizde bir belediye ve/veya ilçe ücreti ödendiği yazacak.

"Ve" kelimesi burada para demek. Kurumun güncel listesinde Madison belediyeler altında 40 dolar, Dane County ilçeler altında 40 dolar olarak duruyor, yani Madison'da duran bir araba ikisini de ödüyor:

Yenileme bildirimi geldiğinde şaşırmamak için bu üç satırı birlikte okuyun. Eyaletin başka yerlerinde toplam farklı: bazı şehirler listede hiç yok, bazı ilçeler yok, bazı yerlerde yalnızca biri uygulanıyor. Liste de her yıl değişiyor; örneğin bir kasabanın 25 dolarlık ücreti 1 Ekim 2026'dan itibaren başlayan tescillerde yürürlüğe girdi. Yani kendi adresiniz için listeyi yılda bir kez yeniden açın.

Son bir uyarı: aracın alışılmış olarak nerede tutulduğunu yanlış ya da uydurma bildirmek suç. Ceza en fazla 200 dolar para ya da altı aya kadar hapis ya da ikisi birden. Tekerlek vergisi adrese bağlı olduğu için bu kalem önemli; taşınınca adresi gerçekten güncelleyin.

Emisyon testi: yedi ilçe, ve Madison içlerinde değil

Kurumun cümlesi birebir şu: şu yedi güneydoğu Wisconsin ilçesinde alışılmış olarak tutulan araçlar emisyon testi istiyor: Kenosha, Milwaukee, Ozaukee, Racine, Sheboygan, Washington ve Waukesha. Dane County bu programda değil, yani Madison'da tescilli bir araç için emisyon testi yok. Milwaukee ya da Waukesha ilçesinde tescilli bir araç için var. Wisconsin'in ulaşım kurallarında ilçe sınırının en keskin para ve zaman farkı yarattığı yer burası.

Programa giriyorsanız bilmeniz gerekenler:

• Program adı Wisconsin Vehicle Inspection Program, internet adresi WisconsinVIP.org; kurum adına özel bir yüklenici işletiyor.
• Kapsam: otomobil ya da hafif kamyonet plakalı araçlarda 1996-2006 model yılları (8.501 libre altı, benzin, doğalgaz ya da hibrit) ve 2007 ve sonrası model yılları (14.000 libreye kadar, dizel dahil).
• Tetikleyiciler: araç satın alınıp tescil edildiğinde 45 gün içinde; ruhsata bir sahip eklendiğinde ya da çıkarıldığında 45 gün içinde; plaka yenilenmeden önce iki yılda bir; ve yeni gelenlerin aracını Wisconsin'e aktarmasında 45 gün içinde.
• Testin zamanı geldiğinde kurum size mektup yazıyor; takvimi kendiniz takip etmek zorunda değilsiniz.
• Yanınızda şunlardan herhangi biri yeterli: postayla gelen yenileme bildirimi ya da elektronik yenileme e-postası, ruhsat belgesi, kurumun emisyon mektubu, önceki bir emisyon raporu, MV2016 formu, ya da Wisconsin ruhsatı.
• Eyalet dışında yapılmış emisyon testi kabul ediliyor. Geçen sonucun kopyasını yenileme ödemesiyle birlikte gönderiyorsunuz.
• Araç geçici olarak test yapılmayan bir ilçede tutuluyorsa ya da yola çıkamıyorsa yazılı geçici muafiyet alınabiliyor; yola çıkamayan araç için form MV2472.
• İki test merkezinde 7 gün 24 saat açık self servis kiosklar var ve kiosklar 2007 ve sonrası araçları test edebiliyor; personelli saatler salı ile cumartesi arası 10.00 ile 18.00.
• Araç iki kez üst üste kalırsa ya da iki test arasında serviste onarım yapıldıysa yüklenicinin yardım hattı 1-866-623-8378.

Ücret konusunda dürüst olalım: kurumun sayfası programı baştan sona anlatıyor ama bir ücret yazmıyor ve araştırma bir ücret bulamadı. Buna rağmen "test ücretsiz" diye yazmıyoruz, çünkü ücretsiz olduğunu söyleyen bir sayfa da bulamadık. Programa giriyorsanız gitmeden önce yukarıdaki numaradan sorun.

Periyodik güvenlik muayenesi tarafında da aynı dikkatle yazıyoruz: kurumun "araç muayenesi" menüsü yalnızca ambulansları, otobüsleri, okul servislerini, insan hizmeti araçlarını, yeniden yapılandırılmış araçları, çiftlik araçlarını ve hasarlı ruhsatları kapsıyor. Sıradan bir binek otomobil için eyalet çapında bir periyodik güvenlik muayenesi bulamadık. Bu bir yokluk çıkarımı, bir hüküm alıntısı değil; "muayene yoktur" diye kesin konuşmuyoruz.

Zorunlu sigorta, ve yeni gelen için en rahatlatıcı madde

Wisconsin'de sorumluluk sigortası zorunlu: kanunun ifadesiyle, araç sahibinin ya da sürücünün yürürlükte bir sorumluluk poliçesi olmadan eyalet yollarında araç kullanılamıyor. Asgari limitler:

Dikkat edin: sigortasız sürücü teminatı Wisconsin'de zorunlu ve bedensel zararı karşılıyor, aracınızın hasarını karşılamıyor. Eksik sigortalı teminatını istediğinizde asgari limit zorunlu limitlerden yüksek çıkıyor. Yani Wisconsin teklifleri yalnızca sorumluluk sigortası zorunlu olan eyaletlerin teklifleriyle birebir kıyaslanamaz.

Üç pratik kural:

• Sigorta kanıtı araçta, sizin yanınızda olmak zorunda ve talep edince trafik görevlisine gösteriliyor. Kanun telefondan elektronik kanıt göstermeye açıkça izin veriyor ve bir cümle daha ekliyor: kanıtı göstermek, görevlinin telefondaki başka bir içeriği görmesine rıza sayılmıyor.
• Sigortasız araç kullanmanın cezası en fazla 500 dolar idari para. Kanıtı yanında taşımamanın cezası 10 dolar ve kanun bir çıkış kapısı bırakıyor: ceza anında sigortalı olduğunuzu mahkemede ya da cezayı yazan görevlinin ofisinde, kağıt üzerinde ya da telefonda gösterirseniz mahkumiyet verilmiyor.
• Ve bu seride ilk kez karşımıza çıkan madde: bir trafik görevlisi, yalnızca sigorta uyumunu kontrol etmek için aracı durduramıyor ya da inceleyemiyor, ve yalnızca bu ihlalden kimseyi fiziksel gözaltına alamıyor. Başka bir sebeple yapılmış bir durdurma sırasında görülen ihlal için ceza yazılabiliyor, ama durdurmanın sebebi sigorta olamıyor. Polis temasından endişe eden yeni gelen biri için Wisconsin araç mevzuatındaki en rahatlatıcı cümle budur.

Bir rakam çelişkisini de kaydediyoruz: araştırma sırasında kurumun eski bir taslak emrinde mali sorumluluk kanıtı için limitlerin 20.000 / 40.000 dolara indirildiğini öne süren bir ifade çıktı. Yürürlükteki kanun metni 25.000 / 50.000 / 10.000 diyor ve düzenleyici kurumun güncel tüketici sayfası da aynı rakamları yazıyor; bu yüzden bu sayfada o rakamları kullanıyoruz. Bir tartışma çıkarsa soru düzenleyici kuruma ya da Wisconsin hukuku bilen bir avukata gider.

Tarifelendirme: Wisconsin izin veren uçta

Prim nasıl belirleniyor sorusunda Wisconsin bu serinin en serbest eyaletlerinden. Düzenleyici kurumun kendi tüketici sayfası sınıflandırma ölçütlerini sayıyor: yaş ve cinsiyet, medeni hal, aracın nerede park edildiği, sürüş sicili, aracın marka ve modeli, önceki sigorta geçmişi ve yıllık kilometre. Aynı sayfa primi etkileyen kalemleri sayarken "nerede yaşadığınız" ifadesini de kullanıyor, ve bazı ölçütlerin (yaş ve cinsiyet gibi) sizin kontrolünüz dışında olduğunu açıkça yazıyor.

Kredi tarafında kurumun cümlesi şöyle: sigortacılar kredi bilgisini kullanabiliyor; buna karşılık kurumun görüşü, kredi raporu ya da kredi skorlama yöntemi kullanılsın, kredi bilgisinin bir başvuruyu reddetmek, yeni bir poliçeyi ilk 60 gün içinde iptal etmek ya da mevcut bir poliçeyi yenilememek için tek sebep olarak kullanılmaması yönünde.

Bu cümleyi tam olduğu gibi okuyun: bu bir görüş, bir kanun değil, bir yönetmelik de değil. Kurumun bu konudaki sayfası kendi çalışmasını süren bir inceleme olarak tanımlıyor ve 2009'da yapılmış bir bilgilendirme duruşmasından söz ediyor; bir kural çıkmış değil, ve sayfanın son güncellemesi 23 Mart 2021. Kurumun kredi raporlarıyla ilgili bir de 1997 tarihli bülteni var; o kadar eski bir belgeyi bugünün yükümlülüğü gibi aktarmıyoruz. Ayrıca sigorta sınıflandırmasının hukuka uygunluğunu belirleyen haksız ayrımcılık hükmünün metnini okuyamadık; hükmün varlığını yazıyoruz, dilini alıntılamıyoruz. Kısacası: Wisconsin'de tarifelendirmede bir şeyin "yasak olduğunu" bu sayfada yazmıyoruz, çünkü yasak bulamadık.

Bir madde daha, ev halkını ilgilendiriyor: kurumun ifadesiyle hanedeki her ehliyetli sürücünün sicili şirketin kararını etkileyebiliyor ve onların sicili yüzünden teminat reddedilebiliyor ya da prim yükselebiliyor. Yeni gelen bir aile için bu, aynı adreste oturan bir yetişkinin sicilinin de hesaba katılacağı anlamına geliyor.

Yeni gelenin somut sorunları ve cevapları

• ABD kredi geçmişi yok, önceki ABD poliçesi yok. Wisconsin bu iki kalemi de serbestçe kullanabildiği için ilk yıl teklifinin yüksek gelmesini bekleyin ve "daha önce sigortanız var mıydı" sorusuna hazırlıklı olun.
• Hiçbir şirket kabul etmiyorsa bir kalan kapı var: düzenleyicinin kendi sayfası, birkaç şirketi denediği hâlde teminat bulamayan kişinin Wisconsin Automobile Insurance Plan üzerinden sigortalanabileceğini ve başvurunun ruhsatlı herhangi bir mal ve kaza sigortası acentesi üzerinden yapılacağını yazıyor. Adres ve telefon: 20700 Swenson Drive, Suite 100, Waukesha, WI 53186, 1-800-827-5964.
• İlk 60 gün kırılgan. Şirket yeni bir poliçeyi ilk 60 gün içinde sebep göstermeden iptal edebiliyor. Sonrasında iptal için ödememe, sigortayı alırken dolandırıcılık ya da esaslı yanlış beyan, hileli hasar ya da sigortalanan özelliklerde önemli değişiklik gerekiyor; ve hiçbir iptal, yazılı bildirim gönderildikten en az 10 gün geçmeden yürürlüğe girmiyor. Yenilememe için en az 60 gün önceden bildirim ve bildirimde sebebin yazılması şart.
• Araç poliçelerinde ek süre yok. Prim vadesinde ulaşmazsa poliçe kendiliğinden sona eriyor. Krediyle alınmış araçta poliçe düşerse banka kendi sigortasını yaptırıp borca ekliyor; o teminat yalnızca bankayı koruyor ve çok daha pahalı.
• Geyik çarpması kasko kapsamında, çarpma teminatında değil. Düzenleyici bunu Wisconsin'de sık yaşandığı için özellikle yazıyor; sel hasarı da aynı tarafta. Çarpma teminatı alıp kaskoyu almayan biri ikisinde de teminatsız kalıyor.
• Wisconsin'de karşılaştırmalı kusur kuralı var: kusurunuz karşı tarafın kusurundan büyük değilse tazminat alabiliyorsunuz, aldığınız tutar kusur oranınızca azalıyor; kusurunuz büyükse hiçbir şey alamıyorsunuz. Yaralanma talebini uzlaşmak ya da dava açmak için üç yıl süreniz var.

Cevabı nasıl kurduğumuzu da yazıyoruz

Bu bölümü diğerlerinden farklı yazmak zorundayız, çünkü elimizde "Wisconsin'de paralı yol yoktur" diyen bir resmî cümle yok. Elimizde olan şu: ulaşım kurumunun karayolu ile seyahat menüsü 511 yol bilgisini, anma yollarını ve köprülerini, karayolu haritalarını, eyalet dışı seyahati, bir esnek şerit uygulamasını, park et ve devam et alanlarını, dinlenme tesislerini, araç paylaşım programını ve manzara yollarını sayıyor. Bu menünün hiçbir yerinde geçiş ücreti, transponder ya da geçiş hesabı yok, ve kurumun araç ücret cetvelinde de böyle bir satır yok.

Yani cevabımız bir yokluk çıkarımı: araştırma paralı yol bulamadı. Pratikte bu yeni gelen için zaten yeterli, çünkü yapılacak bir işlem olmadığını söylüyor; ama "yoktur" diye kesin konuşmuyoruz.

Milwaukee bölgesindeki esnek şerit uygulaması bir geçiş ücreti değil: trafiğe göre açılıp kapanan bir banket şeridi ve ücretsiz. Bunu da kurumun menü yapısından okuduk, uygulamanın kendi sayfasını açamadık.

Ama komşu eyaletin yolları ücretli

Madison'dan arabayla Chicago'ya ya da O'Hare havalimanına giden biri Illinois'in paralı yol sistemine giriyor. Bu bir Illinois işi: hesap, cihaz ve tarife Illinois'in kendi geçiş idaresinde açılıyor, Wisconsin'de değil. Bu sayfada Illinois tarifesi yazmıyoruz; yılda birkaç kez gidiyorsanız cihazsız geçişte posta yoluyla fatura gelebileceğini bilin ve sık gidecekseniz hesabı yolculuktan önce açın.

Wisconsin tarafında ücretli olabilecek tek kalem bazı köprü ve park girişleri gibi ayrı tesisler olurdu; araştırma Wisconsin karayollarında ücretli bir güzergah bulamadı.

Madison otobüsü: ücret tavanı abonmanın yerini almış

• Ücret tavanı abonmanın yerini aldı. Ayrı bir günlük bilet ya da 31 günlük abonman satılmıyor; kart tavana ulaştığında o gün, o hafta ya da o ay için bir daha ücret alınmıyor.
• İndirimli tarife 5 ile 17 yaş arasını (ya da hâlâ lisede olanları), yaşlıları, engellileri ve düşük gelirli kişileri kapsıyor. Yarım ücret için uygunluğun doğrulanması gerekiyor.
• 5 yaş altı çocuklar bir yetişkinle ücretsiz.
• Aktarma: aynı kartı ya da sanal cüzdanı bağlantılı binişte okuttuğunuzda iki saatlik bir pencere açılıyor; işletmenin ifadesiyle ödediğiniz ücret iki saatlik bir abonman gibi çalışıyor.
• Ödeme: işletmenin kendi mobil uygulaması ve kartı; ya da temassız Mastercard, Visa, Discover kredi ve banka kartları, Apple Pay, Google Pay, Samsung Pay.
• Nakit yalnızca mavi metal tabelalı olağan duraklarda kabul ediliyor. Hızlı otobüs istasyonlarında binmeden önce makineden bilet almak zorunlu.
• Üniversite yerleşkesindeki 80 ile 84 arası hatlar öğrencilere, çalışanlara, bağlı kişilere ve üniversite ziyaretçilerine ücretsiz.

Göçmen okur için en net cümle şu: kart almak ya da temassız banka kartını okutmak için Sosyal Güvenlik numarası, başvuru ya da ikamet kanıtı istenmiyor. Yalnızca indirimli tarife kategorileri doğrulama istiyor. Bu, bu sayfadaki işlerin çoğunun aksine, elinizde nakit ya da bir kart varsa taşındığınız gün yapılabilen bir iş.

Havalimanı otobüsü: işletmenin D hattının D2 kolu Dane County bölgesel havalimanına gidiyor; D1 kolu gitmiyor. Otobüsler terminalin dışından, yol ortasındaki bir duraktan kalkıyor ve 6 numaralı kapının yakınında. Ücret olağan 2 dolar ve iki saatlik aktarma penceresi geçerli. Bu ayrıntıları işletmenin ve havalimanının sayfalarından dolaylı olarak okuduk, sayfaların tamamını açamadık; ayrıca havalimanının sayfası ikisinden gözle görülür biçimde daha eskiydi. Bu yüzden sefer sıklığı için bir sayı yazmıyoruz: gitmeden önce güncel tarifeyi işletmenin sayfasından açın. Engelli yolcu taşıma hizmetini ve ilçe çapındaki bölgesel otobüs hatlarını bu turda araştırmadık; bu sayfada bu iki konuda bir şey yazmıyoruz.

Havalimanı: yirmi üç hat, hepsi iç hat

Madison'ın havalimanı Dane County bölgesel havalimanı ve ilçe tarafından işletiliyor. Havalimanı kendisi 19 aktarmasız sefer reklamı yapıyor, kendi uçuş sayfası ise 23 varış noktası listeliyor. Ama tek önemli cümle şu: listelenen bütün varış noktaları ABD içinde. Madison'dan hiçbir uluslararası aktarmasız uçuş yok ve dolayısıyla İstanbul'a aktarmasız sefer de yok.

Türk okur için uygulanabilir yol şu: Madison'dan Chicago'ya aktarmasız uçuş var (iki büyük havayolu) ve İstanbul bağlantısı orada kuruluyor. Burada bir sınırı açıkça çiziyoruz: Chicago'dan İstanbul'a hangi havayolunun uçtuğunu bu turda resmî kaynaktan doğrulayamadık, bu yüzden bir havayolu adı yazmıyoruz. Bileti almadan önce havayolunun kendi sitesinden kontrol edin.

Havalimanının uçuş listesiyle ilgili iki uyarı daha. Birincisi, listedeki bazı hatlar mevsimsel; bilet almadan önce o dönem uçup uçmadığını teyit edin. İkincisi, sayfanın kendi içinde tutarsızlıklar var: bazı şehirlerin bölümü var ama varış noktası menüsünde görünmüyor, bazı rezervasyon bağlantıları başlıkta yazmayan havayollarını gösteriyor. Bu yüzden bu sayfada varış noktalarının tam listesini yayımlamıyoruz; sayıyı ve önemli hattı yazıyoruz.

Tren: Madison'ın istasyonu yok

Wisconsin'de üç tren hattı var:

• Hiawatha, Chicago ile Milwaukee arasında günde altı gidiş dönüş yapan koridor hattı;
• Empire Builder, Chicago ile Seattle ve Portland arasında günde bir gidiş dönüş yapan uzun mesafe treni;
• Borealis, İkiz Şehirler ile Chicago arasında Milwaukee üzerinden günde bir gidiş dönüş yapan yeni koridor hattı.

Kurumun istasyon listesi şöyle: La Crosse, Tomah, Wisconsin Dells, Portage, Columbus, Milwaukee şehir merkezi istasyonu, Milwaukee havalimanı istasyonu, Sturtevant, artı Minnesota ve Illinois tarafındaki istasyonlar. Madison bu listede yok. Madison'ın tren istasyonu yok. En yakın iki istasyon Columbus ve Portage, ikisi de Madison'ın kuzeydoğusunda.

