ABD Geçici Çalışma ve Yatırım Vizeleri

ABD’de yatırım yapmak, bir işveren için çalışmak veya kendi alanınızda proje yürütmek farklı geçici vize kategorilerini gündeme getirir. Doğru seçenek, yalnızca istenen kalış süresine göre değil; işin niteliği, şirket yapısı, kişisel deneyim ve başarı geçmişine göre belirlenir. E-2, H-1B, L-1 ve O-1 bu bakımdan birbirinden farklıdır. ¹

Geçici vize ile ABD içindeki statü aynı kavram değildir. Pasaporttaki vize, giriş talebi için kullanılan belgedir; izin verilen kalış ve çalışma kapsamı ilgili statü ve I-94 üzerinden ayrıca izlenir. ABD içinde onaylanan statü değişikliği, pasaporta otomatik yeni vize basılması anlamına gelmez. ¹²

E-2: Gerçek işletmeye yatırım

E-2, uygun anlaşma vatandaşlığını taşıyan kişinin ABD’de gerçek bir işletmeye yeterli ve risk altındaki sermaye yatırması veya aktif yatırım sürecinde olmasıyla değerlendirilir. İşletmenin geliştirilmesi ve yönetilmesi, yatırımın kaynağı ve marjinal olmaması gibi koşullar önemlidir. Türkiye anlaşma ülkeleri arasındadır. ¹³

Her iş modeli için geçerli tek bir minimum yatırım rakamı yoktur. Pasif varlık alımı veya hesapta bekleyen para, uygun işletme yatırımının yerine otomatik geçmez. İş planı ile gerçek harcamalar birlikte incelenir. ¹

H-1B: Uygun uzmanlık mesleği ve işveren

H-1B, doğrudan ilgili belirli bir uzmanlık alanında lisans veya üzeri bilgi gerektiren uygun işlerle bağlantılıdır. İşverenin LCA ve ücret yükümlülükleri bulunur. Birçok başvuru yıllık kota ve kayıt seçimine tabidir; belirli muafiyetler ayrıca değerlendirilir. ¹⁴

Sadece kişinin üniversite mezunu olması yeterli değildir; işin kendisi uygun olmalıdır. İşverenin gerçek görevi, çalışma yeri ve ücret koşulları incelenir. Kayıtta seçilmek de tek başına H-1B onayı değildir. ¹

L-1A: Yönetici veya üst düzey yönetici transferi

L-1A, uygun uluslararası şirketler arasında yönetici transferine yöneliktir. Şirket ilişkisi, gerekli yabancı çalışma yılı ve ABD’deki yönetici görevi gösterilir. Yeni ofis başvuruları için ilk yıl planına ilişkin özel koşullar bulunur. ¹

Şirket sahibi veya CEO unvanı taşıyan herkes otomatik uygun değildir. Günlük operasyonu kimin yaptığı ve başvuru sahibinin gerçek yönetim rolü önemlidir. L-1A doğrudan EB-1C onayı sağlamaz. ¹⁵

L-1B: Şirkete özgü özel bilgi

L-1B, şirketin ürün, hizmet veya süreçleri hakkında özel ya da ileri düzey bilgiye sahip uygun çalışanların transferi için kullanılır. Genel mesleki deneyim veya uzun kıdem tek başına yeterli değildir. ABD görevinin bu bilgiyi gerçekten kullanması gerekir. ¹

Müşteri sahasında görevlendirme varsa kontrol ve personel temini ayrımı ayrıca incelenir. Uygun şirket ilişkisi bulunmayan bir müşteri veya iş ortağı, sırf ticari bağlantı nedeniyle L sponsoru haline gelmez. ¹

O-1A ve O-1B: Yüksek başarıya dayalı çalışma

O-1A bilim, eğitim, iş dünyası ve spor; O-1B sanat ile sinema-televizyon alanlarını kapsar. Başarı delilleri yanında uygun işveren veya agent ve gerçek ABD işi gerekir. Kişi doğrudan kendi adına O-1 self-petition sunamaz. ¹

O-1B sanat ile sinema-televizyon standartları da kendi içinde farklıdır. Birkaç basın yazısı veya yüksek takipçi sayısı otomatik uygunluk sağlamaz. Deliller ilgili ölçütleri ve toplam başarı standardını göstermelidir. ¹

Aile üyeleri aynı çalışma hakkına sahip mi?

Hayır. Uygun E ve L eşleri belirli statü belgeleri üzerinden çalışma yetkisine sahip olabilir. H-4 eşlerinde ayrı ve sınırlı EAD uygunluk koşulları bulunur. O-3 kendi başına çalışma yetkisi sağlamaz. Çocukların durumu da eşlerle aynı değildir. ⁶⁷¹

Bu nedenle eşin çalışması, çocuğun yaşı ve bütün aile üyelerinin kalış süreleri kategori seçiminden sonra değil, seçim sırasında değerlendirilmelidir. Asıl başvuru sahibinin onayı ailenin bütün haklarını tek başına açıklamaz.

Süre ve işveren değişikliği

Her kategorinin ilk onay, uzatma, toplam süre ve iş değişikliği kuralları farklıdır. L-1A için genel toplam sınır yedi, L-1B için beş yıldır. O-1’de ise sabit toplam sınır yerine uygun etkinlik ve uzatma kuralları öne çıkar. Bu süreler önceki statü geçmişinden bağımsız varsayılmamalıdır. ¹

İşten ayrılma, şirket satışı veya yeni işverene geçiş mevcut çalışma yetkisini etkileyebilir. Bir başvurunun yapılması her kategoride yeni işe hemen başlama hakkı sağlamaz. Belirli takdire bağlı kalış süreleri de genel çalışma izni değildir. ¹²

Geçici statüden kalıcı oturuma geçiş

Geçici çalışma onayı otomatik Green Card değildir. Kişinin uygunluğuna göre EB-1, EB-2 NIW, işveren destekli EB-2/EB-3 veya aile temelli yollar ayrıca değerlendirilir. Geçici statü korunurken uzun vadeli dosya planlanması gerekebilir. ⁵⁸⁹

Karşılaştırmaya başlarken mevcut statü belgeleri, özgeçmiş, iş teklifi veya şirket kayıtları birlikte incelenmelidir. Hangi yolun daha uygun olduğu, başka bir kişinin deneyimine değil sizin belgelenebilir koşullarınıza dayanmalıdır.