E-2 Yatırımcı Vizesi Şartları ve Gerekli Belgeler

E-2 uygunluğu tek bir yatırım tutarı üzerinden belirlenmez. Anlaşma ülkesi vatandaşlığı ve sahipliği, yatırımın önemli nitelikte ve risk altında olması, gerçek işletme, marjinal olmama ve yatırımcının geliştirme/yönetim rolü birlikte değerlendirilir. Şirket kuruluşu bunların yalnızca bir bölümünü gösterebilir. ¹²

Anlaşma ülkesi vatandaşlığı ve işletmenin sahipliği

Türkiye E-2 anlaşma ülkeleri arasındadır. Asıl yatırımcının uygun vatandaşlığı ve işletmenin uygun anlaşma ülkesi sahipliği belgelenmelidir. İşletmenin milliyeti, yalnızca ABD’de kurulmuş olmasına bakılarak belirlenmez; gerçek sahiplik zinciri incelenir. ¹²

Ortaklık sözleşmeleri, pay kayıtları ve varsa ara şirketler açıklanmalıdır. Yatırımcının yönetim yetkisiyle işletmenin anlaşma ülkesi sahipliği ayrı sorulardır. Aynı yüzdelik bilgi her iki hukuki unsuru tek başına karşılamayabilir. ¹

Önemli nitelikte yatırım

Yatırımın, işletmenin toplam maliyeti ve başarılı biçimde yürütülmesi için gereken kaynaklarla orantılı olması gerekir. Bütün işletmeler için sabit bir asgari dolar tutarı yoktur. Düşük maliyetli işlerde yatırımın toplam maliyete oranı özellikle önem taşıyabilir. ¹

Sadece satış bedelini ödemek ile işletmeyi gerçekten çalıştırabilecek finansal yapı kurmak farklıdır. Harcamalar, sözleşmeler ve işletme planı birbirini desteklemelidir. Gelecekte yapılacak belirsiz ödemeler, mevcut yatırım gibi gösterilmemelidir. ¹

Fonların kontrolü ve hukuka uygun kaynak

Yatırımcının fonları kontrol ettiği ve kaynağın hukuka uygun olduğu gösterilmelidir. Tasarruf, satış geliri, hediye veya kredi gibi kaynaklarda uygun kayıtlar farklılaşır. Kaynağın yalnızca adını yazmak yerine, ilgili belge ve para akışıyla açıklama kurulmalıdır. ¹

Örneğin taşınmaz satışından gelen para kullanılacaksa satış kaydı ile hesaba gelen tutar ve işletmeye yapılan ödeme ilişkilendirilebilir. Aileden hediye varsa gerçek işlem ve kaynağa ilişkin belgeler incelenir. Bu örnekler zorunlu tek belge listesini değil, kanıt bağlantısını açıklar.

Ticari risk ve bağlayıcı yatırım

Yatırım, ticari kayıp riskine açık ve işletmeye gerekli biçimde bağlanmış olmalıdır. Kullanılmamış banka bakiyesi veya geri çekilebilir bir niyet açıklaması tek başına yeterli değildir. Borç finansmanında teminatın niteliği ve yatırımcının kişisel risk üstlenmesi önem taşır. ¹

İşletmenin kendi varlıklarıyla güvence altına alınan borç, yatırımcının kişisel varlığıyla üstlendiği borçla aynı değerlendirilmez. Koşullu satın alma veya emanet hesap düzenlemeleri varsa sözleşmenin gerçek bağlayıcılığı ayrıca incelenmelidir. ¹

Gerçek ve aktif ticari işletme

İşletmenin gerçek mal veya hizmet faaliyeti bulunmalı ya da uygun biçimde faaliyete geçmeye hazır olduğu gösterilmelidir. Sadece kağıt üzerinde şirket, pasif yatırım hesabı veya kişisel kullanım amaçlı taşınmaz E-2 işletme koşulunu tek başına karşılamaz. ¹

Ruhsat, kira, ekipman, müşteri sözleşmeleri ve operasyon hazırlığı gibi kayıtlar iş modeline göre anlamlı olabilir. Her işletme aynı belgeyi üretmez; ancak faaliyetin nasıl yürütüleceği ve yatırımın bu faaliyete nasıl hizmet ettiği anlaşılmalıdır. ¹

Marjinal olmayan işletme

İşletmenin yalnızca yatırımcı ve ailesine asgari geçim sağlamasının ötesindeki mevcut veya gelecekteki kapasitesi değerlendirilir. Yeni işletmelerde gelecek kapasiteye ilişkin beklenti de ele alınabilir; fakat dayanaklı ve gerçekçi olmalıdır. Düzenlemedeki ileriye dönük değerlendirme genel olarak faaliyetin başlamasından itibaren beş yıllık perspektifi içerir. ¹

Personel ve gelir tahminleri kullanılıyorsa bunların varsayımları açıklanmalıdır. “Beş yılda çok büyüyecek” ifadesi tek başına yeterli değildir. Pazar, maliyet, faaliyet takvimi ve mevcut ilerleme arasında tutarlı bağlantı kurulmalıdır. ¹

İşletmeyi geliştirme ve yönetme yetkisi

Yatırımcının işletmeyi geliştirecek ve yönlendirecek konumda olması gerekir. Bu, uygun sahiplik veya başka geçerli operasyonel kontrol yoluyla gösterilebilir. Hisse, oy hakları ve görev açıklaması birlikte incelenmelidir. ¹

Ayrıca E statüsü sona erdiğinde ayrılma niyetine ilişkin koşul değerlendirilir. E-2’nin yıllar içinde yenilenebilir olması, geçici kategori niteliğini ortadan kaldırmaz. Kalıcı oturum planı varsa bunun E-2’den ayrı hukuki temeli incelenmelidir. ¹

Başvuru öncesi belge kontrolü

Vatandaşlık ve ortaklık kayıtları, fon kaynağı, banka hareketleri, bağlayıcı yatırım işlemleri, gerçek harcamalar ve işletme planı birlikte kontrol edilmelidir. Belgelerdeki tutar ve tarihler birbirini açıklamalıdır. Güçlü bir E-2 dosyası, sadece yüksek bütçeli değil; yatırımın ve işletmenin hukuki koşullarını açıkça gösteren dosyadır. ¹³