Boşluğu tren şirketinin otobüs bağlantıları kapatıyor ve kurumun ifadesiyle tek bir birleşik tren artı otobüs bileti alınabiliyor. Madison'a dokunan bağlantı koridorları: Madison ile Janesville, South Beloit, Rockford ve Chicago arası; Madison ile Columbus, Fond du Lac, Oshkosh, Appleton ve Green Bay arası; Madison ile Portage, Stevens Point ve Wausau arası.

Chicago'ya ve O'Hare'e karayolu: özel bir otobüs işletmecisi Madison ile Chicago ve O'Hare arasında sefer yapıyor ve Madison'da iki durağı var; biri şehrin doğusundaki bir park et ve devam et alanı, diğeri üniversite yerleşkesinde. Havalimanı ile Madison arası yol süresi yaklaşık 2 saat 50 dakika. Bu bilgileri işletmenin kendi tarife sayfalarından dolaylı olarak okuduk ve araştırma sırasında birbirinden farklı tarihli üç tarife sürümü dolaşımdaydı, bu yüzden burada kalkış saati yazmıyoruz. Bileti almadan önce işletmenin kendi sayfasından teyit edin.

Yine de bu bölümün en işe yarar cümlesi bu: Madison'da oturan bir Türk aile için İstanbul yolu büyük olasılıkla Chicago'dan geçiyor, ve Chicago'ya hem aktarmasız uçuşla hem karayoluyla ulaşılıyor. Uçuş ile otobüs arasındaki seçim bagaj, saat ve fiyatla ilgili bir seçim; ikisi de var.

Hangi katman neyi yapıyor

Şehrin yapamadığı üç şey, ve bunu neden burada yazıyoruz

Wisconsin'de bir şehrin elinin nereye kadar uzandığını üç kanun hükmü belirliyor ve üçü de yeni gelen bir aileyi doğrudan ilgilendiriyor:

1. Hiçbir ilçe, şehir, köy, kasaba ya da vergi koyma yetkisi olan başka bir birim gelir üzerinden vergi alamıyor ve kanunun ifadesiyle alınan böyle bir vergi batıl. Yani Wisconsin'de yerel gelir vergisi yok ve olamaz; bordronuzda tek bir eyalet stopajı duruyor. Vergi mekaniğinin tamamı vergi bölümünde.
2. Hiçbir yerel yönetim, ev sahibinin kiracı adayı hakkında bilgi almasını ve kullanmasını sınırlayamıyor. Kanunun saydığı bilgiler arasında hane geliri, meslek, kira geçmişi, kredi bilgisi, kamuya açık adli kayıtlar, ve Sosyal Güvenlik numarası ya da başka kimlik kanıtı var. Bunun göçmen okur için anlamı kira bölümünde ayrıntılı yazıldı.
3. Hiçbir yerel yönetim tahliye davası açılmasına moratoryum koyamıyor.

Bunu bir eksiklik listesi olarak değil yetki haritası olarak okuyun: Madison'da bir hakkınızı arıyorsanız doğru kapı çoğu zaman şehir değil, eyalet kanunu ya da eyalet komisyonu. Belediyeye gittiğinizde alacağınız cevap "bu konuda yetkimiz yok" olabilir ve bu bir savsaklama değil, kanunun yazdığı şey.

Elektrik, gaz ve su: üçü de aynı kurumun kuralında

Wisconsin'de bu seride ilk kez karşımıza çıkan bir yapı var: belediyeye ait su idaresi de eyalet düzenleyicisinin kural kitabının içinde. Su hizmetine ilişkin bölümün kendi cümlesi, kuralların "hem özel hem kamu mülkiyetindeki bütün su kamu hizmetleri" tarafından gözetileceğini söylüyor. Yani Madison'ın kendi su idaresi, özel sermayeli bir elektrik şirketiyle aynı kimlik, depozito ve kesinti kurallarına tabi. Bu, başka eyaletlerde alıştığımız "şehir suyu kendi politikasını yazar" düzeninin tersi.

Tek bir ayrışma var ve düzenleyicinin kendisi söylüyor: belediyeye ait hizmetler, kiracılara taksitli ödeme anlaşması sunmak zorunda değil, ama çoğu yine sunuyor. Madison'da bu, su idaresini ilgilendiriyor, elektrik ve gaz şirketini ilgilendirmiyor. Ayrıntısı faturalar bölümünde.

Çöp farklı bir rejim. Madison'da çöp ve geri dönüşüm şehrin yollar biriminin işi ve maliyeti belediye hizmet faturasına özel bir bedel olarak biniyor; komisyonun elektrik, gaz ve su kuralları bu kaleme uygulanmıyor. İnternet de düzenleme dışı: komisyonun kural kitabı elektrik, gaz ve suyu kapsıyor, interneti kapsamıyor, yani abonelikte kimlik alternatifleri interneti bağlamıyor; o özel bir kredi kararı. Madison'da hangi internet sağlayıcılarının hizmet verdiğini ve ne istediklerini resmî kaynaktan doğrulayamadık, bu yüzden bu sayfada sağlayıcı adı yazmıyoruz.

Madison'da 311 yok

Denver, Detroit ya da Phoenix'ten gelen biri telefona 311 yazıyor ve karşılığında hiçbir şey bulamıyor. Bunu bir boşluk gibi değil, bir fark gibi yazıyoruz: şehrin kendi iletişim sayfasında 311 numarası yok. Yerine iki şey var: şehrin sorun bildirme formu (çukur, grafiti, kaldırım, konut sorunu, içme suyu şikâyeti için ayrı alt formlarıyla) ve dairelerin doğrudan telefonları.

Şehir ile ilçe aynı binayı paylaşıyor: 210 Martin Luther King Jr. Blvd., Madison, WI 53703, hafta içi 08.00 ile 16.30 arası. Şehrin yönetimi bir belediye başkanı ile 20 bölgeden seçilen meclis üyelerinden oluşuyor ve meclis salı günleri toplanıyor; boşalan bir üyelik meclisin kendi atamasıyla doluyor, ara seçimle değil. Bölgenizin meclis üyesini meclisin sitesindeki arama aracından bulabiliyorsunuz. Polis acil olmayan hattı için gördüğümüz numarayı dolaylı bir kaynaktan okuduk, bu yüzden burada yazmıyoruz; acil durumda 911.

Kütüphane kartı: fotoğraflı kimlik var, adres belgesi zorunlu değil

Madison halk kütüphanesinin ilk kartı ücretsiz. Olağan yol şöyle: başvuru formu, fotoğraflı kimlik ve güncel adres kanıtı. Adres kanıtı olarak adresi yazan bir ehliyet; ya da fotoğraflı kimlik artı son 30 gün içinde damgalı bir posta zarfı, güncel bir kira sözleşmesi, güncel bir fatura veya banka ekstresi kabul ediliyor. Posta kutusu ve işyeri adresi kabul edilmiyor.

İki kapı daha var ve yeni gelen için ikisi de önemli:

• Çevrimiçi başvuru adres belgesini tamamen devre dışı bırakıyor. Kütüphanenin kendi cümlesiyle kart formdaki adrese postalanıyor ve kartın postadan alınması adres kanıtı yerine geçiyor.
• Fotoğraflı kimliğiniz var ama adresinizi belgeleyemiyorsanız herhangi bir şubeden kolay erişim kartı alabiliyorsunuz. Sınırları: aynı anda 3 materyal ödünç, 2 ayırtma. Süresi 12 ay ve fotoğraflı kimlikle yenileniyor; sonradan adres belgesi getirip tam kullanım kartına çevirebiliyorsunuz.

Sayfada hiçbir yerde Sosyal Güvenlik numarası istenmiyor ve göçmenlik ya da vatandaşlık durumu sorulmuyor. Tam kullanım kartı 4 yılda, kolay erişim kartı 12 ayda bir yenileniyor; süre bitiminden sonraki 6 ay içinde yenilerseniz yalnızca fotoğraflı kimlik, sonrasında kimlik artı adres belgesi isteniyor. Kartı evde bıraktığınız bir günde fotoğraflı kimlik tek seferlik ödünç almanızı sağlıyor. İlk kart ücretsiz, 12 ayda bir ücretsiz bir yenisi veriliyor, sonrakiler 1 dolar. Başvuru formu İngilizce, İspanyolca ve Hmong dillerinde yayımlanıyor; Türkçe yok.

Basacağımız bir çelişki var. Kütüphanenin aynı sayfası kolay erişim kartını bir yerde "fotoğraflı kimliği olup adres kanıtı olmayan kişi için" diye tanımlıyor, başka bir yerde ise "kolay erişim kartı kabul edilebilir bir adres vermenizi gerektiriyor" diyor. İkisi aynı şey değil: biri belgelemeden adres beyan etmenizi yeterli sayıyor, diğeri okura belge gerekmediğini söylüyor. Taraf seçmiyoruz; şubeye gitmeden önce dolaşım birimini 608-266-6357 numarasından arayıp elinizdeki belgeyle sorun, çünkü boşuna yol gitmeye değmez.

Bölgedeki kütüphane sistemi birkaç ilçeyi kapsıyor ve o ilçelerde oturup kendi kütüphanesinden kartı olmayanlar Madison şubelerinden başvurabiliyor. Wisconsin'in başka yerlerinde oturanlar için karşılıklı ödünç kartı var ve bu kart yalnızca şahsen veriliyor, üstünde güncel adresin yazdığı bir kimlikle.

Önce rejimi kurun

Madison'da bir ayrıntı daha: şehir ayrı ayrı su, kanalizasyon ve çöp faturası göndermiyor. Tek bir belediye hizmet faturası geliyor ve içinde su, kanalizasyon, yağmur suyu, kentsel ormancılık bedeli, kaynak geri kazanım bedeli ve çöp sahası kalemleri var. Fatura ofisi 608-266-4641, telefonla ödeme 1-877-822-8414. Bu faturayı güncel tutmak kiracı için özellikle önemli, çünkü kiracı ödemediğinde ev sahibi sorumlu hale geliyorsa belediyeye ait hizmetin bedeli depozitodan kesilebiliyor.

Abonelik açarken şirket neyi isteyebiliyor

Kural, şirketin başvuruda isteyebileceği bilgiyi sayılı kalemlerle sınırlıyor: kullanıcının ve fatura ödeyecek kişinin yasal adı ile doğum tarihi; telefon numarası (telefonu olanlardan, ve kural açıkça "telefon hizmetinin olmaması hizmeti reddetme sebebi değil" diyor); hizmet adresi; farklıysa posta adresi; istenen başlangıç tarihi; fatura ödeyecek kişinin en son önceki adresi; ve kimlik bilgisi.

Kimlik bilgisinde kuralın cümlesi şu: şirket şunlardan herhangi birini yeterli başlangıç kimlik bilgisi olarak kabul etmek zorunda, başka biçimleri de kabul edebilir:

• ehliyet numarası;
• eyalet kimlik kartı numarası;
• pasaport numarası;
• Sosyal Güvenlik numarası ya da son dört hanesi.

Ve bir cümle daha: şirket bu bilgiyi isterse, kabul edilen bütün biçimleri başvurana bildirmek ve hangisini vereceğini başvurana seçtirmek zorunda. Yani "numaranız yoksa olmaz" cevabı kurala aykırı. Pasaport numarası tek başına yeterli ve kuralda açıkça yazıyor.

Bölümün en işe yarar cümlesi: kimlik vermemek ret sebebi değil

Kural, şirketin hangi eksikler yüzünden hizmeti reddedebileceğini ya da kesebileceğini tek tek sayıyor: yasal ad ve doğum tarihi, hizmet adresi, istenen başlangıç tarihi ve en son önceki adres. Kimlik bilgisi bu listede yok. Kuralın kendi notu da okuru başka bir yere yönlendiriyor: kimlik bilgisini vermemek bir ret sebebi değil, bir doğrulama sebebi. Yani numarayı vermezseniz hizmet reddedilmiyor, şirket doğrulama yoluna geçiyor.

Doğrulama yoluna girerseniz

Şirket doğrulama isteyebilmek için üç durumdan birinde olmalı: o adreste son 24 ayın hizmetine ait ödenmemiş bir fatura bulunması; fatura ödeyecek kişinin ödenmemiş faturanın kimlik hırsızlığı olduğunu söylemesi; ya da başvuranın kimlik bilgisini vermemesi veya şirketin bilginin yanlış olduğunu makul kesinlikle tespit etmesi.

Doğrulamada kabul edilenler yine "herhangi biri" mantığında:

İkamet doğrulamasında kabul edilenler, herhangi biri: güncel bir abonelik faturası; güncel bir banka ekstresi; bir kira sözleşmesi; konut satın alındığını gösteren belgeler; adınızı, adresinizi ve işverenin adını gösteren güncel bir maaş çeki ya da bordro; ya da bir sosyal hizmet veya devlet kurumunun verdiği adres doğrulaması.

Burada da aynı cümle tekrar ediyor: şirket kabul edilen bütün kalemleri bildirmek ve seçimi size bırakmak zorunda. Yalnızca başvuran bu kalemlerden hiçbirini vermeyi reddederse ya da doğrulama belgesi sahte çıkarsa şirket ek bir kalem isteyebiliyor, reddedebiliyor ya da kesebiliyor.

Süreler de yazılı: şirket, istenen bilgiyi aldıktan sonra 10 takvim günü içinde onaylamak ya da reddetmek zorunda ve kural bir mazereti baştan kapatıyor: "Hizmet taleplerinin beklenen yüksek hacmi olağanüstü hal sayılmaz." Ret yazılı olmak zorunda ve 5 gün içinde verilmeli; yazıda hem ret sebebi hem de reddi komisyon personeline inceletme hakkınız yazmak zorunda.

Depozito: yeni gelen için sıfır

Kuralın cümlesi doğrudan: elektrikte şirket, müşterinin son altı yıl içinde birikmiş ve ödeme düzenine bağlanmamış bir borcu bir Wisconsin elektrik idaresine ya da kooperatifine yoksa, yeni konut aboneliğinin şartı olarak nakit depozito ya da başka bir teminat isteyemiyor. Suda aynı kural daha geniş yazılmış: borç gaz, elektrik, su ya da kanalizasyon idarelerinin herhangi birine ait olabiliyor.

Yeni gelen bir Türk ailenin durumu tam olarak şu: Wisconsin'de hiç hesabı olmamış, dolayısıyla borcu da olamaz. Yani cevap "tavanla sınırlı" değil, sıfır. Kuralda kredi skoru testi de, göçmenlik statüsü testi de yok.

Depozito yine de konuşulursa bilmeniz gerekenler:

• Brüt üç aylık geliri yoksulluk yönergelerinin yüzde 200'ünde ya da altında olduğunu gösteren müşteriden hiç depozito alınmıyor.
• Depozito hukuken alınabildiği durumda bile tavanı var: yeni elektrik hesabında üst üste iki fatura döneminin en yüksek tahmini brüt faturası; suda en fazla dört ayı geçmeyen bir dönemin en yüksek tahmini brüt faturası.
• Nakit yerine kefil sözleşmesi kabul edilebiliyor, en fazla bir yıl süreyle.
• Depozitolar faiz getiriyor; oranı komisyon her yıl 15 Aralık'a kadar gelecek takvim yılı için belirliyor. 2026 yılının oranını bu turda bulamadık, bu yüzden bir oran yazmıyoruz.
• Elektrikte depozito 12 ay üst üste zamanında ödemeden sonra iade ediliyor; hesap kapanırsa son faturaya faiziyle mahsup edilip kalanı 30 gün içinde geri veriliyor.
• Eski bir borç için depozito istenirse, nakit yerine taksitli ödeme anlaşması isteme hakkınız var; ve şirket size yazılı bir açıklama ile depozitoyu komisyona itiraz etme hakkınızı bildirmek zorunda.

Kesinti yasağı: mevsime değil, gelir ve sağlık testine bağlı

Wisconsin'in kış koruması bu seride beşinci ayrı kalıp ve en çok yanlış anlaşılanı. Kural, 1 Kasım ile 15 Nisan arasında, konutun ana ısı kaynağını ya da onu besleyen enerjiyi veren hizmetin ödememe sebebiyle kesilmesine ilişkin ve "bütün oturulan konutlar" için geçerli. Ama metin bir yasak değil, bir koşul kuruyor:

Şirket yalnızca brüt üç aylık geliri federal yoksulluk yönergelerinin yüzde 250'sinin üzerinde olan haneleri, ve hizmet kesilirse ya da geri verilmezse yaş kaynaklı rahatsızlıklar, gelişimsel veya zihinsel engeller, her yaşta ortaya çıkabilen benzer rahatsızlıklar ya da çok küçük olmanın getirdiği kırılganlık yüzünden sağlık ve güvenliğin tehlikeye girmeyeceği haneleri kesebiliyor.

İki test birlikte işliyor, biri yerine diğeri değil. Ve en önemli cümle: bir hanenin kesilmeye uygun olduğunu ispat yükü şirkettedir.

Basacağımız çelişki burada. Düzenleyici kurumun kendi basın bülteni aynı dönemi şöyle anlatıyor: "1 Kasım ile 15 Nisan arasındaki yıllık kış moratoryumu bütün hizmet sağlayıcılarının konut ısıtma hizmetini ödememe sebebiyle kesmesini yasaklar." Bu mutlak bir yasak tarifi. Kural metni ise koşullu. İkisi de resmî ve ikisi aynı şeyi söylemiyor.

Taraf seçmiyoruz, ama sayfada kural metnini esas alıyoruz, çünkü hukuken işleyen metin o ve daha güvenli tavsiye o: geliri eşiğin üzerinde olan bir hane kendini dokunulmaz saymasın. Buna karşılık düzenleyicinin moratoryumu kamuya mutlak bir yasak olarak anlattığını da yazıyoruz. Kışın kesinti tehdidi alırsanız hemen komisyonun tüketici hattını arayın: 1-800-225-7729, ve sorulacak soru şu: bugün yürürlükte olan ve herhangi bir Wisconsin hizmet şirketine moratoryum döneminde oturulan konutları kesme yetkisi veren bir komisyon kararı var mı?

Kuralın usul güvenceleri yeni gelen için somut ve hepsini yazıyoruz:

• Cuma, cumartesi, pazar ve tatil günlerinde kesinti yapılamıyor, ve hizmetin geri verilmesini görüşmek için personelin 24 saat ulaşılabilir olmadığı hiçbir günde kesilemiyor.
• Şirket temsilcisi, tıbbi sorun ya da engellilik gibi özel dikkat gerektiren durumları öğrenmek için haneden sorumlu bir yetişkinle bizzat görüşmek zorunda.
• Hane daha önce belirli bir üçüncü kişinin haberdar edilmesini istediyse, şirket önce o kişiye ulaşıyor.
• Her yıl 1 Kasım'a kadar belirlenmiş bir üst düzey yönetici kesintiye son onayı vermek ve uyumu belgelemek zorunda; belediyeye ait idarede bu kişi genel müdür ya da yönetim kurulu başkanı.
• Oturulan bir konutta yapılan her kesinti, aynı gün saat 15.30'a kadar komisyonun tüketici hizmetleri birimine bildirilmek zorunda.
• Bu madde uyarınca kesinti yapmak isteyen şirket, her yıl belirleme usullerini komisyona sunmak ve komisyonun kararıyla onay almak zorunda; 60 gün sessizlik onaylanmama sayılıyor.
• Kesintiyi izleyen bir sonraki iş gününün sonuna kadar şirket haneyi bizzat ziyaret edip durumunu kontrol etmek zorunda, ve kuralın cümlesi şu: kesinti yüzünden insan sağlığına ya da yaşamına yönelik bir tehlike görülürse şirket hizmeti derhal geri vermek zorundadır.
• Yıl boyu geçerli bir koruma daha: bir uyuşmazlık usulüne göre takip edilirken hizmet kesilemiyor ve reddedilemiyor; ve komisyon personelinin uzlaşma koşullarını bildirmesinden sonra kesintiye kadar en az 7 gün geçmek zorunda.

