EB-3’te PERM Masrafları, İşe Alım ve İş Teklifinin Gerçekliği

EB-3 için verilen bir fiyat teklifini değerlendirirken ilk soru toplam tutar değil, ücretin hangi aşamaya ve hangi hizmete ait olduğudur. PERM’e ilişkin işveren giderleri ile I-140, vize, I-485 veya çalışanın ayrı hukuki temsil gideri aynı kurala tabiymiş gibi ele alınmamalıdır. Giderin adı değil gerçek niteliği önemlidir. ¹²

PERM giderleri neden özel kurala tabidir?

PERM işverenin kalıcı iş için yürüttüğü çalışma piyasası sürecidir. Düzenleme, işverenin bu süreçle ilgili belirli maliyetleri yabancı çalışandan tahsil etmesini yasaklar. İşe alım giderleri ve işveren avukatlık giderleri bu incelemenin merkezindedir. Ödeme yalnızca doğrudan fatura şeklinde olmayabilir. ¹

Maaştan kesinti, geri ödeme, ücretsiz çalışma veya başka dolaylı düzenlemeler de gerçek niteliğine göre değerlendirilebilir. İşverenin giderini “danışmanlık”, “yerleştirme” veya “paket” adı altında çalışana aktarmak yasağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. ¹

Çalışanın kendi avukatı için ödeme farklı mı?

Çalışanın kendi çıkarlarını temsil eden ayrı hukuki hizmeti için ödeme yapması farklı değerlendirilebilir. Ancak aynı avukat PERM sürecinde hem işvereni hem çalışanı temsil ediyorsa, işverenin avukatlık giderlerinin kime ait olacağı ilgili kurala göre incelenmelidir. Ayrı temsil ile işveren giderinin yeniden adlandırılması aynı şey değildir. ¹

Sözleşmede kimin müvekkil olduğu, hizmetin kapsamı ve hangi başvuru aşamasına ilişkin ücret alındığı anlaşılır olmalıdır. Bu açıklık, hem maliyet hem çıkar çatışması değerlendirmesi bakımından önemlidir. Bu rehber, belirli bir ücret sözleşmesinin hukuka uygunluğuna ilişkin bireysel görüş yerine geçmez.

I-140 ve sonraki aşamaları ayrı satırlarda gösterin

PERM giderlerine ilişkin kuralı bütün göçmenlik harçlarına ve hizmetlerine otomatik olarak yaymak doğru değildir. I-140 devlet harcı, premium işlem, I-485 veya konsolosluk masrafları ayrı hukuki ve sözleşmesel değerlendirme gerektirir. Hangi kalemin kim tarafından karşılanacağı açık yazılmalıdır. ¹²

Örneğin tek toplam içinde işe alım ilanı, işveren avukatlığı, çalışanın ayrı danışmanlığı ve konsolosluk gideri bulunuyorsa, bunların ayrıştırılması istenmelidir. Aksi halde hangi ödemenin hangi kurala tabi olduğu anlaşılmaz. Belirsiz bir toplam tutar, sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkları da artırabilir.

İşe alım yalnızca formalite değildir

Normal PERM yolunda işverenin gerekli ilan ve değerlendirme adımlarını gerçekten yürütmesi gerekir. ABD çalışanlarının başvuruları, işin meşru koşulları üzerinden değerlendirilmelidir. İşin asgari koşullarını sırf belirli yabancı aday dışında kimse uygun olmasın diye yapay biçimde düzenlemek sorun yaratabilir. ¹

İşe alım sonuçları ve uygun ret gerekçeleri ilgili kurallara göre kayıt altına alınmalıdır. Süreci önceden sonucu belli bir ilan faaliyeti gibi sunmak doğru değildir. DOL’un denetim veya ek belge incelemesi yapabilmesi, bu kayıtların önemini artırır. ¹

Gerçek iş teklifini nasıl sorgularsınız?

İşverenin kimliği, faaliyeti, işin nerede yapılacağı, günlük görevler, ücret ve çalışma koşulları anlaşılmalıdır. Teklifin gerçek bir istihdam ihtiyacına dayanması gerekir. Adayın işverenle doğrudan bilgi alışverişi yapamadığı, görevlerin belirsiz olduğu veya yalnızca Green Card sonucu konuşulduğu yapılarda daha ayrıntılı inceleme yararlıdır. ³¹

Bunlar mevzuatta yazılı tek bir dolandırıcılık kontrol listesi değildir; gerçek iş ve hukuka uygun gider dağılımını değerlendirmek için önerilen pratik sorulardır. Bir aracı kullanılması tek başına uygunsuzluk kanıtı sayılmaz. Ancak aracı bulunması işverenin ve işin doğrulanması ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Onay ve süre garantileri nasıl ele alınmalı?

Hiçbir özel kuruluş USCIS, DOL veya konsolosluğun kararını garanti edemez. PERM, I-140 ve son oturum aşamalarının her biri ayrı koşullara tabidir. Vize sırası da kurumların ve yıllık numara sisteminin etkilediği ayrı bir değişkendir. ³¹⁴

“Premium ile bütün süreç birkaç haftada biter” ifadesi de doğru değildir. EB-3 premium hizmeti uygun I-140 dilekçesinde 15 iş günlük işlem süresi sağlar; PERM veya vize kotasını bu süreye bağlamaz. Ücret değerlendirmesinde hizmetin gerçek etkisi açık tutulmalıdır. ²

İmzalamadan önce hazırlanabilecek belge seti

İş teklifi, işveren bilgileri, ücretin kalemlere ayrılmış açıklaması, hizmet sözleşmesi ve adayın eğitim/deneyim belgeleri birlikte incelenebilir. İşin gerçek koşullarıyla sözleşmenin vaatleri arasında fark bulunuyorsa bu fark açıklığa kavuşturulmalıdır. ³¹

Sağlıklı bir EB-3 planı, adayın sadece ne ödeyeceğini değil; işverenin neyi üstlendiğini, hangi hizmetin verileceğini ve her aşamanın hangi koşula bağlı olduğunu da açıklar. Özellikle PERM masrafları konusunda ödeme yapmadan önce aşama bazında hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.