Doğalgaz tarafında paralel bölümlerin adlarını gördük ama metinlerini okuyamadık; aynı yapıda olmaları kuvvetle muhtemel ama gaz için ayrı bir rakam yazmıyoruz. Suyun kesilmesi ve reddine ilişkin bölümü de okuyamadık; su tarafındaki bildirim süresi ve varsa kış koruması için bu sayfada bir şey yazmıyoruz.

Faturaya yardım

Eyaletin enerji yardımı programı var ve acil enerji ihtiyacı, acil kalorifer onarımı, tasarruf hizmetleri ile yalıtım kalemlerini kapsıyor. Başvuru energybenefit.wi.gov üzerinden ya da eyalet çapındaki müşteri merkezinden: 1-800-506-5596. Düzenleyicinin bildirdiğine göre son tam mali yılda yaklaşık 190.000 Wisconsin hanesi bu programdan yararlanmış. Programın federal bütçeye bağlı olduğu ve değişebileceği konusunda düzenleyicinin bir uyarısı var; bunu bir öngörü olarak değil, başvurmadan önce teyit edin uyarısı olarak aktarıyoruz.

İki katman, ve hangisinin ne yaptığı

Wisconsin kiracı hukukunu iki yere yazmış. Birincisi kiracılık kanunu: sözleşmenin sona ermesi, ihbar süreleri, tahliye. İkincisi tüketici koruma idaresinin kiralık konut yönetmeliği: depozito, bilgilendirme yükümlülükleri, yasak uygulamalar. İkinci katman önemli, çünkü ihlali kiracıya iki kat zarar artı avukatlık ücreti yolunu açan bir hükme bağlanıyor.

Bir kapsam uyarısı: yönetmelik, devlet ya da bir devlet biriminin sahip olduğu ve işlettiği konutlara uygulanmıyor. Yani kamu konutunda oturan kiracının depozito ve bildirim hakları bu yönetmelikten değil, idarenin kendi sözleşmesinden ve federal hukuktan geliyor. Yönetmeliğin kapsamadığı diğerleri: gözetim, tıbbi, geriatrik, eğitim, danışmanlık ya da dinî hizmetlere bağlı kurumsal konaklama; dernek birimleri; satış sözleşmesiyle oturulan birimler; yalnızca turist ve geçici konuklara kiralanan otel, motel ve pansiyon odaları; ücretsiz verilen ya da binanın bakımını yapan çalışana karşılık olarak verilen birimler; ve ticari tarımla uğraşan kiracının oturduğu birimler.

Depozito: tavanını bulamadık, ama iadesi sıkı kurala bağlı

Sözleşmedeki o ek belgeyi mutlaka arayın. Kanunun saydığı kalemlerin dışında bir şeyin depozitodan kesilebilmesi için, o kalem ayrı imzalanmış ve başlığında o ibare yazan bir belgede bulunmak zorunda. İmzalamadan önce o belgede ne yazdığını okuyun; orada yazan şey depozitonuzdan kesilebilir hale geliyor.

Yeni gelen için sayfadaki en ucuz koruma: taşınma öncesi muayene

Ev sahibi depozito almadan önce size yazılı olarak bildirmek zorunda: kiracılığın başlamasından en az 7 gün sonraya konan bir tarihe kadar daireyi muayene edip önceden var olan hasarı bildirebilirsiniz, ve önceki kiracının depozitosundan kesilen hasarların listesini isteyebilirsiniz. İstediğinizde liste 30 gün içinde (ya da önceki kiracıya bildirimden 7 gün sonra, hangisi sonraysa) verilmek zorunda.

Bu hakkı kullanmak size hiçbir şeye mal olmuyor ve çıkarken yüzlerce doları kurtarıyor. Taşındığınız gün her odanın fotoğrafını çekin, bulduğunuz hasarı yazılı olarak bildirin ve bir kopyasını saklayın.

Kapora ve tarama ücretleri: bir başvuruda iki kat

Kapora tarafında kural net: ev sahibi, değerlendirilen dairenin ya da dairelerin başvurana belirtilmesinden önce kapora veya depozito alamıyor. Başvuru reddedilirse, başvuran kabulden önce çekilirse ya da ev sahibi parayı aldıktan sonraki üçüncü iş günü sonuna kadar başvuruyu onaylamazsa, kapora bir sonraki iş günü sonuna kadar tam olarak iade edilmek zorunda; süre yazılı anlaşmayla en fazla 21 takvim gününe uzatılabiliyor.

Tarama ücretinde Wisconsin'de iki kademe var ve yeni gelen her ikisine de denk geliyor:

Yani başka bir eyaletten ya da yurt dışından gelen bir aile, tek bir başvuruda yasal olarak 50 dolara kadar tarama ücreti ödeyebiliyor ve bunun yalnızca yarısı kendi kredi raporunuzu getirerek engellenebiliyor. Birkaç daireye başvuracaksanız bu kalem hızla büyüyor; güncel kredi raporunuzu yanınızda taşıyın ve her başvuruda ücretin hangi kalem olduğunu sorun.

İhbar süreleri ve tahliye

Sözleşmenin sona erdirilmesinde süreler kiracılığın türüne göre değişiyor:

• Aylık ya da haftalık kiracılık: ödenmemiş kira için 5 günlük öde ya da çık ihbarı; ya da temerrüt sürerken doğrudan 14 günlük çık ihbarı. Kira dışı bir ihlalde 5 günlük düzelt ya da çık; aynı yıl içinde tekrarında düzeltme hakkı olmayan 14 günlük ihbar.
• Bir yıl ya da daha kısa süreli sözleşme, ve yıldan yıla kiracılık: kira için 5 günlük öde ya da çık, aynı yıl içinde tekrarında 14 gün; diğer ihlallerde aynı düzeltme yapısı.
• Bir yıldan uzun sözleşme: 30 günlük düzeltme ihbarı.

İki ayrı yol daha var ve ikisinde de düzeltme hakkı yok. Birincisi suç faaliyeti: 5 günlük ihbarla, tutuklama ya da mahkumiyet aranmaksızın sona erdirme mümkün, ama itiraz edilirse iddiayı ev sahibi ispat etmek zorunda ve ihbarın kiracıya avukata, gönüllü hukuk kliniğine ya da bir kiracı danışma merkezine başvurabileceğini bildirmesi şart; ayrıca bu yol o faaliyetin mağduru olan kiracıya uygulanmıyor. İkincisi, kolluk ya da savcılıktan gelen yazılı bir bildirime dayanan kamu düzeni yolu: 5 günlük çık ihbarı ve tahliye davasında itiraz edilebiliyor.

Bir ayrıntı kiracının aleyhine: borç tutarını yanlış yazan bir ihbar yine de geçerli, meğer ki ev sahibinin beyanı kasten yanlış olsun ya da kiracı borçlu olduğunu düşündüğü tutarı ödemiş veya ödemeyi önermiş olsun. Yani yanlış tutarlı bir ihbarı "geçersizdir" diye bir kenara koymayın; süre işliyor.

Sebepsiz sona erdirmede dönemsel kiracılıklar için gereken ihbar süresinin kanundaki metnini okuyamadık, bu yüzden bu sayfada bir gün sayısı yazmıyoruz. Aynı şekilde kiracılık sözleşmesinde batıl sayılan hükümleri listeleyen maddenin metnine de ulaşamadık; o maddenin var olduğunu biliyoruz ama içeriğini aktarmıyoruz.

Gelir kaynağı ayrımcılığı: korunuyor, ama tanımı yazılmamış

Wisconsin'in adil konut kanunu, konutta eşit fırsat politikasını sayarken korunan sınıflar arasına "yasal gelir kaynağı"nı da koyuyor ve aynı ifade kanunun işleyen tanımlarına ("ayrımcılık yapmak" ve "korunan sınıf mensubu") taşınmış. Yasaklanan davranışlar arasında kiralamayı ya da şartları görüşmeyi reddetmek, daha farklı ya da daha ağır bir fiyat, şart veya koşul uygulamak, ayrımcı ilan vermek, sözleşmeyi yenilemeyi reddetmek, tahliyeye sebep olmak, kiracıyı taciz etmek, konutun müsait olmadığını gerçeğe aykırı şekilde söylemek ve başka bir yolla konutu erişilemez kılmak var.

Ve Wisconsin burada seride görmediğimiz bir yere oturuyor: kanun sahibinin oturduğu tek ailelik evleri de açıkça kapsıyor, yani küçük ev sahibi muafiyeti bulamadık. Kanunu uygulayan kurum, iş gücü geliştirme idaresinin eşit haklar bölümü.

Ama bir boşluğu papatya gibi örtmeyeceğiz: "yasal gelir kaynağı" ifadesi kanunda hiçbir yerde tanımlanmamış, tanımlar maddesinde bu terim için bir bent yok, ve kanun metni konut kuponundan, kira yardımından ya da benzeri bir programdan hiç söz etmiyor. Dolayısıyla ev sahibinin konut kuponunu topluca kabul etmemesinin bu kanuna aykırı olup olmadığını kanun metninden çıkaramadık. Bu yüzden bu sayfada "ev sahibi kuponu kabul etmek zorundadır" yazmıyoruz. Kuponla kiralayacaksanız soruyu kanunu uygulayan kuruma, eşit haklar bölümüne sorun ve yazılı cevap isteyin.

Göçmenlik durumu: koruma bulamadık, ve bu bir yetki sorusu

Burayı net yazmak zorundayız. Wisconsin'de kiracının ya da başvuranın göçmenlik durumunu koruyan bir kanun bulamadık. Adil konut kanununun korunan sınıfları cinsiyet, ırk, renk, cinsel yönelim, engellilik, din, ulusal köken, medeni hal, aile durumu, belirli suçların mağduru olma, yasal gelir kaynağı, yaş ve soy. Ulusal köken ve soy listede; göçmenlik ya da vatandaşlık durumu listede değil.

İkinci yarısı daha önemli: eyalet, yerel çözümü de kapatıyor. Kanun, hiçbir şehrin, köyün, kasabanın ya da ilçenin ev sahibinin kiracı adayı hakkında şu bilgileri almasını ve kullanmasını yasaklamasına veya sınırlamasına izin vermiyor: aylık hane geliri, meslek, kira geçmişi, kredi bilgisi, kamuya açık adli kayıtlar (tutuklama ve mahkumiyet kayıtları dahil), ve Sosyal Güvenlik numarası ya da başka kimlik kanıtı. Aynı madde şehirlerin eyalet yönetmeliğinin ötesinde depozito, kapora ya da muayene şartı koymasını, kiralık konut ruhsatı istemesini (bir bina için en fazla 10 dolarlık basit bir kayıt dışında) ve kiralık birime oturma veya devir ücreti koymasını da yasaklıyor. Ayrı bir hüküm de yerel tahliye moratoryumunu yasaklıyor.

Bunu bir eksiklik gibi değil, bir yetki sorusu gibi okuyun. Başka bir eyalette, örneğin Oregon'da, ev sahibinin göçmenlik durumunu sormasını ve numara eksikliği yüzünden reddetmesini yasaklayan bir reform var. Wisconsin'de böyle bir hükmün Madison tarafından yerel olarak çıkarılması hukuken mümkün değil; çünkü kanun şehirlerden bu yetkiyi almış. Böyle bir kural gelecekse eyalet meclisinden gelmek zorunda. Yani belediyeye gidip "neden bizi korumuyorsunuz" diye sormanın bir karşılığı yok; soru eyalet düzeyinde bir soru.

Elinizde ne var? Üç şey:

1. Ulusal köken koruması. Yalnızca yurt dışında doğmuş başvuranlardan belge isteyen ya da onlara daha ağır bir standart uygulayan bir ev sahibi, eyaletin adil konut kanunu ve federal adil konut kanunu karşısında açık veriyor. Ayrımcılığı somutlaştırmak için size ne sorulduğunu, başkalarına ne sorulduğunu ve tarihleri yazılı tutun.
2. Yasal gelir kaynağı sınıfı, maaş dışı gelirler için.
3. Fatura tarafındaki kurallar, ki konut tarafından çok daha cömert: elektrik, gaz ve suda pasaport numarası tek başına yeterli ve numara vermemek ret sebebi değil. Yani numaranız yoksa ev bulmak zor olabiliyor ama faturaları adınıza almak zor değil.

Bir şeyi de açıkça yazıyoruz, çünkü üçüncü taraf sitelerde aksini okuyabilirsiniz: araştırma, kiracı hukukunda, tahliyede ya da kesinti rejiminde 2025 ya da 2026'da çıkmış bir Wisconsin kanunu doğrulayamadı. Act numarası vermeden "2025 değişiklikleri" diye anlatılan iddiaları bu sayfada tekrar etmiyoruz. Okuduğumuz birincil metinlerin değişiklik notları 2017 ve daha öncesinde bitiyor.

Kira artışı ve kira kontrolü

Wisconsin'de eyalet çapında bir kira artış tavanı araştırma bulamadı, ve yerel bir tavan da hukuken kurulamıyor; yukarıda sayılan yerel yetki yasakları bunu kapsıyor. Dolayısıyla dönemsel bir kiracılıkta artışın sınırı sözleşmenizdir: sabit süreli bir sözleşme imzalarsanız o süre boyunca kira sabit kalıyor, aylık kiracılıkta ise artış ihbar süresine uyularak yapılabiliyor. Yeni gelen bir aile için pratik tavsiye şu: mümkünse ilk yılı sabit süreli bir sözleşmeyle geçirin.

Madison'da ne zaman, nasıl ödeniyor

Madison'ın 2026 vergi yılı için net mil oranını ve tipik bir ev faturasını bulamadık: değerleme biriminin açtığımız sayfasında oran tablosu yoktu ve bir oran sayfası bulamadık. Bu yüzden burada bir oran ya da örnek fatura yazmıyoruz. Teklif vermeden önce iki yere sorun: ilgilendiğiniz parselin güncel değerlemesi için şehrin değerleme birimine, bu yıl o parsel için çıkan fatura tutarı için şehrin veznesine.

Faturaya uygulanan üç kredi

İlk iki kredinin ayrıntılarını eyaletin kendi gelir idaresinin ya da kanun metninin sayfalarından değil, Wisconsin belediye ve ilçe vezne sayfalarından okuduk; ilgili kanun bölümlerinin başlıklarını gördük ama metinlerini açamadık. Bu yüzden bu üç kredinin mekaniğini kesin değil kuvvetle muhtemel olarak aktarıyoruz ve şunu söylüyoruz: ev aldığınız yıl şehrin veznesini arayın ve piyango ile oyun kredisinin başvurusunu sorun, çünkü 1 Ocak tarihini kaçırmak doğrudan para kaybı. Piyango ve oyun kredisinin tutarına ilişkin bir rakam yazmıyoruz; her yıl ve her okul bölgesinde değişiyor.

Ve kelimeyi doğru kullanalım: bunlar bir "homestead muafiyeti" değil. Wisconsin oturan sahibin değerlenmiş değerini düşürmüyor; faturanın üzerine dolar kredisi uyguluyor. Başka eyaletlerden gelen okur "muafiyet başvurusu nerede" diye arayıp bulamıyor, çünkü öyle bir şey yok.

Kiracıya da açık olan kredi

Wisconsin'in gelir testli konut kredisi, bu sayfada düşük gelirli yeni gelen bir hane için en çok kaçırılan kalem. Eyalet gelir idaresinin yayımladığı şartlar (2025 talep yılı için):

• Yılın tamamı boyunca, 1 Ocak ile 31 Aralık arası, Wisconsin'in yasal sakini olmak;
• 31 Aralık'ta 18 yaşında ya da daha büyük olmak;
• hane geliri 24.680 dolardan az olmak;
• şu üçünden birini karşılamak: yıl içinde sizin (ya da aynı hanedeki eşinizin) kazanılmış geliri olması; sizin ya da eşinizin engelli olması; ya da yıl sonunda 62 yaşında veya daha büyük olmanız;
• Wisconsin'deki konutunuza sahip olmak ya da onu kiralamak, ve konutun Wisconsin emlak vergisine tabi olması (emlak vergisine tabi prefabrik evler ve bakım evleri de girebiliyor);
• başka birinin federal beyanında bakmakla yükümlü olunan kişi olarak gösterilmemek;
• aynı yıl için tarım arazisi koruma kredisi ve gaziler ile sağ kalan eşler emlak vergisi kredisi talep etmemek;
• yılın her ayı için eyaletin çalışma karşılığı yardım ödemelerini ya da 400 dolar ve üzeri ilçe yardım ödemesi almamış olmak.

Burada dil tuzağına dikkat: şarttaki ifade "Wisconsin'in yasal sakini", yani bir yerleşim yeri (domicile) testi, bir vatandaşlık testi değil. Gelir idaresinin sayfası vatandaşlık ya da göçmenlik durumu şartı yazmıyor. "Yasal sakin" ifadesini "yasal daimi ikamet sahibi" diye çevirmeyin; bunlar aynı şey değil. Kamu konutu için idarenin kendi notu da var: bir belediye konut idaresinin sahip olduğu mülk, idare bulunduğu şehre ya da kasabaya emlak vergisi yerine ödeme yapıyorsa bu kredi bakımından vergiden muaf sayılmıyor, ve idare kiracısının kira yöneticisine sormasını söylüyor.

Bir kalemi doğrulayamadık: kiracının aldığı kira yardımının hane gelirine sayılıp sayılmadığı. Gelir idaresinin sayfasında tam bu soru var ama cevabını okuyamadık. Kira yardımı alıyor ve bu krediyi talep edecekseniz cevabı doğrudan gelir idaresinden alın. Rakamlar ve yaş testleri 2025 talep yılı için; her yıl değişiyor, beyan vermeden önce o yılın şartlarını açın.

İşyeri açacaksanız bir not

Wisconsin, 1 Ocak 2024'ten itibaren işletmelerin taşınır malını emlak vergisinden muaf tuttu: iş ekipmanı, mobilya ve demirbaşlar artık değerlenmiyor ve bunlar için ayrı bir emlak vergisi faturası gelmiyor. Küçük bir işletme açacaksanız eski rehberlerde göreceğiniz "taşınır mal vergisi" kalemi artık geçerli değil.

Kayıt nasıl işliyor

Kayıt yüzde yüz çevrimiçi ve bölgenin öğrenci bilgi sistemi üzerinden yapılıyor. İki şeyi baştan bilin. Birincisi: her çocuğu her yıl yeniden kaydettirmek zorundasınız; devam eden aileler kendi hesap bilgileriyle giriyor. İkincisi: belgeleri çevrimiçi başvuruya yükleyebiliyorsunuz ve yüklerseniz okula gitmeniz gerekmiyor; isterseniz bölgenizdeki okulla yüz yüze ya da görüntülü bir randevu alıp belgeleri orada doğrulatabiliyorsunuz.

Kayıt ofisi 545 W Dayton St., Madison, WI 53703; telefon (608) 663-4957, hafta içi 08.00 ile 16.00 arası. Ofis öğrenci kayıtlarını tutuyor, ikamet ve velayeti izliyor, ve okul içi nakil, açık kayıt ve kura süreçlerini yürütüyor. Bölge ayrıca başvuruda yardıma ihtiyacı olan aileler için kayıt yardım noktaları yayımlıyor; bu noktaların yerlerini ve saatlerini okuyamadık, bu yüzden burada adres yazmıyoruz, ofisi aramanızı söylüyoruz.

İstenen belgeler, bölgenin kendi listesiyle

Doğum belgesinde her iki ebeveynin adı yazıyorsa, aksini gösteren bir belge olmadıkça ikisi de sistemde ebeveyn olarak kaydediliyor; kaydı yapan ebeveyn, doğum belgesinde adı geçen diğer ebeveynin kimlik doğrulamasını onaylayabiliyor.

Yaş kuralları: dört yaşındakiler için anaokulu 1 Eylül'de ya da öncesinde 4 yaşında olmayı; beş yaş sınıfı 5 yaşında olmayı; birinci sınıf 6 yaşında olmayı ve anaokulunu başarıyla bitirmiş olmanın kanıtını istiyor. Kanıtınız yoksa bölge okul müdürüne başvurmanızı söylüyor.

Sosyal Güvenlik numarası ve göçmenlik durumu

Bu bölümde Wisconsin'in bu seride verdiği en net cevaplar var ve hepsi bölgenin kendi cümleleri:

• "Bölge artık öğrencilerin Sosyal Güvenlik numaralarını toplamıyor." Aynı cümlenin öncesinde bölge, Wisconsin eyalet kanununun ve federal eğitim kayıtlarının gizliliğine ilişkin federal kanunun bu bilginin paylaşılmasını yasakladığını yazıyor.
• "Bütün öğrencilerin, göçmenlik durumundan bağımsız olarak, ücretsiz ve eşit bir ilk ve orta öğretim hakkı var." Bölge bunu yazarken federal yüksek mahkemenin bu konudaki kararına atıf yapıyor.
• "Göçmenlik durumunuzu hiçbir zaman açıklamak zorunda değilsiniz."
• Bölge, bir veli ya da vasi izin vermedikçe kolluk görevlilerinin öğrencilerle temas kurmasına ya da onları sorgulamasına izin vermediğini yazıyor.
• Bölgenin kurulu Nisan 2017'de, her bölge yerleşkesinin öğrenciler ve aileleri için güvenli bir yer olduğunu ilan eden ve personelin nasıl davranacağını belirleyen bir karar aldı. Karar metnini okumadık, bu yüzden metninden alıntı yapmıyoruz; bölgenin kendi özetini aktarıyoruz.

Bir şeyi de söyleyelim: bu cümleler okul bölgesinin politikası, bir kanun değil. Politikalar değişebilir. Ama bu seride gördüğümüz en açık yazılı beyan bu ve bir veli için randevuya giderken elinde bulundurmaya değer.

Aşı: üç ayrı muafiyet gerekçesi

Şart eyaletin öğrenci aşı kanunundan geliyor ve bölge, okul şartlarının asgari şartlar olduğunu, önerilen her aşıyı kapsamadığını yazıyor. Wisconsin'in muafiyeti bu seride gördüğümüz en geniş olanlardan: şartlar sağlık, din ya da kişisel kanaat gerekçeleriyle muaf tutulabiliyor, ve usulüne uygun imzalanmış bir muafiyet dilekçesinin okula verilmesi yeterli. Formlar okul hemşiresinden ya da bölgenin aşı kaydı sayfasından alınıyor.

Diğer ayrıntılar:

• Koronavirüs ve grip aşıları teşvik ediliyor ama eyaletin öğrenci aşı kanunu tarafından zorunlu tutulmuyor, ve tarihlerinin bildirilmesi gerekmiyor.
• Kayıt sırasında izin verirseniz bölge kaydı doğrudan eyaletin aşı kayıt sisteminden çekebiliyor; izin vermezseniz kağıt ya da çevrimiçi aşı kaydı formunu kendiniz dolduruyorsunuz. Veliler kendi çocuklarını o sistemde kendileri de sorgulayabiliyor ve kamu portalı kullanıcının tercih ettiği dilde çalışıyor.
• Sigortasız çocuklar yerel halk sağlığı idaresinde aşılanabiliyor; Madison ve ilçe halk sağlığı birimi (608) 266-4821.
• Yaş ve sınıfa göre aşı ve doz tablosu ayrı bir belgede; o belgeyi okumadık ve bu sayfada doz tablosu yazmıyoruz. Tabloyu okulun hemşiresinden isteyin.

Dil desteği, ve Türkçe sorusuna dürüst cevap

Bölge bir ikinci dil olarak İngilizce programı ve bir dil desteği birimi işletiyor. İki adlı iki dilli program var: kurayla yerleştirilen bir iki dilli daldırma programı ve ayrı bir Hmong iki dilli programı. Bölge ayrıca bir göçmen eğitimi programı listeliyor.

Ama gördüğümüz her veli belgesi, ilaç onay formu, aşı tablosu ve acil durum iletişim broşürü aynı üç dilde yayımlanmış: İngilizce, İspanyolca ve Hmong. Veli hatları da aynı üç dil üzerine kurulu: İspanyolca (608) 663-5428, Hmong (608) 663-8433, çok dilli programlar birimi 608-663-8440. Bölge ayrıca Amerikan işaret dili tercümanlığı listeliyor. Türkçe, bölgenin kadro kurduğu diller arasında değil. Bu yüzden Türkçe belge beklemeyin; randevuyu alırken tercüman talebinizi açıkça söyleyin ve kayda geçirtin.

Son bir not: bölgenin göçmen aileler sayfası adı geçen bazı toplum kuruluşlarını ve yardım hatlarını da listeliyor. Bu kuruluşların 2026'daki faaliyetlerini kendi sitelerinden doğrulamadığımız için bu sayfada adlarını yazmıyoruz; listeyi bölgenin kendi sayfasından okuyun.

Programın adı ve kimi kapsadığı

Wisconsin'de Medicaid'in düşük gelirli aileler ve yetişkinler kolunun adı BadgerCare Plus. Eyalet bunu "tam kapsamlı Medicaid" diye tanımlıyor, 0 ile 64 yaş aralığına hizmet veriyor, ve doktor, reçete, acil ve ivedi bakım ile laboratuvar hizmetleri kapsamda. Yaşlılar, körler ve engelliler için ayrı bir kol, uzun süreli bakım ve reçete yardımı için ayrı programlar var.

İki pratik nokta: açık kayıt dönemi yok, yani yılın her günü başvurabiliyorsunuz; ve başvuru eyaletin çevrimiçi sistemi üzerinden ya da ilçenin gelir sürdürme ajansından yapılıyor.

Gelir sınırları, 1 Şubat 2026 ile 31 Ocak 2027 arası

Bir hesap uyarısı: yetişkin sütunundaki sınır yüzde 5'lik gelir ihmalini zaten içeriyor. Yani "benim gelirim yüzde 103, yine de girerim" diye hesap yapmayın; sınır tablodaki rakam. Rakamlar federal yoksulluk yönergelerinin 13 Ocak 2026'da yayımlanmasının ardından 1 Şubat 2026'da yürürlüğe girdi ve 31 Ocak 2027'de sona eriyor; 2027 güncellemesi için sayfayı şubat başında yeniden açın.

Eyaletin 2013'te seçtiği yol "kısmi genişletme" diye adlandırılıyor: ebeveynler ve çocuksuz yetişkinler için uygunluk yoksulluk sınırının yüzde 100'üne ayarlandı. ACA'nın tam genişletmesi yüzde 133 olduğu için eyalet yüksek federal katkıyı almıyor, ama yüzde 100'ün altında kalan yetişkin de kapsamsız kalmıyor. Bu bölümü eyalet meclisinin mali bürosunun bilgi notundan okuduk ve o alan adını açamadık; bu yüzden tarih ve mekanik bilgisini kesin değil kuvvetle muhtemel olarak aktarıyoruz. Kapsamın yüzde 100'de durduğu ve gelir boşluğu olmadığı kısmı ise eyaletin kendi gelir tablosundan.

1 Ekim 2026: federal değişiklik ve Wisconsin'in cevabı

Federal kanun, 1 Ekim 2026'dan itibaren eyalete tam Medicaid ödemesini yalnızca dört grup için yapıyor: ABD vatandaşları ve uyrukları, yeşil kart sahipleri, Kübalı ve Haitili girişliler, ve belirli Pasifik anlaşmaları uyarınca burada yaşayanlar. Liste kapalı; mülteciler, sığınma hakkı alanlar ve şartlı giriş izni alanlar listede yok. Kanun kişinin kapsamını değil eyalete yapılan federal ödemeyi kesiyor, ama sonuç uygulamada kapsamın düşmesi olabiliyor. Kaynak 119-21 sayılı kanunun 71109. bölümünde.

Wisconsin'in kendi tablosu bunu doğrudan uyguluyor. Eyaletin göçmenler için sağlık kapsamı sayfasında 1 Ekim 2026 itibarıyla "Hayır" olarak işaretlenen statüler şunlar:

• sığınma hakkı tanınmış kişi;
• mülteci, şartlı giriş izni alan ya da özel göçmen;
• şartlı girişli (conditional entrant);
• sınır dışı kararı askıya alınmış kişi;
• en az bir yıl süreyle şartlı giriş izni verilmiş kişi;
• insan ticareti mağduru ve ailesi, T-1 vizeli mağdur dahil;
• aile içi şiddet mevzuatı uyarınca kendi adına başvuran;
• yabancı doğumlu kabile üyesi;
• Amerasian statüsü.

Ve iki sert ayrıntı: 1 Ekim 2026'dan önce onaylanmış olanlar da o tarihte düşüyor, ve statüsü uygun olmayan olarak doğrulanan mevcut üyeler de kapsamı kaybediyor.

Ama Wisconsin, federal kanunun eyalete bıraktığı tercihi kullandı. Eyaletin kendi sayfası kapsamın şu üç grup için devam ettiğini yazıyor: hamile olanlar, 19 yaş altındakiler ve akıl hastalıkları kurumunda yaşayan 21 yaş altındakiler. Bu, bu turda araştırdığımız asıl soruydu ve Wisconsin'in cevabı evet.

Bir eksikliği de aynen yazıyoruz, çünkü bu bir çelişki değil eksiklik: eyaletin bu sayfası 1 Ekim 2026'dan sonra uygun kalanları listelemiyor; tablodaki her satırı "Hayır" olarak işaretliyor. Federal kanun dört grubu açık bırakıyor, ama eyalet sayfasında Kübalı ve Haitili girişliler ile Pasifik anlaşması göçmenleri için hiç satır yok. Bu iki gruptan biriyseniz bu sayfa "uygundur" demiyor; eyalet sayfası bir şey söylemiyor diyor. Cevabı sayfadan değil, doğrudan eyaletin üye hizmetlerinden ya da ilçenin gelir sürdürme ajansından alın ve yazılı isteyin. Yeşil kart sahibi yetişkinler için beş yıllık bekleme süresinin Wisconsin'de nasıl uygulandığını da doğrulayamadık; eyaletin bu sayfası beş yıllık bardan hiç söz etmiyor.

Statüsü uygun olmayan ya da düşen için iki kapı

Ayakta kalan iki program var ve ikisi de Sosyal Güvenlik numarası istemiyor; eyalet bunu kendi sayfasında işaretliyor:

İkisini de doğru tanıyın: bunlar genel sağlık sigortası değil. Belgesiz kişiler ve geçici koruma statüsündekiler için eyalet açıkça "tam kapsamlı programa kaydolamazsınız" diyor ve sınırlı durumlarda bu iki kapıyı gösteriyor. Acil hizmetler programının kapsam ayrıntıları eyaletin uygunluk el kitabının ayrı bir bölümünde; o bölümü okumadık, bu yüzden hangi hizmetin ödendiğine dair bir liste yazmıyoruz. Güvenle yazabileceğimiz şudur: program var, numara istemiyor, ve yalnızca acil tıbbi durumları karşılıyor.

Acil servis: gitmek statüyü riske atmıyor

Federal taban her eyalette aynı ve Wisconsin'e özgü bir sapma bulamadık: Medicare'e katılan ve acil servisi olan bir hastane, gelen herkesi ödeme gücüne ve göçmenlik durumuna bakmadan değerlendirmek ve acil durumu dengelemek zorunda. Yani acil durumda 911'i arayın. Fatura önceden sorulmuyor, ama sonra geliyor. Faturayı küçültmenin üç kapısı sırayla: eyaletin acil hizmetler programı, hastanenin mali yardımı ve hastanenin kendi peşin ödeme indirimi. Mali yardımın ayrıntısı klinikler bölümünde.

Sigorta satın alacaksanız, ve 1 Ocak 2027'de ne değişiyor

Wisconsin'in kendi eyalet pazar yeri yok; federal site kullanılıyor. Statüye bakmayan bir eyalet sübvansiyon programı da araştırma bulamadı; yoktur demiyoruz, bulamadık diyoruz.

Federal sitenin kendi ifadesiyle 1 Ocak 2027'den itibaren prim vergi kredisi yalnızca üç statüye kalıyor: yeşil kart sahibi, Kübalı veya Haitili girişli, ve belirli Pasifik anlaşmaları göçmeni. Diğer statüler plan satın almaya devam ediyor ama indirimsiz; sığınma hakkı alanlar, mülteciler ve geçici korumalı statü sahipleri bu gruba düşüyor.

İki tarih arasındaki boşluk okurun en acil planlama konusu. 1 Ekim 2026'da tam kapsamdan düşen bir mülteci ya da sığınma hakkı sahibi, 2026 boyunca pazar yerinde sübvansiyonlu bir plana geçebiliyordu; 1 Ocak 2027'de o kapı da sübvansiyonsuz hale geliyor. Yani 2026 kayıt döneminde yapacağınız seçim 2027 priminizi belirleyecek. Kayıt döneminde bir danışmanla oturun ve sübvansiyonun ne zaman kesileceğini hesaplatın.

1 Ocak 2027: çocuksuz yetişkinler için çalışma şartı

Son bir tarih daha var ve bunu hedge ederek yazıyoruz. Eyalet meclisinin mali bürosunun değerlendirmesine göre, bir uzatma verilmezse 1 Ocak 2027'den itibaren muaf olmayan çocuksuz yetişkinlerin kapsamı, ayda en az 80 saat ücretli iş ya da eşdeğer bir faaliyetle uyumun gösterilmesine bağlanacak. Bu hükmü kanun metninden değil mali büronun özetinden aldık; o alan adı araştırma sırasında açılmadı ve kanun dilini alıntılamadık. Çocuksuz bir yetişkinseniz ve bu programdaysanız, aralık ayında eyaletin üye hizmetlerini arayıp sizin dosyanız için ne değiştiğini sorun.

Toplum sağlık merkezi: kurumun kendi cümleleri

Madison'daki federal fonlu sağlık merkezi ağının üç kliniği Madison'da, iki diş kliniği ilçe dışında. Kurumun ödeme sayfasından alıntılar:

• "Tıbbi, diş ve davranışsal sağlık hizmetlerini kayan bir cetvele göre sunuyoruz."
• "Hastalardan randevu anında asgari bir tutar ödemesi istenebilir."
• "Personelimiz kayan ücret indirimine uygunluğunuzu belirlemek için sizinle birlikte çalışacak."
• Kurum, talep edilen sağlık hizmetlerini reddetmediğini ve ödeme gücü olmaması sebebiyle hizmet verirken ayrım yapmayacağını yazıyor.

Ve sayfanın söylemedikleri: hiçbir hizmeti ücretsiz diye tanımlamıyor, ve göçmenlik durumundan ve Sosyal Güvenlik numarasından hiç söz etmiyor. Bunu bir sessizlik olarak aktarıyoruz, bir güvence olarak değil. Kurumun indirim düzenine ilişkin bir güncelleme sayfası, programın yüzde oranı yerine sabit ücret düzenine geçtiğini ve yoksulluk sınırının yüzde 200'ünün üzerindeki hastaların da uygun hale geldiğini söylüyor; o sayfada yürürlük yılı yazmadığı için bunu kesin değil kuvvetle muhtemel olarak aktarıyoruz.

Adres konusunda bir eksiği açıkça yazıyoruz: kurum kendi klinik ve iletişim sayfalarında klinik sokak adreslerini yayımlamıyor, yalnızca klinik adlarını ve telefonlarını veriyor. Federal bir sağlık merkezi arama veri tabanında adresler var ama bu sayfada o veri tabanından alınmış hiçbir adres yayımlamıyoruz. Gitmeden önce yukarıdaki numaradan adresi sorun.

Bir risk uyarısı da ekliyoruz, çünkü klinik kapısında işinize yarıyor. Kurumun kendi yıllık raporu, toplum sağlık merkezlerinden bakım vermeden önce kişinin ya da ailenin göçmenlik durumunu belirlemesini isteyebilecek bir federal politika değişikliğini anlatıyor ve Wisconsin'in de içinde olduğu 21 eyaletin bu öneriye dava açtığını yazıyor. Rapor değişikliğin yürürlüğe girip girmediğini söylemiyor ve davanın bugünkü durumunu doğrulayamadık. Bu yüzden bunu bir kural olarak değil bir uyarı olarak yazıyoruz: randevu almadan önce telefonda "randevuda benden hangi belgeler istenecek" diye sorun. Sorması bedava, ve cevabı planınızı değiştirebilir.

Hastane mali yardımı: bir klinik değil, fatura indirimi

Madison'ın büyük hastane sisteminin mali yardım politikası 1 Ocak 2026'dan yürürlükte ve bu seride gördüğümüz en geniş eşiğe sahip. Politikanın kendi cümlesi, acil ya da tıbben gerekli tedaviye ihtiyacı olan ve hane geliri yoksulluk sınırının yüzde 600'üne kadar olan sigortasız ve eksik sigortalı kişilere mali yardım verme taahhüdünü içeriyor. Sade dil özetinin cümlesi ise şu: hane geliri yüzde 300 ve altındaysa bakım için ödeme yapmayabilirsiniz; yüzde 300 ile 600 arası ise indirim uygulanıyor ve mali yardıma hak kazanan hiç kimse acil ya da gerekli bakım için sigortalılardan daha fazla ödemiyor.

Ama yeni gelen aile için en sert şartı burada yazıyoruz ve vurguluyoruz. Politika, hastanın sistemin uygunluk bölgesinde en az bir yıl esas olarak ikamet etmiş olmasını şart koşuyor; uygunluk bölgesi Wisconsin'de Madison'ın bulunduğu ilçeyi, komşu birkaç ilçede belirli posta kodlarını ve bir komşu eyalet ilçesini kapsıyor. Üstelik politikanın kendi cümlesi şöyle: "Uluslararası seyahat eden ya da ziyaret eden hastalar, acil olmayan tedavi için mali yardıma uygun değildir."

Pratik sonucu açıkça yazıyoruz: Madison'a yeni gelmiş bir aile ilk on iki ay bu kapının dışında. Bu kapı seride en genişi, ama sizin için bir yıl sonra açılıyor. İlk yılda planınızı bu yardıma göre kurmayın; eyaletin acil hizmetler programına ve hastanenin peşin ödeme indirimine bakın.

Diğer ayrıntılar:

• Başvuru, taburcu ya da hizmet tarihinden 240 güne kadar yapılabiliyor.
• Politika acil ve tıbben gerekli bakım için; elektif hizmetler kapsam dışı.
• Hasta önce başka mali yardım programlarına başvurmuş olmak zorunda, örneğin eyalet programına ya da pazar yeri sigortasına.
• Alternatif bir uygunluk yolu var: yüzde 600 altı gelir ya da brüt gelirin yüzde 50'sini aşan aşırı tıbbi borç.
• Uygun olmayan sigortasız hastalara yine peşin ödeme indirimi verilebiliyor.
• Mali danışman hattı (877) 278-6437; dil yardımı (608) 262-9000. Politikanın, başvuru formunun ve sade dil özetinin İspanyolca çevirileri talep üzerine var ve özet Hmong dilinde de bir uyarı taşıyor; Türkçe yok.
• Posta: PO Box 620993, Middleton, WI 53562.

Bir şeyi de netleştirelim: 54 sayfalık politika metninde "göçmenlik", "vatandaşlık" ve "Sosyal Güvenlik numarası" ifadeleri hiç geçmiyor. Yani politika statü hakkında bir şey söylemiyor. Bu sayfada "statü istemiyor" diye yazmıyoruz; politikanın statüden söz etmediğini, ama bir yıllık ikamet şartı ve ziyaretçi hastaların dışlanması olduğunu yazıyoruz.

Madison'daki diğer iki büyük hastane sistemi de kendi mali yardım politikalarını yayımlıyor. Eşiklerini bu turda okumadık, bu yüzden rakam vermiyoruz. Pratik tavsiye: biri reddederse diğerinin politikasına bakın, çünkü eşikler ve şartlar birbirinden farklı.

Hangi kapı hangi iş için

Önce kaynak uyarısı, çünkü bu bölüm diğerleri gibi değil

İlçe memurluğunun ve ilçe tapu memurluğunun kendi internet alan adları ile eyaletin kanun sitesi araştırma sırasında hiçbir yoldan açılmadı, ve bu turda yedek arşiv de kapalıydı. Aşağıdaki rakamların hepsi o resmî alan adlarından dolaylı olarak okundu, yani sayfaların kendisini açmadık. Bu yüzden bu bölümün tamamını kesin değil kuvvetle muhtemel olarak aktarıyoruz ve bir şey söylüyoruz: randevu almadan önce memurluğu arayın, (608) 266-4121. Kanun dilini de alıntılamıyoruz.

Bildiğimiz kadarı

Madison'da bizzat gidilecek adres ilçe tapu memurluğu: şehir ile ilçenin paylaştığı binada, 210 Martin Luther King Jr. Blvd., Oda 110, hafta içi 08.00 ile 16.00 arası.

Basacağımız çelişki: 45 gün mü, 60 gün mü?

Memurluğun kendi sayfaları bu konuda birbirini tutmuyor. Bir sayfa randevu sisteminin 45 gün ileriye randevu verdiğini söylüyor, bir diğeri ruhsatın 60 gün önceden alınabileceğini söylüyor. İkisi aynı şey değil: düğününüz 55 gün sonraysa, bir sayfaya göre randevu sisteminde o tarih henüz açılmamış olabiliyor, diğerine göre ruhsat alınabiliyor.

Taraf seçmiyoruz. İki sayıyı da yazıyoruz ve soruyu memurluğa yöneltmenizi söylüyoruz: (608) 266-4121. Soracağınız cümle şu: "Düğün tarihim şu; randevu sisteminde o tarih için randevu açılmış mı, ve ruhsatı kaç gün öncesinden alabilirim?" Düğün tarihini kesinleştirmeden önce bu iki cevabı alın.

Belgeler: bulamadık, ve bunu olduğu gibi yazıyoruz

Bu bölümün en önemli kısmı burası ve en dürüst olmamız gereken kısmı. Araştırma, ruhsat için hangi belgelerin istendiğini doğrulayamadı. Cevabı olmayan sorular tek tek şunlar:

• Onaylı doğum belgesi zorunlu mu?
• Yabancı bir doğum belgesi kabul ediliyor mu, çevirisi gerekiyor mu?
• Yabancı pasaport tek başına yeterli bir kimlik mi?
• Sosyal Güvenlik numarası soruluyor mu?
• Wisconsin sakini olmayan bir çift nereye başvuruyor?
• Asgari yaş kaç?
• Tanık gerekiyor mu, kaç kişi?
• Kimler nikâh kıyabiliyor?

Bu soruların hiçbirine bu sayfada tahminle cevap yazmıyoruz. "Yoktur" da demiyoruz; "bulamadık" diyoruz. Memurluğun sayfaları araştırma sırasında açılmadı ve bir kanun metnine de ulaşamadık, bu yüzden bir belge listesi uydurmak yerine boş bırakıyoruz.

Yapmanız gereken şey şu: randevuyu almadan önce memurluğu arayın ve bu listeyi tek tek sorun, sonra aynı soruları e-postayla tekrar edip yazılı cevap isteyin. Yazılı cevabı randevuya götürün. Bunu özellikle söylüyoruz çünkü başvuru uzaktan görüntülü görüşmeyle yapılıyor ve ücret geri ödenmiyor: elinizde olmayan bir belge yüzünden görüşmenin yarısında kalmak, 150 doların ve haftaların kaybı demek. Türkiye'den gelmiş belgeleriniz varsa aynı telefonda çeviri ve tasdik sorusunu da sorun.

Hangi kapı

Eyaletin nüfus kayıt ofisi doğum, ölüm, evlilik ve boşanma kayıtlarını tutuyor ve kayıtlar Ekim 1907'den bugüne uzanıyor. Ama ofisin tezgâh hizmeti kapalı. Kanallar şunlar:

Kayıtların yaşına göre bir bölünme olup olmadığı sorusuna net bir cevap veremiyoruz, bu yüzden hedge ediyoruz: eyalet ofisinin kayıtları 1907 Ekim'inden başlıyor, ve yerel kanalda her kaydın her ofiste bulunmadığı yazılı. Ama hangi yılın hangi ofiste durduğunu anlatan bir kural bulamadık. Eski bir kayıt arıyorsanız önce telefonla hangi ofisin tuttuğunu sorun; yoksa ücreti ödeyip boş dönme riski var.

Ücretler

Dikkat edilecek iki nokta. Birincisi, ek kopya 3 dolar, yani Wisconsin'de ikinci nüsha gerçekten ucuz; okul kaydı, konsolosluk işleri, apostil ve sigorta için ayrı ayrı nüsha gerekiyorsa hepsini aynı siparişte alın. İkincisi, kayıt bulunamazsa ücret geri ödenmiyor ve iptal talebi kabul edilmiyor; yani aramaya para yatırmadan önce kaydın Wisconsin'de olduğundan emin olun. Ödeme çek ya da posta çeki ile eyaletin nüfus kayıtları adına yapılıyor ve nakit de kabul ediliyor.

Kabul edilen kimlik: yabancı pasaport listede

Kurumun kabul ettiği kimlikler: eyalet ehliyeti ya da kimlik kartı; bir ABD devlet kurumunun verdiği fotoğraflı kimlik; ABD ya da yabancı pasaport; kabile ya da askerî kimlik. Fotoğraflı kimliğiniz yoksa listeden iki belge göndermek de mümkün. Ve kesin kural: süresi geçmiş kart ya da belge kabul edilmiyor.

Türk okur için bu bölümdeki en net cümle şudur: geçerli bir Türk pasaportu, Wisconsin'de doğum ve ölüm belgesi istemek için kabul edilen bir kimliktir. Pasaportunuzun süresi dolmuşsa işlem yapılmıyor; siparişten önce tarihi kontrol edin.

Kim isteyebiliyor, ve onaylı ile onaysız kopya farkı

Bu ayrımı atlamayın, çünkü yanlış kopyayı sipariş etmek para ve zaman kaybı:

• Onaylı kopya yalnızca kanunun "doğrudan ve somut menfaat" tanımına girenlere veriliyor. Resmî işlerde (okul, konsolosluk, apostil, sigorta) istenen budur.
• Onaysız kopya yalnızca bilgi amaçlı ve kimlik ya da hukuki iş için kullanılamıyor.

Kayıttaki kişinin kabul edilebilir bir kimliği yoksa, yazılı bir beyanla başka birini başvurmaya yetkilendirebiliyor; o kişi kendi kimliğini gönderiyor. Bir kayıtta düzeltme ya da ekleme yapmak ayrı bir usul ve kurumun ayrı bir sayfası var.

Başvuru formunun İspanyolca bir sürümü yayımlanıyor; Türkçe sürüm yok. Bir not: bu bölümdeki ücret, kimlik listesi ve usul ayrıntılarının bir kısmını kurumun sayfalarından dolaylı olarak okuduk, bu yüzden siparişi vermeden önce rakamları kurumun kendi sayfasından teyit etmenizi söylüyoruz.

Son olarak zinciri hatırlatalım: Türkiye'de kullanacağınız bir Wisconsin nüfus kaydı için iki ayrı iş yapmanız gerekiyor; önce buradan onaylı kopyayı almak, sonra apostil siparişini vermek. İki ücret ayrı ayrı ödeniyor ve ikisi tek bir işlem değil.

• Götüreceğiniz belgeler: güncel göçmenlik belgeniz (green card, I-94 ya da EAD) ve geçerli pasaport, varsa doğum belgesi. Fotokopi ve noter onaylı kopya kabul edilmiyor. SSA, DHS kayıtları otursun diye ülkeye girişten sonra birkaç gün beklemenizi öneriyor.
• F-1 ve J-1: SSN ancak çalışma hakkı doğunca (kampüs içi iş, CPT, OPT) alınıyor. Sadece okula kayıt için verilmiyor.
• Hangi ofis: size hangi ofisin baktığını SSA ofis bulucuya posta kodunuzu yazarak öğrenebilirsiniz. Genel hat 1-800-772-1213.
• Evlilikten sonra soyadı değiştiyse: SSA kaydınızı bir SSA ofisinde ücretsiz güncelletin.
• Kayıp kart ücretsiz ve çoğu durumda online başlatılıyor.

SSN'im yoksa Wisconsin'de hangi kapılar açık?

Burada dikkatli bir dil kullanıyoruz. Aşağıdaki satırların bir kısmında kurum "SSN gerekmez" diye açıkça yazıyor, bir kısmında ise sayfa bu konuda sessiz kalıyor. İkisi aynı şey değil ve ayrımı silmiyoruz.

• Açıkça SSN istemeyen iki sağlık kapısı: eyalet sağlık idaresinin vatandaş olmayanlar sayfası iki programı SSN gerektirmiyor olarak işaretliyor: hamilelik için olan doğum öncesi program ve acil durumlar için olan acil hizmetler kapsamı. İkisi de genel sağlık sigortası değil; kapsamı ve sınırını sağlık bölümünde anlattık.
• Nüfus kayıtlarında SSN sorulmuyor ve yabancı pasaport kabul ediliyor: doğum ve ölüm belgesi talebinde kabul edilen kimlik listesinde SSN yok, ABD ya da yabancı pasaport açıkça var. Süresi geçmiş belge kabul edilmiyor. Ayrıntısını doğum belgesi bölümünde anlattık.
• Ehliyet tarafında sınır net ve iyi haber değil: Wisconsin ehliyet ya da kimlik kartı için her başvuruda yasal bulunuş belgesi istiyor. Kabul edilen belge listesinin şaşırtıcı derecede geniş olmasını ve çizginin nereden geçtiğini ehliyet bölümünde açtık.
• Vergi: SSN alamayan ama beyanname vermesi gereken kişi ITIN kullanıyor (aşağıdaki vergi bölümü).
• Kütüphane kartı ve abonelik başvurusu için kimlik mantığını fatura ve abonelik bölümünde anlattık; o bölüm kuralın metnini de veriyor.

Yerel gelir vergisi: kanun metni ne diyor

Wisconsin kanunlarının 66.0611 maddesi, siyasi alt birimlerin gelir üzerinden vergi almasını yasaklıyor. Metin üç şeyi aynı cümlede söylüyor: hiçbir ilçe, şehir, köy, kasaba ya da vergi koymaya yetkili başka bir yönetim birimi gelir üzerinden ya da gelire göre ölçülen bir vergi tahakkuk ettiremez, koyamaz ve toplayamaz; ve bu şekilde konulan vergi batıldır. Maddenin tarih notu 1999 yılına gidiyor, yani yeni bir düzenleme değil.

• Pratik sonucu: Madison'da oturan bir çalışanın bordrosunda eyalet stopajı dışında bir yerel gelir vergisi satırı çıkmıyor. Bir şehir size gelir vergisi beyanı gönderiyorsa bu normal değil; önce kaynağını kontrol edin.
• Karıştırılan şey: yerel gelir vergisi olmaması yerel vergi olmaması anlamına gelmiyor. Wisconsin'de yerel para emlak vergisinden ve belirli yerel satış ve kullanım vergilerinden geliyor. Emlak tarafını emlak vergisi bölümünde, araç tarafındaki tekerlek vergisini araç kaydı bölümünde anlattık.

Eyalet gelir vergisi: dört dilim

Oranlar %3,50, %4,40, %5,30 ve %7,65. Aşağıdaki sınırları eyalet gelir idaresinin kendi oran sayfasından okuduk, ama o sayfa araştırma tarihinde hâlâ 2025 cetvelini yayımlıyordu. Dilimler enflasyona göre güncellendiği için 2026 sayıları farklı olacak.

• Bu tablo 2025 vergi yılına ait. Beyannamenizi doldururken o yılın cetvelini gelir idaresinin oran sayfasından teyit edin. Biz bir 2026 sayısı uydurmuyoruz.
• İkinci dilim genişledi: ikinci dilimin üst sınırı yukarıdaki tabloda tek kişide 50.480, birlikte beyanda 67.300 dolar, yani o aralıktaki gelir %5,30 yerine %4,40 ile vergilendiriliyor. Bu değişikliği bir kanun metninden okumadık, yalnızca idarenin cetvelinden; o yüzden burada bir kanun ya da act numarası yazmıyoruz.
• Orta gelirli bir hane için anlamı: maaşınızın büyük kısmı ilk üç dilimde kalıyor ve en üst oran çok yüksek bir eşikten sonra başlıyor. Yani Wisconsin'de vergi sürprizi oran tarafında değil, aşağıdaki karşılıklılık ve stopaj tarafında çıkıyor.

Komşu eyalette oturup Wisconsin'de çalışıyorsanız: ayrı bir form şart

Wisconsin'in dört komşu eyaletle karşılıklılık anlaşması var: Illinois, Indiana, Kentucky ve Michigan. Bu dört eyaletin sakini Wisconsin'de çalışıyorsa maaşından Wisconsin stopajı kesilmiyor. Ama bu kendiliğinden olmuyor: yazılı doğrulama gerekiyor ve o doğrulamanın adı Form W-220, yani yerleşik olmayan çalışanın karşılıklılık beyanı. Formu vermezseniz işveren Wisconsin vergisini kesmeye devam eder ve parayı geri almak için beyanname vermeniz gerekir.

• Stopajın kuralı: işveren, bir Wisconsin sakinine ödediği maaştan hizmet nerede verilmiş olursa olsun Wisconsin vergisi kesmek zorunda; bir yerleşik olmayana ise yalnızca Wisconsin'de verilen hizmet için kesiyor.
• Çalışanın formu: federal W-4'ün eyalet karşılığı Form WT-4. Bu formun SSN isteyip istemediğini bu turda doğrulayamadık, o yüzden bu konuda bir şey yazmıyoruz; formu doldurmadan önce işvereninizin bordro birimine sorun.
• İşveren tarafı: gelir idaresinden bir stopaj hesap numarası alınıyor, dönemsel bildirim Form WT-6 ile, yıllık mutabakat Form WT-7 ile yapılıyor. Hesap yıl ortasında kapanırsa mutabakat otuz gün içinde veriliyor. Kendi şirketinizi kuruyorsanız bu iki formu takviminize baştan yazın.

ITIN nasıl alınır?

1. Form W-7'yi doldurun ve istisna yoksa federal beyannamenize ekleyin.
2. Belgeyi doğrulatın. Üç yol var: pasaportla birlikte IRS'in Austin adresine postalamak, bir Certifying Acceptance Agent'a gitmek, ya da randevuyla ITIN belge incelemesi yapan bir IRS ofisine gitmek. Son iki yolda pasaportunuzu postaya vermiyorsunuz.
3. Bekleyin. İşlem normalde yaklaşık yedi hafta, vergi sezonunda daha uzun.

• Wisconsin'de hangi IRS ofisleri: bu turda Wisconsin için ITIN belge incelemesi yapan ofislerin listesini doğrulayamadık. Ofisi ve randevuyu IRS ofis bulucudan teyit edin, randevu hattı 844-545-5640.
• Süre: üç yıl üst üste beyannamede kullanılmayan ITIN'in süresi doluyor.
• Eyalet beyannamesi: Wisconsin beyannamesini federal beyannamenizdeki kimlik numarasıyla veriyorsunuz. ITIN'li mükellefin hangi eyalet kredilerinden yararlanabildiğine dair ayrı bir kuralı bu turda doğrulayamadık; gelir idaresinin soru cevap sayfasından ya da bir vergi danışmanından teyit edin.

Sıra ve harçlar

1. Yapıyı seçin. Sorumluluğu ayırmak istiyorsanız LLC kuruyorsunuz; kendi yasal adınız dışında bir isimle çalışacaksanız ayrıca ticari ad tarafına bakmanız gerekiyor. İkisi ayrı işler.
2. Kuruluş belgesini verin. LLC için Articles of Organization, çevrimiçi 130 dolar ve geri ödenmiyor. Bir sonraki iş günü işlem istiyorsanız 100 dolar daha, yani toplam 230 dolar.
3. Kâğıt başvuru daha pahalı. Kurumun eski materyalinde kâğıt üzerinden LLC kuruluşu 170 dolar olarak geçiyor. Bir öğrenci harç muafiyeti var ama o muafiyet kâğıt üzerinden başvurmayı gerektiriyor; çevrimiçi başvuran 130 doları ödüyor.
4. EIN alın. IRS'ten SS-4 formuyla ücretsiz ve SSN gerektirmiyor. Çalışanı olmayan tek ortaklı LLC'ler ortağın numarasını da kullanabiliyor, ama banka ve müşteriler genelde EIN istiyor.
5. Stopaj hesabını açın. Çalışan alacaksanız eyalet gelir idaresinden stopaj hesap numarası alıyorsunuz; formlar yukarıdaki vergi bölümünde.
6. Yerel ruhsat: eyalet çapında genel bir iş ruhsatı değil, mesleğe ve faaliyete göre dağılmış izinler var. Yerel ruhsat şehre bağlı; faaliyete başlamadan önce bulunduğunuz şehrin kendi sayfasını kontrol edin.

Ticari ad: Wisconsin'in en çok yanlış anlaşılan kalemi

Başka eyaletlerden gelen okur "DBA'yı ilçeden alırım" diye düşünüyor. Wisconsin'de böyle bir ilçe kaydı yok. Burada ticari ad, eyaletin mali kurumlar idaresinde bir marka tescili olarak yapılıyor ve kurumun kendi dilinde üç şey söyleniyor:

• Zorunlu değil. Kurum tescili, bir adın kullanıldığını kamuya duyurmanın iyi bir yolu olarak tanımlıyor; bir yükümlülük olarak değil.
• Ücret ad başına 15 dolar ve her ad ya da tasarım ayrı tescil, ayrı ücret demek. Marka hizmetlerinin tamamı çevrimiçi ya da bizzat yapılıyor.
• Şirket adını korumuyor. Kurumun kendi uyarısı şu: bir tüzel kişi için ticari ad dosyalamak, o tüzel kişiyi Wisconsin'de iş yapmak üzere tescil etmekle aynı şey değil ve bu dosyalama şirket adını eyalet kayıtlarında münhasır kullanım için rezerve etmiyor. Yani 15 dolarlık tescili yaptırıp adınızın korunduğunu düşünmek bu sayfada okuyabileceğiniz en pahalı yanlış anlamalardan biri.

Adı gerçekten tutmak istiyorsanız iki yol var: ya LLC'yi kurup adı tüzel kişinin adı olarak kayda geçirmek, ya da ayrı bir ad rezervasyonu yapmak, 15 dolar ve 120 gün. Üçüncü bir yol olarak bu sayfa bir şey vaat etmiyor.

Bir harç boşluğu ve bir statü sorusu

• Yıllık rapor harcını bu turda doğrulayamadık ve bir sayı yazmıyoruz. LLC kurduktan sonra yıllık raporun hem tarihini hem harcını kurumun kendi harç çizelgesinden öğrenip takviminize yazın; kaçırılan yıllık rapor tüzel kişiliğin durumunu bozuyor.
• Dolandırıcılık uyarısı: yeni kurulan şirketlere resmî görünümlü, eyalet harcının kat kat üstünde tutar isteyen özel postalar gidiyor. Posta kutunuza böyle bir yenileme faturası gelirse ödemeden önce kurumun kendi sitesinden kontrol edin.
• Statü şartı: bu turda Wisconsin'de LLC kurmak için yasal bulunuş şartı olduğuna dair bir hüküm bulamadık. "Statü gerekmiyor" demiyoruz, bulamadığımızı söylüyoruz. Kendi durumunuz için avukatınıza sorun.

Public charge kuralı ne değişti?

• Tarih: kural 20 Temmuz 2026'da yayımlandı, 18 Eylül 2026'da yürürlüğe girdi ve 2022 tarihli public charge düzenlemelerini kaldırdı. Metni ve kurumun kendi özetini Federal Register kaydında okuyabilirsiniz.
• Yön: kural hangi yardımın sayılacağını daraltmıyor; memurun takdirini genişletiyor. Değerlendirme olgulara bağlı ve her dosyada ayrı.
• Kim kuralın dışında: mülteci ve sığınma statüsü, U ve T vizesi, VAWA, SIJ ve vatandaşlık başvuruları gibi kategoriler genel olarak bu değerlendirmenin dışında tutuluyor. Kendi kategorinizin durumunu kendi dosyanız üzerinden kontrol ettirin.
• Wisconsin tarafı: eyaletin public charge konusunda yayımlanmış bir rehberi olduğunu doğrulayamadık, o yüzden eyaletten gelen bir güvence aktarmıyoruz.

1 Ekim 2026: federal Medicaid ödemesi daraldı

Federal kanun artık eyalete tam Medicaid ödemesini yalnızca dört grup için yapıyor: ABD vatandaşları ve uyrukları, green card sahipleri, Kübalı ve Haitili girişliler, bir de COFA anlaşmasıyla burada yaşayanlar. Liste kapalı: mülteciler, sığınma hakkı alanlar ve şartlı giriş izniyle gelenler listede yok. Ayakta kalan iki şey var: herkes için acil Medicaid, ve eyaletin tercihine bırakılmış olan, yasal olarak ikamet eden hamileler ile 21 yaş altı için kapsam. Kanun kişinin kapsamını değil eyalete yapılan federal ödemeyi kesiyor. Metin, Kamu Kanunu 119-21, 71109. bölüm.

Wisconsin'in kendi cevabı: tercihi kullanıyor, ama tablo baştan sona "Hayır"

Eyalet sağlık idaresinin vatandaş olmayanlar sayfası bu değişikliği kendi adıyla anlatıyor ve 1 Ekim 2026'dan sonra sayılan statülerin hepsini "Hayır" olarak işaretliyor. Tabloda adı geçen ve artık uygun olmayan gruplar arasında şunlar var: sığınma hakkı tanınmış kişi, şartlı girişli, sınır dışı kararı askıya alınmış kişi, en az bir yıl süreyle şartlı giriş izni verilmiş kişi, mülteci, özel göçmen, insan ticareti mağduru ve ailesi, kendi adına başvuran VAWA başvurucusu, yabancı doğumlu kabile üyesi.

• Ayakta kalan kapsam: idarenin kendi cümlesiyle kapsam hamile olanlar, 19 yaş altındakiler ve akıl hastalıkları kurumunda yaşayan 21 yaş altındakiler için devam ediyor. Yani Wisconsin, eyalete bırakılan federal tercihi kullanıyor.
• Mevcut üyeler de etkileniyor: statüsü uygun olmayan olarak doğrulanan mevcut üyeler de kapsamı kaybediyor, aynı üç istisna saklı.
• Bir eksikliği olduğu gibi yazıyoruz: federal kanunun açık bıraktığı dört gruptan Kübalı ve Haitili girişliler ile COFA göçmenleri eyaletin tablosunda hiç görünmüyor. Bu bir çelişki değil, bir eksiklik. Bu iki gruptan biriyseniz cevabı bu sayfadan değil doğrudan eyaletin üye hizmetlerinden ya da ilçe gelir sürdürme ajansından alın ve yazılı cevap isteyin. Biz "uygundur" demiyoruz.
• Beş yıllık bekleme süresi: idarenin bu sayfası green card sahibi yetişkinler için beş yıllık bardan ya da benzeri bir kısıttan hiç söz etmiyor. Wisconsin'in bunu nasıl uyguladığını bu turda kesinleştiremedik; başvuru öncesinde sorun.

SSN istemeyen iki kapı, ve ne olmadıkları

• Doğum öncesi program: göçmenlik statüsü nedeniyle tam kapsama giremeyen hamileler için. Klinik ziyaretleri, doğum, doğum öncesi bakım ve reçeteli ilaç kapsamda ve SSN gerekmiyor.
• Acil hizmetler kapsamı: derhal bakım alınmazsa ciddi zarar doğurabilecek acil tıbbi durumların ödenmesine yardım ediyor ve SSN gerekmiyor.
• İkisi de genel sağlık sigortası değil. İdarenin kendi cümlesi, belgesiz kişiler ve DACA sahipleri için tam kapsama kaydın mümkün olmadığını söylüyor; sınırlı durumlarda bu iki kapı açık kalıyor. Acil hizmetler bölümünün el kitabındaki tam metnini bu turda okuyamadık, o yüzden kapsamın ayrıntısını buraya yazmıyoruz.
• Kapsamın ve başvurunun ayrıntısını sağlık bölümünde anlattık.

İki tarih: 1 Ocak 2027

Aradaki boşluk sizin planlama konunuz. 1 Ekim 2026'da kapsamı düşen bir mülteci ya da sığınma hakkı sahibi, 2026 boyunca pazar yerinde destekli bir plana geçebiliyordu. 1 Ocak 2027'de o kapı da desteksiz hale geliyor. Yani 2026 kayıt döneminde yaptığınız seçim 2027 priminizi belirliyor. Kategorileri federal sitenin göçmenlik statüsü sayfasından okuyun; Wisconsin'in kendi eyalet pazar yeri yok, kayıt federal siteden yürüyor.

Diğer yardımlar

• Gıda yardımı: Wisconsin'de programın adı FoodShare, istihdam ve eğitim kolu ise ayrı bir program. Nakit yardım, çocuk bakım yardımı ve bakıcı ek ödemesi de ayrı programlar ve hepsine eyaletin kendi başvuru sisteminden başvuruluyor. Gıda yardımının göçmenlik uygunluk kurallarını bu turda doğrulayamadık ve bu konuda hiçbir şey yazmıyoruz. Bilmeniz gereken tek şey şu: gıda yardımının statü kuralları Medicaid'in kurallarından ayrıdır, birinden diğerine sonuç çıkarmayın. Kendi durumunuzu başvuru sistemine ya da ilçe ajansına sorun.
• Hane içindeki vatandaş çocuklar kendi hakları üzerinden yardım alabiliyor. Aile üyesinin kendi adına aldığı yardım genelde başvuranın aleyhine sayılmıyor, ama bu da dosyaya bağlı bir değerlendirme.
• Hastane mali yardımı bir yardım programı değil, bir fatura indirimi. Ayrımı ve eşikleri klinikler bölümünde anlattık.

1. USCIS hesabınıza girin ve adres değişikliği ekranını açın. Online bildirim yasal yükümlülüğü karşılıyor, ayrıca kâğıt AR-11 göndermeniz gerekmiyor.
2. Bekleyen her başvurunun makbuz numarasını girin. AR-11 bir adres değişikliği bildirimidir; bekleyen bir başvurudaki adresi ayrıca güncellemek gerekiyor ve biri diğerinin yerine geçmiyor.
3. Postaneye ayrıca bildirin. Postanedeki adres değişikliği USCIS kaydını güncellemiyor ve postane USCIS mektuplarını yeni adrese yönlendirmiyor.
4. Mahkeme dosyanız varsa EOIR-33/IC formunu 5 gün içinde verin. Mahkeme adresi yalnızca bu formla değişiyor.
5. ICE'a bildirim yükümlülüğünüz varsa, örneğin düzenli bildirim şartı konulduysa, adresinizi ICE Portal üzerinden ICE'a da bildirin.

A ve G vizesi sahipleri ile vize muafiyetiyle gelen ziyaretçiler USCIS bildirim yükümlülüğünün dışında.

Wisconsin'de bu bölümün can alıcı yeri: dört ayrı bildirim

Madison'a taşınan bir kişi daha ilk haftasında adresini üç eyalet kanalına veriyor: ehliyet ya da kimlik kartı için ulaştırma idaresine, sağlık kapsamı için eyaletin başvuru sistemine, bir de seçmen kaydına. Bunların hiçbiri AR-11 değil. AR-11 ayrı bir federal bildirim ve 10 günlük süre bu üç kanaldan bağımsız işliyor. Eyalet kurumlarına adres vermiş olmak federal yükümlülüğü karşılamıyor; tersi de doğru, AR-11 vermek eyalet kayıtlarınızı güncellemiyor.

Seçmen kaydı konusunda bir uyarı aynı nefeste geliyor: ulaştırma idaresinin kendi yeni sakin sayfasında Wisconsin sakini sayılmanın üç ölçütünden biri olarak seçmen kaydı geçiyor. Bu ölçüt vatandaşlar için yazılmış; vatandaş değilseniz seçmen kaydı yapmıyorsunuz ve bu kutuya dokunmuyorsunuz. Nedenini ve risklerini seçmen kaydı bölümünde anlattık.

Bir de 2026'da değişen bir şey var: 29 Haziran 2026'da yürürlüğe giren ve yabancı kaydı ile kayıt kanıtı sayılan belgeleri yeniden düzenleyen federal kuralı da hesaba katın. Metni Federal Register kaydında okuyabilirsiniz. Yanınızda taşıdığınız belgenin hâlâ kayıt kanıtı sayıldığını kontrol edin.

• İki ayrı ofis, iki ayrı iş: biyometrik merkez parmak izi ve fotoğraf randevusu için; green card ve vatandaşlık mülakatları ise saha ofisinde yapılıyor. Wisconsin'de ikisi de Milwaukee'de.
• Randevusuz kabul yok. USCIS saha ofisleri randevusuz ziyaretçi almıyor; randevu İletişim Merkezi üzerinden kuruluyor.
• Adresi neden yazmıyoruz: biyometrik merkezin sayfasını bu turda doğrudan açamadık ve sayfanın son güncellemesi yaklaşık bir buçuk yıl öncesine ait görünüyor. Saha ofisinin sokak adresini ise hiç doğrulayamadık. Eski bir arşiv kaydından adres yayımlamıyoruz. Ofisi kendiniz aramak isterseniz USCIS ofis bulucuyu kullanın.
• Taşınma uyarısını ciddiye alın: kurumun kendi anlatımına göre biyometrik merkez yer değiştirdi. İnternette bulduğunuz bir adrese güvenip yola çıkmak, Madison'dan gidip geleceğiniz üç saatlik bir yolu boşa harcamak demek. Randevu belgenizdeki adresi okuyun, çıkmadan önce bir de telefonla teyit edin.
• Merkez ne yapmıyor: biyometrik merkezler dosyanız hakkında bilgi vermiyor ve biyometri alma dışında hizmet sunmuyor. Dosya sorusunu merkeze değil İletişim Merkezi'ne sorun.
• Randevu ve sorular: USCIS İletişim Merkezi 1-800-375-5283. Randevu ücretsiz; randevu için para isteyen aracı siteler dolandırıcılık.
• Biyometrik randevu size seçtirilmiyor: hangi merkeze gideceğiniz I-797C mektubunda yazıyor ve mektuptaki tarihte ya da öncesinde gitmeniz gerekiyor. Ertelemek isterseniz online hesabınızdan ya da İletişim Merkezi'nden talep edin. Ne götüreceğinizi parmak izi randevusu yazımızda anlattık.
• Kış kapanmaları gerçek bir risk: kar fırtınası ya da başka bir acil durumda ofisler kapanabiliyor ve kurum kapanmaları kendi duyuru sayfasında yayımlıyor. Ocak ve şubatta Madison ile Milwaukee arasındaki yolu hesaba katarak erken çıkın.
• Sığınma mülakatları: Wisconsin'de ayrı bir sığınma ofisi olduğunu bu turda doğrulayamadık. I-589 formu sığınma ofisine elden verilmiyor, USCIS'in belirlediği başvuru yoluyla gönderiliyor.
• İşlem süreleri: USCIS işlem süresi sayfasında formu, kategoriyi ve dosyanızın bulunduğu ofisi seçin. Süreler her ay güncelleniyor.

Mahkeme

• Duruşma yerini mutlaka duruşma bildiriminizden okuyun, ve bunun sebebi somut bir çelişki: adalet idaresinin operasyonel durum sayfası Chicago için iki ayrı yer listeliyor ve ikisini de açık gösteriyor; biri yukarıdaki Monroe Street adresi, diğeri bir Clark Street yerleşkesi. İkinci yerin 2026 itibarıyla aktif olup olmadığını çözemedik. Yani bu sayfaya bakıp binaya gitmeyin: duruşma bildiriminizdeki adres esastır ve emin değilseniz duruşmadan önce mahkemeyi arayın.
• Faks ve e-posta gönderisi atılıyor. Mahkemenin kendi ifadesi bu: personel ya da hâkim özellikle istemediği sürece faks ve elektronik gönderi kabul edilmiyor, yetkisiz gönderiler kayda geçmiyor ve gönderene haber verilmeden atılıyor. Süreli bir evrağı faksla göndermek hiç göndermemekle aynı sonucu veriyor. Gişe saati içinde elden teslim edin ya da avukatınızın hangi kanalı kullanacağını sorun.
• Duruşmalar halka açık ve kanunda sayılan sınırlı istisnalar dışında izlemek için önceden bildirim gerekmiyor. İlk duruşmanızdan önce salonu görmek istiyorsanız bu mümkün.
• Güvenlik: her ziyarette metal dedektör ve çanta taraması var, ayakkabı çıkarılması istenebiliyor, yiyecek ve içecek yasak, salonda kamera ve kayıt yasak.
• Ulaşım: binada ücretli otopark var, yakında bir başka kapalı otopark bulunuyor, ve toplu taşıma durağı binaya komşu. Madison'dan araçla gidecekseniz şehir merkezi otopark ücretini bütçeye ekleyin; şehirler arası otobüs ve tren seçeneklerini toplu taşıma bölümünde anlattık.
• Hangi mahkeme sizin dosyanıza bakıyor: idari kontrol listesi Chicago'nun altında eyaletin ceza infaz idaresini de sayıyor ve tutuklu takviminde Wisconsin'deki bir ceza infaz kurumu geçiyor. Liste "yetkili olabilir" dili kullandığı için somut dosyada mahkeme teyit edilmek zorunda. Posta kodunuzla arama yapmak için operasyonel durum sayfasını kullanabilirsiniz, ama yine de bildiriminizdeki bilgiyi esas alın.

ICE tarafı: alt ofis Wisconsin'de, karar Chicago'da

• Bildirim randevusu Wisconsin içinde: ICE'ın Milwaukee alt ofisinin kapsama alanı doğrudan Wisconsin olarak yazılı ve bildirim randevuları salı ve perşembe 08.00-14.00 arası veriliyor. Bu, serideki bazı eyaletlerden farklı: bildirim için eyalet dışına çıkmak gerekmiyor, duruşma için gerekiyor.
• Adres yazmıyoruz. ICE'ın sayfaları bu turda otomatik erişime kapalıydı ve adresleri doğrudan teyit edemedik. Bildirim yükümlülüğünüz varsa gideceğiniz yer bildirim belgenizde yazan yerdir. Yerleri ICE'ın kendi bildirim sayfasında da yayımlıyor.
• Telefonda bir çelişki var ve basıyoruz: Milwaukee için iki ayrı ICE sayfası iki ayrı numara veriyor. 2026'da güncellenmiş bildirim sayfası (414) 792-7198 veriyor; yaklaşık 2020 tarihli bir teminat sayfası farklı bir numara veriyor ve o numarayı yayımlamıyoruz. Teminat yatıracaksanız önce güncel numarayı arayıp o gün teminatın hangi yerde ve hangi saatlerde alındığını sorun. Yanlış binaya para ve belgeyle gitmek bir gün kaybettirir.
• Karar veren üst ofis Chicago'da ve sorumluluk alanı altı eyaleti kapsıyor, Wisconsin bunlardan biri. DHS'in avukat tarafı da Chicago'dan yürüyor. Yani yazışmalarınızda Milwaukee ile Chicago adlarının yan yana geçmesi normal.
• Gözaltı bilgisi: bir yakınınız gözaltına alındıysa hangi tesiste olduğunu varsaymak yerine ICE'ın bilgi kanallarından sorun ve bir avukatla hemen konuşun. Wisconsin'de göçmenlik gözaltısı için hangi tesislerin kullanıldığına dair bir liste bu turda doğrulanamadı ve tahmin yazmıyoruz.
• 287(g) anlaşmaları ilçe düzeyinde değişiyor ve Wisconsin'de hangi ilçenin anlaşması olduğunu bu turda doğrulayamadık. Kendi ilçenizi ICE'ın yayımladığı katılımcı listesinden kontrol edin; bu sayfada hiçbir ilçe adı yazmıyoruz.

Sınır devriyesi haritası: Wisconsin iç bir eyalet değil

Bu kalem seride çoğu iç eyalette geçmiyor, Wisconsin'de geçiyor ve olduğu gibi yazıyoruz. Wisconsin, Sınır Devriyesi'nin Grand Forks Sektörü içinde. Sektör sekiz eyaletten sorumlu ve Kanada ile 861 millik kara ve su sınırı boyunca yedi istasyondan oluşuyor. Wisconsin'in Superior Gölü ve Michigan Gölü kıyıları bu su sınırının parçası sayılıyor.

• Yazdığımız şey bir yetki haritası, bir uygulama iddiası değil. Bu sektör düzeninin gündelik hayatta ne anlama geldiğini, iç kontrol noktası uygulaması olup olmadığını bu turda doğrulayamadık ve iddia etmiyoruz. Yedi istasyondan hangilerinin Wisconsin'de olduğunu da doğrulayamadık.
• Gümrük idaresinin Wisconsin'de yedi kapısı var ve hepsi aynı bölge ofisine bağlı: Milwaukee, Green Bay, Marinette, Manitowoc, Racine, Appleton ve Kenosha ile Sheboygan havalimanları. Sokak adreslerini bu turda doğrulayamadık ve yazmıyoruz.
• Bir telefon çelişkisi: Green Bay kapısı için iki gümrük sayfası iki ayrı numara veriyor. Bu yüzden tek numara basmıyoruz; numarayı kurumun Wisconsin kapıları listesinden teyit edin.
• Pratik sonuç: göle yakın kuzey ve doğu ilçelerinde seyahat ediyorsanız göçmenlik belgenizi yanınızda taşıyın. Bu bir uyarı değil, yanınızda bulunması zaten gereken bir belge.

I-94 kaydımı nereden bulurum, hatalıysa ne yaparım?

Son girişinize ait I-94'ü gümrük idaresinin sitesinden indirebilirsiniz. Girişte yapılan hataları, yani yanlış vize sınıfı, yanlış isim ya da yanlış kalış süresi, deferred inspection denen ofisler düzeltiyor. Wisconsin'de böyle bir ofis olup olmadığını bu turda doğrulayamadık ve bir adres ya da saat yazmıyoruz. En yakın ofisi kurumun giriş hatası düzeltme ofisleri listesinden arayın ve gitmeden önce e-postayla durumunuzu anlatıp ne götüreceğinizi sorun.

Önce kaynak notu, çünkü bu bölümde en başta gelmeli

Eyalet meclisinin belge sitesi bu turda bize kapalıydı. Aşağıdaki bütün bilgiler tasarıların resmî özet ve durum sayfalarından ve Meclis tutanağından geliyor; tasarı metinleri okunmadı ve bu sayfada hiçbir kanun ya da tasarı cümlesi alıntılanmıyor. Ayrıca şunu da yazıyoruz: 2025 ve 2026 Wisconsin mevzuatına dair üçüncü taraf sitelerinde dolaşan ve act numarası verilmeyen değişiklik iddialarını bu sayfaya almadık, çünkü hiçbirini birincil kaynaktan doğrulayamadık.

Yön bir: işbirliğini zorunlu kılacak tasarı, veto edildi

2025 döneminin Meclis tasarısı, şeriflere iki yükümlülük getirecekti. Birincisi, ağır suç suçlamasıyla tutulan kişilerden yasal bulunuş kanıtı istemek. İkincisi, cezai suçlamayla tutulan kişiler için federal göçmenlik makamının gözaltı taleplerine ve idari müzekkerelerine uymak. Uyum her yıl eyaletin gelir idaresine belgelenecek, belgelemeyen ilçenin eyaletten aldığı paylaşılan gelir ödemesi ertesi yıl yüzde 15 kesilecekti. Şerifler ayrıca bir kayıt tutacak ve bu kayıt talep üzerine eyalet adalet idaresine gidecekti.

Veto gerekçesi para üzerineydi, göçmenlik üzerine değil. Vali, tasarının şerif hükümlere uymazsa ertesi yıl her ilçeye yapılan eyalet paylaşılan gelir ödemelerini yüzde 15 düşürdüğüne işaret etti ve son dönemde çoğu belediye için yapılmış artışlara atıf yaparak yerel kolluğu, ilk müdahale ekiplerini ve toplulukları destekleme taahhüdünden geri adım atan bir tasarıyı imzalayamayacağını söyledi. Bu ayrımı okumadan geçmeyin: veto, kolluğun göçmenlik makamlarıyla çalışmayacağı anlamına gelmiyor.

Senato'nun eşleniği aynı içerikteydi ve kanunlaştığına dair bir kayıt bulamadık.

Yön iki: işbirliğini sınırlayacak tasarı, düştü

Aynı dönemde ters yönde bir tasarı çifti de vardı. Bunlar eyalet ve yerel kurumların yalnızca göçmenlik statüsüne dayanan gözaltına yardım etmesini yasaklayacak, ve 287(g) anlaşmalarına girmeyi ya da mevcut anlaşmaları sürdürmeyi yasaklayacaktı. Meclis tasarısı 23 Mart 2026'da düştü. Senato eşleniğinin son durumunu bu turda kesinleştiremedik, o yüzden "kanunlaştı" ya da "düştü" demiyoruz; kesinleştiremediğimizi söylüyoruz.

Bu yüzden sayfanın üç cümlesi şu

• Yanlış olacak birinci cümle: "Wisconsin şerifleri göçmenlik makamlarıyla işbirliği yapmak zorunda." Değil. O yükümlülüğü getirecek tasarı veto edildi.
• Yanlış olacak ikinci cümle: "Wisconsin'de yerel kolluk göçmenlik statüsüne göre gözaltına yardım edemez." Edemez diyen bir kanun yok; o yasağı getirecek tasarı düştü.
• Doğru olan cümle: eyalet kanunu bu konuyu düzenlemiyor, tercih ilçeye kalıyor, ve Wisconsin'in 72 ilçesi aynı davranmıyor. İlçenizin politikasını kendi şerif ofisinden sorun; bu sayfa hiçbir ilçe adı vermiyor, çünkü hiçbirini doğrulamadık.

Neden bu ayrımı bu kadar uzun yazıyoruz: ikincil kaynaklar bu ayrımı sık sık kaçırıyor. Bir vetonun haberini okuyan kişi kolayca "demek ki koruma geldi" diye düşünüyor. Gelmedi. Bir vetonun yaptığı tek şey yeni bir zorunluluğun doğmamasıdır; mevcut uygulamayı değiştirmiyor, federal makamları bağlamıyor ve size bir hak vermiyor.

Bir tarih: 2027 meclis dönemi

Her iki yöndeki tasarılar da yeni dönemde yeniden sunulabilir. Yani bu bölüm bir son durum değil, 8 Ekim 2026 tarihli bir fotoğraf. Wisconsin'de bu konuda bir karar verecekseniz, haberin tarihine ve bir act numarası olup olmadığına bakın; numarası olmayan haber henüz kanun değil.

Peki pratikte ne yapılır

• Kendi ilçenizi öğrenin. Taşınacağınız yerde şerif ofisinin politikası ne, 287(g) anlaşması var mı. Bunlar telefonla sorulabilecek sorular ve cevabı yazılı isteyin.
• Gözaltına alınırsanız statünüz hakkında konuşmadan önce bir avukatla görüşmeyi isteyin, ve Türk vatandaşıysanız konsolosluğun haberdar edilmesini talep edin.
• Federal tarafı ayrı tutun. Eyalet kanununun yokluğu, federal makamların Wisconsin'de çalışmadığı anlamına gelmiyor; yukarıda yazdığımız gibi ICE'ın eyalette kendi alt ofisi var ve eyalet sınır devriyesinin bir sektörü içinde.
• Ve en önemlisi: bunu nerede yaşayacağına karar vermek için kullanma. Bir eyalette kanun olmaması da olması gibi değişebilir, ilçe ilçe farklı uygulanır ve federal yetkiyi hiç etkilemez. Nerede yaşayacağınızı iş, aile, okul ve maliyet üzerinden seçin; göçmenlik dosyanızı da bir avukatla birlikte yürütün.

Seçmen kaydı: kural net

• Şart vatandaşlık. Federal ve eyalet seçimlerinde oy kullanmak ve seçmen kaydı yapmak ABD vatandaşlarına ait. Green card sahibi, çalışma izni olan, öğrenci ya da sığınma başvurusu bekleyen kişi kayıt olamaz.
• Kart ile oy hakkını karıştırmayın. Wisconsin sandıkta fotoğraflı kimlik istiyor ve en yaygın kullanılan belge eyaletin ehliyeti ya da kimlik kartı. Ama kartın varlığı oy kullanma hakkını kurmuyor; hak vatandaşlıktan ve kayıttan doğuyor. Kart almak oy kullanmaya giden bir adım değil.
• Göçmenlik sonucu ağır. Vatandaş olmadan kayıt olmak ya da oy kullanmak, uygunluğu ve iyi ahlak şartını değerlendiren memur önünde doğrudan bir sorun; USCIS politika el kitabı bu konuyu ayrı bir bölümde işliyor. Bir vatandaşlık ya da green card başvurusunun bu yüzden düşmesi teorik bir risk değil.
• Gişedeki formu okuyun. Bir ehliyet, kimlik kartı ya da kamu hizmeti başvurusunda seçmen kaydı bölümü varsa, o bölümün imzası çoğu eyalette vatandaş olduğunuza dair yeminli bir beyan sayılıyor. Wisconsin'de ehliyet başvurusunun seçmen kaydıyla nasıl bağlandığını bu turda resmî kaynaktan doğrulayamadık, ve işte tam bu yüzden: önünüze konan formun her bölümünü okuyun, anlamadığınız bir bölümü imzalamayın, vatandaşlık sorusuna vatandaş değilseniz evet demeyin. Emin değilseniz memura "ben vatandaş değilim, bu bölümü doldurmam gerekiyor mu" diye sorun ve cevabı bekleyin.
• Kapı kapı ya da etkinliklerde gönüllülerin uzattığı seçmen kayıt formlarını doldurmayın. Bir kampanya çalışanı sorun olmayacağını söylese de doldurmayın.
• Sandıkta kabul edilen kimliklerin tam listesi için yetkili kurum eyaletin seçim komisyonu ve o kurumun sayfalarını bu turda okuyamadık. Oy kullanma hakkınız varsa listeyi komisyonun kendi sayfasından teyit edin; biz buraya bir liste yazmıyoruz.

Jüri çağrısı: ne biliyoruz, ne bilmiyoruz

• Bilmediğimizi söylüyoruz: Wisconsin'in jüri ana listesini hangi kayıtlardan kurduğunu, yani ehliyet kayıtlarının bu listeye girip girmediğini bu turda doğrulayamadık. Bazı eyaletlerde ehliyet havuzu jüri listesine giriyor ve yasal statüdeki bir yabancıya çağrı gelebiliyor; Wisconsin'de bunun böyle olup olmadığını bilmiyoruz. O yüzden "size çağrı gelmez" demiyoruz.
• Çağrı gelirse ne yapılır: mektubu görmezden geçirmeyin, atmayın. Mektubun üstünde yazan ilçe mahkemesinin jüri bürosunu en kısa sürede arayın ya da mektuptaki talimata göre çevrimiçi cevap verin, ve jüri şartlarını taşımadığınızı bildirin. Süreç ilçeden ilçeye değişiyor, o yüzden genel bir numara değil mektubunuzdaki numarayı kullanın.
• Çağrı bir hata değil: listeler kamu kayıtlarından kuruluyor ve adınızın listeye düşmesi hakkınızda bir işlem başlatıldığı anlamına gelmiyor. Panik yapmanız gereken bir şey değil; cevapsız bırakmanız gereken bir şey de değil.
• Jüride görev şartları eyaletten eyalete gerçekten değişiyor ve bu seride bir eyalet daimi ikamet sahibini de ehil sayıyor. Wisconsin'in bu konudaki metnini okuyamadık, o yüzden ne "ehilsiniz" ne "ehil değilsiniz" yazıyoruz. Mahkemeye sorun ve cevabı yazılı isteyin.

Yeni vatandaş olduysanız: artık kayıt olabilirsiniz. Kayıt şartlarını ve yollarını eyaletin seçim komisyonunun kendi sayfasından teyit edin.

Madison ve çevresindeki kabul noktaları

Aşağıdaki liste Dışişleri Bakanlığının kendi makine okunur tesis dosyasından geliyor, 8 Ekim 2026'da indirildi. Randevuyu postanenin randevu sisteminden alıyorsunuz; dosyadaki bütün kayıtlar oraya yönlendiriyor.

• Bir veri hatasını olduğu gibi söylüyoruz: Sun Prairie kaydındaki telefon alanı resmî dosyada eksik basılmış, dokuz haneli. O yüzden o numarayı yayımlamıyoruz. Randevuyu randevu sisteminden alın.
• İlçe memurluğu kabul noktası değil: Dane County memurluğu bu dosyada kabul noktası olarak kayıtlı görünmüyor, yani Madison'da bu iş yalnızca postanelerde yapılıyor. Serinin bazı eyaletlerinde ilçe ve belediye gişeleri de bu hizmeti veriyor; Wisconsin'de Milwaukee ilçe memurluğu kayıtlı, Dane County'de böyle bir gişe yok. Sıra beklememek için cumartesi penceresi olan iki noktayı değerlendirin.
• Hangi işlemler şahsen: ilk kez başvuran yetişkinler, 16 yaş altı çocuklar, pasaportu kaybolan, çalınan ya da zarar görenler, bir de 16 yaşından önce alınmış veya 15 yıldan eski pasaportu olanlar. Yenileme postayla yapılıyor, kabul noktasına gerek yok.
• Ücretleri bu sayfada yazmıyoruz. Dışişleri Bakanlığının ücret sayfası bu turda bize kapalıydı ve bir rakam uydurmuyoruz; pasaport ücretini ve kabul ücretini Bakanlığın pasaport sayfasından teyit edin. Şunu söyleyebiliriz: iki ayrı ödeme yapıyorsunuz, pasaport ücreti Bakanlığa, kabul ücreti gittiğiniz noktaya. Hangi ödeme yollarının kabul edildiğini gitmeden sorun, bazı gişeler kart almıyor.

Acele seyahat: en yakın ajans Chicago

• Bina: Chicago pasaport ajansı, 101 Ida B. Wells Drive, 9. kat, Chicago, IL 60605. Bu bilgiyi Bakanlığın sayfasından dolaylı olarak okuduk, çünkü site bu turda otomatik erişime kapalıydı; randevuyu alırken onay yazınızdaki bilgiyi esas alın.
• Posta adresi binadan farklı ve Bakanlık bunu açıkça yazıyor: ajansın fiziksel adresine evrak göndermeyin. Postayla gönderim için kendi sayfasındaki posta adresini kullanın.
• İki ayrı randevu türü var. Acil randevu, yurt dışındaki birinci derece bir aile üyesinin vefatı, ölüm döşeğinde ya da hospis bakımında olması, veya yaşamı tehdit eden hastalık ya da yaralanması nedeniyle 14 gün içinde yurt dışına gitmek zorunda olanlar için. İvedi randevu ise 14 takvim günü içinde ivedi uluslararası seyahat ya da 28 takvim günü içinde gereken bir yabancı vize için.
• Kapıdan girilmiyor. Bakanlığın kendi cümlesi bu ve randevu yuvaları hemen bulunmayabiliyor. Randevu hattı 877-487-2778.
• Hafta sonu saatinde bir çelişki var ve basıyoruz: Bakanlığın bir sayfası randevu hattının cumartesi ve pazar da açık olduğunu söylerken, diğeri hafta sonu ve federal tatillerde kapalı olduğunu söylüyor. Güvenle yazabileceğimiz tek şey hafta içi penceresi; hafta sonu arayacaksanız önce teyit edin.
• Wisconsin sakinlerine resmen hangi ajansın baktığını doğrulayamadık. Chicago bölgedeki tek ajans ama kapsama listesini bulamadık; randevu alırken sistem sizi hangi ajansa yönlendiriyorsa o esastır.

Bir planlama avantajı: Chicago'da hem pasaport ajansı hem Türk Başkonsolosluğu hem bölgenin en büyük uluslararası havalimanı var. Aynı yolculuğa birden fazla iş sığdırmak mümkün, ama konsolosluğun randevulu yüz yüze kabulü yalnızca sabah penceresinde; ayrıntısı konsolosluk bölümünde.

Bir ayrım: bu bölüm ABD pasaportu hakkında, yani vatandaş olmuş biri ya da ABD'de doğmuş çocuğu için. Türk pasaportu postanede yenilenmiyor; o iş Chicago Başkonsolosluğunda yürüyor.

Eyalet parkı araç çıkartması: plaka farkı somut para

• Yeni gelen için hesap bu: hâlâ başka bir eyaletin plakasıyla dolaşıyorsanız yıllık çıkartma 50 dolar, Wisconsin plakasına geçince 28 dolar. Fark 22 dolar ve günlük geçişte 16 dolar yerine 13 dolar ödüyorsunuz. Aracı tescil ettirmenin birçok sebebi var; bu da onlardan biri ve ölçülebilir olanı. Tescil adımlarını araç kaydı bölümünde anlattık.
• Ek araç indirimi koşullu: indirimli on iki aylık geçiş yalnızca aynı hane adresine kayıtlı ek araçlar için ve tam ücretli bir geçişle birlikte alınmak zorunda. Tek başına satın alınmıyor.
• 65 yaş üstü farkı seride en keskinlerden biri: yıllık 13 dolar ve günlük 3 dolar. Ailede yaşlı bir üye varsa aracı onun adına tescil etmek anlamlı bir fark yaratıyor.
• Rakamları hedge ediyoruz: idarenin kendi sayfası bu oranları 19 Ağustos 2025'ten geçerli olarak etiketliyor ve 2026 oranı olarak adlandırmıyor. Yani yukarıdaki tablo bugün yayımlanmış olanı yansıtıyor, ama satın almadan önce idarenin giriş ücretleri sayfasından teyit edin.
• Muafiyet sayılan gruplar: idarenin sayfası şunları sayıyor: haziran ayındaki ücretsiz hafta sonu, Veterans Day ve Memorial Day hafta sonunda Wisconsin'li muvazzaf askerler, engelli veteranlar ve eski savaş esirleri, bağışçı pasosu sahipleri, okullar, üniversiteler, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, resmî işler ve çekilen araçlar.

Ücretsiz günler: yılda bir hafta sonu her şey, yılda iki hafta sonu balık

Kışın bile ücretsiz bir aile aktivitesi olması Wisconsin'e özgü. Ocaktaki hafta sonunun tarihini her yıl idarenin kendi sayfasından teyit edin; "üçüncü tam hafta sonu" ifadesi takvime göre kayıyor.

Ücretsiz bir ulusal park alanı: Superior Gölü kıyısı

• Giriş ücreti yok. Eyaletin kuzeyindeki ulusal göl kıyısı alanı için kurumun kendi cümlesi bu: giriş ücreti bulunmuyor.
• Ama her şey ücretsiz değil ve ayrımı yazıyoruz. Kamp alanı gecelik 15 dolar, grup alanı gecelik 30 dolar, kamp rezervasyon ücreti gezi başına 10 dolar. Teknesi olanlar için gece bağlama 40 fitin altında 15, 40 fit ve üstünde 30 dolar. Bir plaj otoparkı, yorumlayıcı programlar ve özel rekreasyon izinleri ücretli.
• Bir günlük gezi değil. Alan eyaletin kuzey ucunda ve Madison'dan uzun bir yol; hafta sonu planı olarak düşünün, cumartesi sabahı kalkıp gidilecek bir yer olarak değil.

Madison'ın merkezinde ücretsiz duran üç şey

• Meclis Binası turları ücretsiz ve günde altı kez: 09.00, 10.00, 11.00, 13.00, 14.00 ve 15.00. Pazar günü üç tur var, 13.00, 14.00 ve 15.00. Yaz döneminde, yani anma gününden işçi bayramına kadar, hafta içi bir de 16.00 turu ekleniyor. Tur 45 ile 50 dakika.
• Rezervasyon küçük grup için gerekmiyor: 10 kişiden azsanız rezervasyon yapmanız gerekmiyor; 10 kişi ve üstü için rezervasyon zorunlu, telefon (608) 266-0382, hafta içi 07.30-16.30. Hafta sonu ve tatillerde bina saatte en çok 130 kişi alıyor.
• Bina saatleri: hafta içi 08.00-18.00, hafta sonu 08.00-16.00; eyalet ve federal tatillerde 16.00'da kapanıyor. Ücretsiz turlar yılbaşı, Paskalya, Şükran Günü, Noel arifesi ve Noel dışında her gün var. Turlar rotundanın zemin katındaki bilgi masasından kalkıyor.
• Botanik bahçenin açık alanları ücretsiz: nisandan eylüle 10.00-18.00, ekimden marta 10.00-16.00. Kapalı serası ücretli ve iki ücretsiz penceresi var; ayrıntısını aşağıdaki bölümde yazdık.

Mevsim: liste kışın kısalmıyor, içeriye taşınıyor

Wisconsin'de gezilecek yer listesi mevsimle keskin biçimde ikiye bölünüyor ve planı buna göre kurmak gerekiyor.

• Nisan ile kasım arası: botanik bahçenin açık alanları akşam 18.00'e kadar, cumartesi üretici pazarı, hayvanat bahçesi, eyalet parkları ve göl kıyısı alanı.
• Kasım ile mart arası: botanik bahçe 16.00'da kapanıyor, açık hava pazarı kış pazarına dönüyor, kuzeydeki göl kıyısına ulaşım kısıtlanıyor. Ayakta kalanlar kapalı mekânlar: üniversitenin sanat müzesi, üniversitenin jeoloji müzesi, Meclis Binası turları, çocuk müzesinin perşembe akşamları ve kütüphane. Bir de ocak ayındaki ücretsiz balık avı hafta sonu.

Milli park ücretleri ve "yerleşik" sorusu: taraf seçmiyoruz

Bu kısmı dikkatle okuyun, çünkü yeni gelen için doğrudan para demek ve kurumların dili burada bulanık.

• Milli parkların ücretsiz giriş günleri var ve yıllık pasonun fiyatlandırması ikametliye göre ayrışıyor; yıllık pasonun ikametli olmayan fiyatı farklı.
• Ama "yerleşik" ya da "ikametli" kimdir, hiçbir resmî sayfada tanımlanmamış. Kurum birden fazla ifade kullanıyor ve hiçbiri bir süre, bir belge ya da bir statü şartı saymıyor. Biz de bir tanım uydurmuyoruz.
• Ücretsiz giriş günlerinin kimi kapsadığı konusunda kurumun kendi sayfalarında üç ayrı ifade duruyor ve aralarında seçim yapmak bize düşmez. Taraf seçmiyoruz.
• Yapılacak tek doğru şey: vatandaş değilseniz ve bir ücretsiz giriş gününe ya da ikametli fiyatına güveniyorsanız, yola çıkmadan gideceğiniz parkı arayın ve o gün sizin için ücretsiz olup olmadığını, ikametli fiyatı için hangi belgeyi kabul ettiklerini sorun. Cevabı aldıktan sonra planlayın.
• Wisconsin'de bu sorunun pratik ağırlığı daha az, çünkü eyaletteki ulusal göl kıyısı alanının giriş ücreti hiç yok. Soru asıl olarak başka eyaletlerdeki parklara giderken karşınıza çıkıyor.

Bu sayfada yazmadıklarımız

Wisconsin'in bilinen diğer bölgelerini, yarımadasını, turistik su parkları bölgesini, Milwaukee'nin göl kıyısını ve müzelerini, futbol stadyumunu, büyük bir eyalet parkını ve mağaraları bu turda kendi resmî sayfalarından doğrulayamadık. O yüzden bu sayfada hiçbirinin ücretini, saatini ya da adresini yazmıyoruz. "Yoktur" demiyoruz, doğrulayamadığımızı söylüyoruz. Eyaletin tarih kurumunun işlettiği tarihî alanların ücret rejimini de okuyamadık.

Hiç para istemeyenler

Kapalı sera: ücretli, ama iki ücretsiz penceresi var

Botanik bahçenin kapalı serası genel giriş 6 dolar, 6 ile 12 yaş arası 3 dolar, 5 yaş ve altı her zaman ücretsiz, bahçe derneği üyeleri ücretsiz. İki ayrı ücretsiz yol daha var ve ikisi de düşük gelirli aile için somut:

• Çarşamba ve cumartesi 10.00-12.00 arası ücretsiz. Haftada iki sabah penceresi, belge istemeden.
• Gıda yardımı kartı ve fotoğraflı kimlikle ücretsiz. Sera, düşük gelirli ailelere açılan bir ulusal müze programının kapsamında ve kart artı kimlikle giriş ücretsiz.
• Bir uyarı: özel sergiler fiyatı değiştiriyor. Geçen yaz bir kelebek sergisi için ayrı bilet uygulanmıştı ve o sergi 16 Ağustos 2026'da kapandı; o dönemde bile açık alanlar ücretsiz kalmıştı. Yani sergi dönemlerinde sera biletine bakın, bahçeye girmek için değil.
• Bütün sera rakamlarını hedge ediyoruz: kurumun sitesi bu turda bize kapalıydı ve rakamları doğrudan render edemedik. Gitmeden önce kurumun kendi ziyaret sayfasından teyit edin.

Çocuk müzesi: perşembe akşamı ücretsiz, diğer günler 4 dolar ve belge yok

• Her perşembe 16.00-20.00 arası tamamen ücretsiz. Kışın Madison'da çocukla geçirilecek bir akşam için en net cevap bu.
• Erişim bileti kişi başı 4 dolar ve müzenin halka açık olduğu her gün geçerli. En önemli ayrıntı: belge istenmiyor. Gişedeki görevli yalnızca hangi programdan uygun olduğunuzu soruyor, kart ya da yazı göstermeniz gerekmiyor. Serideki en düşük sürtünmeli indirim bu.
• İki programı karıştırmayın: bu 4 dolarlık bilet müzenin kendi programı. Müzenin sayfası yukarıda seradan bahsederken andığımız ulusal müze programından hiç söz etmiyor. İki ayrı şey ve birinin kuralını diğerine uygulamayın.
• Açık günlerde bir çelişki var ve basıyoruz: müzenin bir sayfası çarşambadan pazara açık olduğunu, bir başka müze listesi salıdan pazara açık olduğunu söylüyor. Gitmeden önce teyit edin, telefon (608) 256-6445.

Cumartesi pazarı: gıda yardımı parası ikiye katlanıyor

Madison'da düşük gelirli bir aile için en somut tasarruf burada ve kurumun kendi dilinden aktarıyoruz.

• Nasıl işliyor: gıda yardımı kartınızı pazarın bilgi standına götürüp kartı okutuyor ve şifrenizi giriyorsunuz, karşılığında pazarda geçerli pazar parası alıyorsunuz.
• Eşleme: kurumun kendi cümlesiyle her alışveriş yapan, çektiği tutarın 20 dolara kadar birebir eşleniyor, yani çektiğiniz para ikiye katlanıyor. Eşleme pazar günü başına 20 dolar ile sınırlı.
• Eşlenen para yalnızca meyve ve sebzede harcanıyor. Bu sınır önemli; eşlemeden gelen parayla başka bir ürün alamıyorsunuz.
• Pazar parası gıda dışı ürün ve sıcak yemek için kullanılamıyor, yani tezgâhlardaki hazır yemekler kapsam dışı.
• Pazar parasının süresi dolmuyor ve kullanılmayan tutar karta geri yüklenebiliyor. Yani bir hafta sonu çektiğiniz parayı harcamak zorunda değilsiniz.
• Kış pazarlarında da var: iki kış pazarında da gıda yardımı hizmeti sürüyor, yani açık hava sezonu kapanınca program durmuyor.
• Ayrı bir program: yaşlılar ve anne çocuk beslenme programının pazar çekleri bambaşka bir program ve kabul eden satıcılar sarı bir tabela gösteriyor. İkisini karıştırmayın.
• Eşleme programının tarihleri konusunda bir çelişki var ve bu yüzden tarih yazmıyoruz: kurumun kendi sayfasının bir bölümü bir yılın tarihlerini verirken başlığı başka bir yılda başladığını söylüyor. Programın o yıl için geçerli tarihlerini bilgi standından teyit edin.

Pazara gitmeden bilinmesi gerekenler

Kütüphane kartı: ücretsiz, ama bir şeyi vaat etmiyoruz

• Üyelik ve ödünç alma ücretsiz ve kütüphanenin bir bisiklet paylaşım programı da var.
• Müze geçişi programı iddia etmiyoruz. Serinin bazı şehirlerinde kütüphane kartı müzelere ücretsiz giriş pasosu veriyor; Madison kütüphanesinde böyle bir program olup olmadığını aradık ve bulamadık. Yalnızca botanik bahçe için çocuklara yönelik bir bilet dağıtımı gördük. Yani kütüphane kartını müze bileti diye planlamayın; kütüphaneye kendi sayfasından sorun.
• Kart için hangi belgelerin istendiğini ve SSN'siz kart seçeneklerini fatura ve abonelik bölümünde anlattık.

Ücretsiz giriş günleri

Milli parkların ücretsiz giriş günleri ve bu günlerin kimi kapsadığına dair çözemediğimiz belirsizlik yukarıdaki bölümde. Kısaca: tarihler var, kapsam belirsiz, "yerleşik" tanımı hiçbir resmî sayfada yok, ve yola çıkmadan parkı aramak gerekiyor.

Görev bölgesi: on üç eyalet, bir temsilcilik

Başkonsolosluğun kendi listesine göre görev bölgesi şu eyaletleri kapsıyor: Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Michigan, Minnesota, Missouri, Nebraska, North Dakota, Ohio, South Dakota ve Wisconsin. Yani Orta Batı'nın tamamına tek bir temsilcilik bakıyor ve randevu sırası bu mesafede gerçekten değerli.

Wisconsin'de temsilcilik yok. Orta Batı'da bir fahri başkonsolosluk bulunuyor ve o da Detroit'te. Yani eyalet içinde gidip işinizi görebileceğiniz bir Türk makamı bulunmuyor.

Hangi işler buradan yürüyor

• Pasaport yenileme ve ilk pasaport
• Nüfus kayıt örneği, doğum, evlilik ve ölüm bildirimi
• Vekâletname ve imza tasdiki, Türkiye'deki işler için
• Askerlik yoklaması, erteleme ve bedelli askerlik işlemleri
• ABD vatandaşlığı aldıysanız bunun Türkiye nüfusuna bildirilmesi, mavi kart ve vatandaşlıktan çıkma işlemleri
• Türk vatandaşı olmayanlar için Türkiye vizesi ön başvurusu
• Türk sürücü belgesiyle ilgili işlemler

Hemen hepsi randevuyla görülüyor. Randevu alma, randevu sorgulama ve randevu iptali temsilciliğin sitesindeki aynı menüde ayrı ayrı duruyor; gidemeyeceğinizi anladığınız anda iptal edin.

Belge listesini bu sayfaya yazmıyoruz. Temsilciliğin konsolosluk hizmetleri alt sayfaları bu turda açılmadı ve hangi işlemin hangi belgeleri gerektirdiğini doğrulayamadık. Yanlış belgeyle Chicago'ya gitmek bu sayfanın size verebileceği en pahalı tavsiye olur; listeyi randevu menüsünden ve çağrı merkezinden teyit edin.

Uçmadan ya da yola çıkmadan önce denenecek üç yol

1. e-Devlet. Nüfus, adres ve bazı belge işlemleri uzaktan yapılabiliyor; hangi işlemin uzaktan görüldüğünü önce buradan kontrol edin.
2. Çağrı merkezi, +90 312 292 29 29. Yedi gün yirmi dört saat açık ve hangi belgenin gerektiğini öğrenmek için en hızlı yol.
3. Kurye ya da posta. Bazı işlemler evrak gönderimiyle yürüyor. Hangisinin kabul edildiğini çağrı merkezine ya da temsilciliğe sorun, kendi başınıza evrak göndermeyin.

Aynı binadaki müşavirlikler

Eğitim Müşavirliğinin aynı binada olması Wisconsin'deki aile için somut bir kolaylık: çocuğun Türkiye'deki okul kaydı ve denklik işleri için ayrı bir şehre gitmek gerekmiyor, aynı randevu gününe eklenebiliyor.

• Nereye sorulacak: konsolosluk çağrı merkezi +90 312 292 29 29, yedi gün yirmi dört saat; ya da Başkonsolosluğun santrali +1 312 263 0644. Ücret, süre ve başvuru şartları için başka bir kaynağa değil buraya ve temsilciliğin kendi duyurularına bakın.
• Neden internetteki rakamlara güvenmeyin: forumlarda ve özel danışmanlık sitelerinde dolaşan tutarlar genelde eski dönemlere ait. Bir dönemin tutarı başka bir dönem için geçerli değil ve ödeme yapıldıktan sonra geri dönüşü olmayan adımlar var.
• Yoklama ve adres kaydı: yurt dışında yaşayan vatandaşların kayıtlarının güncel olması işlemleri kolaylaştırıyor. Wisconsin adresinizin ve medeni halinizin nüfusta doğru görünüp görünmediğini kontrol edin; bunların bir kısmı e-Devlet üzerinden yapılabiliyor.
• ABD vatandaşı olduysanız: çifte vatandaşlarda askerlik tarafındaki işlemler için ABD vatandaşlığının Türkiye nüfusuna bildirilmiş olması genelde ön şart. O bildirimi konsolosluk bölümünde anlattık ve pasaport bölümünde hatırlattık.
• Belgeleriniz Wisconsin'den çıkıyorsa: ABD'de düzenlenmiş bir belgeyi Türkiye'de kullanacaksanız apostil gerekiyor. Sırası önemli: önce apostil, sonra konsolosluk randevusu.
• Randevu penceresi dar: yüz yüze kabul günde iki buçuk saat olduğu için askerlik işini aynı güne başka bir işle birleştirmek istiyorsanız iki ayrı randevu almanız gerekebilir. Çağrı merkezine bunu da sorun.

Nereye, ne kadar, ne kadar sürede

• Süre konusunda iki rakam var: standart hizmetin süresini bir sayfa 7 ile 10 iş günü ve üstü, soru cevap sayfası 7 ile 20 iş günü olarak veriyor. Türkiye'ye gönderilecek bir belgeyi son haftaya bırakmayın.
• Ücret belge başına değil, düzenlenen sertifika başına: tek bir sertifika alan çok sayfalı bir belge için tek ücret ödüyorsunuz. Yani kaç sayfa değil, kaç sertifika gerektiği önemli.
• Çevrimiçi sipariş var ama hesap gerekiyor: eyaletin kendi kimlik doğrulama sistemiyle giriş yapıp ödemeyi orada yapıyorsunuz, belge ön ödemeli zarfla postalanıyor ya da elden alınıyor.
• Çek ya da havale talimatı eyalet sekreterliği adına kesiliyor.

Ödeme yolunda bir çelişki, ve kime sorulacağı

Bunu olduğu gibi basıyoruz: sekreterliğin İngilizce sipariş formu nakit, çek, havale talimatı, bir mobil ödeme ve kredi kartını (bir marka hariç) kabul ettiğini yazarken, aynı ofisin İspanyolca sipariş formu kredi kartının kabul edilmediğini yazıyor. İki form aynı ofisin formu ve ikisi aynı şeyi söylemiyor. Bu yüzden bu sayfa "kredi kartı kabul ediliyor" diye tek taraflı bir cümle yazmıyor. Zarfı hazırlamadan ya da gişeye gitmeden önce [email protected] adresine yazın ya da (608) 266-8888'i arayıp o gün hangi ödeme yolunun kabul edildiğini sorun.

Reddedilmemek için bilinmesi gereken üç şey

• Belge Wisconsin'den olmak zorunda. Noter ya da belgeyi düzenleyen yetkili Wisconsin'den olmalı; başka bir eyalette düzenlenmiş ya da başka bir eyaletin noteri tarafından tasdik edilmiş belge bu ofiste işlenemiyor. Taşınırken yanınızda getirdiğiniz başka bir eyaletin belgesi için o eyaletin kendi ofisine gidiyorsunuz.
• Belge aslı, onaylı kopya ya da usulüne uygun noter tasdikli fotokopi olmalı. Sekreterliğin red sebepleri listesi bunu sayıyor.
• Federal belgeye eyalet apostil vermiyor. Vatandaşlık belgesi ya da ABD pasaportu gibi federal belgeler eyaletten geçmiyor, ABD Dışişleri Bakanlığının tasdik birimine gidiyor. Bu ayrımı bilmeyen kişi belgesini yanlış kuruma yollayıp haftalar kaybediyor.

Nüfus kaydına apostil: iki ofis, iki ücret, aynı anda

Wisconsin doğum, ölüm ya da evlilik belgesine apostil gerekiyorsa sekreterliğin kendi soru cevap sayfasının anlattığı yol şu: iki ofise aynı anda gönderim yapıyorsunuz. Nüfus kayıtları ofisine belge başvurusu ve onun ücreti, eyalet sekreterliğine apostil siparişi ve onun ücreti artık üstüne adresli pullu zarf. Yani bir doğum belgesinin apostilli halinin maliyeti iki kalemin toplamı.

• Belgenin kendisi nereden alınıyor: eyalet nüfus kayıtları ofisinin tezgâh hizmeti kapalı, yani Madison'da bizzat gidip belge alacak kişi ilçe tapu memurluğuna gidiyor. Kanalları, ücretleri ve kabul edilen kimlikleri doğum belgesi bölümünde anlattık; oradaki tek cümleyi burada da tekrar edelim, çünkü apostil zincirinin ilk halkası o: kabul edilen kimlikler arasında yabancı pasaport açıkça var ve süresi geçmiş belge kabul edilmiyor.
• Evlilik belgesi için aynı zincir işliyor; ruhsatın ve belgenin tarafını evlilik bölümünde anlattık.
• Çeviri ayrı iş. Apostil belgenin aslını tasdik ediyor, içeriğini çevirmiyor. Türkiye'de hangi makama vereceksiniz, oradan yeminli tercüme isteyip istemediklerini sorun.

Saat farkı

• Pratik pencere: Madison'da sabah 09.00 şu anda Türkiye'de 17.00, kasımdan sonra 18.00 oluyor. Yani Türkiye'deki aileyle ya da bir devlet dairesiyle konuşmanın en rahat zamanı Madison sabahı. Türkiye'den size telefon edilecekse en rahat pencere Türkiye saatiyle akşam 17.00 ile 22.00 arası.
• Ters yönde tuzak: Türkiye'deki bir banka ya da kurum hafta içi 09.00-17.00 çalışıyorsa, Madison'dan arayabileceğiniz pencere gece yarısından sonra başlıyor ve sabah sekizde kapanıyor. Bu yüzden konsolosluk ve Türkiye işlerini e-Devlet ve çağrı merkezi üzerinden yürütmek saat farkını da çözüyor; çağrı merkezi yirmi dört saat açık.
• 8 Mart 2026'da yaz saati başlamıştı, 1 Kasım 2026'da bitiyor. Takvime bu tarihi yazın, çünkü bilet alırken aktarma süresini kafanızda hesaplarken bir saat kaydırmak çok kolay.

İstanbul uçuşu: Madison'dan aktarmasız yok

• Havalimanının kendi cevabı: Madison'ın havalimanı yaklaşık on dokuz aktarmasız hat duyuruyor ve bu hatların hepsi yurt içi. Madison'dan uluslararası aktarmasız hiçbir sefer yok, dolayısıyla İstanbul'a aktarmasız bir seçenek de yok. Bu cümleyi bir tahminden değil havalimanının kendi hat sayfasından yazıyoruz.
• Gerçekçi yol: Madison'dan Chicago'ya aktarmasız sefer var, o yüzden bilet aramanın mantıklı kurgusu Madison ile Chicago arasında kısa bir bacak, sonra Chicago'dan İstanbul'a uzun bacak. Chicago'nun büyük havalimanı Madison'dan arabayla yaklaşık iki buçuk saat, şehirler arası otobüsle de yaklaşık üç saat.
• Havayolu adı yazmıyoruz. Chicago'dan İstanbul'a hangi havayolunun uçtuğunu bu turda havayolunun ya da havalimanının kendi sayfasından doğrulayamadık. "Şu havayolu uçuyor" demek de "uçmuyor" demek kadar yanlış olur; güncel durumu havayolunun kendi rota sayfasından kontrol edin.
• Mevsimlik hatlara dikkat: Madison'ın aktarmasız hatlarının bir kısmı mevsimlik ve havalimanının kendi sayfası iç tutarsızlıklar taşıyor; bazı şehirler sayfada görünüp seçim listesinde görünmüyor. Bu yüzden burada hat listesi basmıyoruz, yalnızca sayıyı ve Chicago bağlantısını söylüyoruz. Bilet almadan önce hattın o ay uçup uçmadığını teyit edin.
• Milwaukee havalimanının hatlarını ve uluslararası aktarmasız bir seferi olup olmadığını bu turda araştırmadık, o yüzden bir şey yazmıyoruz.
• Planlama avantajı: Chicago'da havalimanı, Türk Başkonsolosluğu ve pasaport ajansı aynı şehirde. Türkiye'ye gidişi bir konsolosluk randevusuyla birleştirebilirsiniz, ama randevulu kabul yalnızca sabah penceresinde; konsolosluk bölümüne bakın.

Madison ile Chicago arasındaki otobüs ve tren seçeneklerini ve havalimanına ulaşımı toplu taşıma bölümünde anlattık.